Tweet
YAPRAĞIGÜZEL (Kolyoz, Alevısırgan) (Coleus sp.) HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Devrilme : Yaprağıgüzel bitkisinde; Pellicularia filamentosa ve Pythium türleri mantarlarının yarattığı "devrilme" hastalıkları fıdeciklerin "devrilmesi"ne ve çeliklerin "çürüklüğü"ne sebep olmaktadır. "Çürüklük" olgusunda, çeliklerin gövde diplerinin siyahlaşması ve suya sokulmuş gibi olması gerçekleşir.
Mücadele : Hastalanmış bitkiler yok edilir. Tohumlar ve çelikler "buhar" ile pastörize edilmiş toprağa ekilir ve dikilir.
Yaprak Lekelenmesi: Phyllosticta sp., Botrytis cinerea ve Altemaria sp. mantarları camgüzeli bitkisinde "yaprak lekelenmesi" hastalığı husule getirmektedirler. Botrytis cinerea aynı zamanda "gövde çürüklüğü" da yaratmaktadır. Mücadele ; "lekeli yapraklar toplanıp yok edilir.
Corynespora cassiicola mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı'nda, önce küçücük, gömülü ve hafifçe esmer hastalıklı kısımlar gözükür, bunlar çap bakımından 1 santimetreye kadar genişler ve yaşlanma ile koyulaşırlar. Bu konukçu bitkide çoğunlukla parlak mor veya kırmızı kenar ve 1 milimetre genişliğinde sararmış bir hale mevcut olur. Hastalığı açıklamak bakımından orta şartlar altmda yaprak ayrılması genel bir olgudur. Benzer belirtiler kauçuk (Ficus sp.), otsuadaçayı {Salvia sp.), sütunlukçiçek (Columnea sp.) ve afrikamenekşesi (Saintpaulia ionantha) gibi başka bitkilerde görülür. Mücadele ; Botrytis sp. ile yaratılan "yanıklık" hastalığı için uygulanan yetiştirme önlemleri bu hastalık için de kullanılır; "iprodion" hastalığın denetimi için çok etkilidir.
Pseudomonas cichorii bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı'nda; suya sokulmuş gibi "leke"ler vardır ve bunlar koyu yeşilden siyaha değişiklik gösteren renk alırlar. Mücadele ; etmen bakteri'nin bulaşması ve yayılması için şartları düzeltmek üzere mümkün olduğunca yukarıdan sulamadan kaçınılır; "bakır" içeren bir bakteri ilacının koruyucu olarak uygulanması, hastalığı hafifçe azaltır, fakat zamanımızda bunların hiçbiri camgüzeli bitkisi için hazırlanmamıştır; bu bakterinin diğer konukçu bitkileri arasında kasımpatı (Chrysanthemum sp.), eğreltiotu, kauçuk (Ficus sp.), ıtır {Geranium sp.) ve devetabanı (Philodendron sp.) bulunmaktadır.
Yanıklık: Kolyoz bitkisinde "yaprak ve çiçek yanıklığı" hastalığına Botrytis cinerea mantarı sebep olur. Hastalık, çoğunlukla saksı harcı ile temas eden çeliklerin alt yapraklarında görülür. Suya sokulmuş gibi "ölü-hasta" dokular, yaprak ayasının büyük kısmını veya hatta çeliği büsbütün kuşatarak hızla genişler. Bu kısımlar "ölü doku" haline ve yaşlanma ile koyu kahverengiden siyaha döner. Gece şartları serin, gündüz şartları ılık, rutubet şartları yüksek olduğu zaman etmen mantar hem yapraklar ve hem de çiçekler üzerinde kolaylıkla sporlanır; bunları bozumsu esmer renkte ve toz gibi konidi kitlesi ile örterler.
Mücadele: Yapraklardan ibaret olan bitkilerde bu "yanıklık" hastalığım denetleme özellikle kış aylarında önemlidir. Gece esnasında yapraklar üzerinde yoğuşmuş olan rutubeti azaltan ve yaprak kurumasını sağlayan usuller, ilaç kullanmaya ihtiyacı azaltır. "İprodion", "vinklozolin" ve "khlorothalonil" ilaçları bu mantara karşı etkilidir.
Devrilme: Pellicularia fılamentosa, Pythium sp. ve Rhizoctonia solani mantarları fideciklerde "devrilme" ve çeliklerde "çürüklük" hastalıkları yaratırlar. "Çürüklük" olgusunda gövdelerin dibi siyahlaşır ve suya sokulmuş gibi durum alır.
Mücadele : Hastalıklı bitkiler yok edilir. Tohumlar ve çelikler buhar ile pastörize edilmiş toprağa ekilir ve dikilir.
Nematod : "Kök yumrusu" nematodu olan Meloidogyne incoğnita, köklerde "şişkinlikler veya "ur"lar oluşturur. Ur'lar köklerde ortaya çıkar ve kök sistemi büyük ölçüde azaltılabilir. Şiddetli istila olduğu zaman bitkide "bodurlaşma" ve "solma" gerçekleşir. Mücadele ; "kök yumrusu" nematod'ları toprağı "buharlarına" veya "kimyasal madde"ler ile işleme sokma ile denetim altına alınabilir; steril toprak kullanılır ve mümkünse bitkiler topraktan çıkarılarak yetiştirilir.
"Yaprak" nematodu olan Aphelenchoidesolesistus, yapraklarda "esmer bölgeler"e sebep olur. Mücadele ; "yaprak" nematod'ları bitkileri "sıcak su" ile işleme sokma ile denetlenebilir.
Canavarotu : Seralardaki yaprağıgüzel bitkilerinin kökleri, Orobanche racemosa isimli canavarotu parazit çiçekli bitkisi tarafından şiddetle hastalandırabilir.
Böyle bitkilerin yaprakları iyi gelişmez ve yeşil rengi gider. Parazit bitki,
depolanmış besinler taşıyan konukçu bitki olan yaprağıgüzel'in köklerine ince ve sarmal iplikçiklerini salar. Temas noktasında şişe biçimli "şişkinlikler gelişir. İkincil iplikçikler konukçunun su ileten hücrelerini istila eder. Hastalıktan dolayı, bilhassa kök nematod'ları da mevcutsa, konukçu bitkinin ekim-dikim alanlarında konukçu bitkilerde büyük ölçüde "ölüm" olguları ortaya çıkar..
Mücadele: Sera tezgahlarından tüm toprak uzaklaştırılır ve tezgahlar "bakır sülfat eriyiği" ile yıkanır. Toprak, tekrar kullanılmadan evvel "buhar" ile pastörize edilir.
Acayip Alacalanma : Hastalığın sebebi bitkideki genetik değişkenliktir (variyabilite). Hastalık ile, yapraklar sarı alacalı gelişir, böyle hastalık belirtileri "virüs" hastalıklarınınki ile karıştırılabilir. Bu belirtileri taşıyan bitkiler ekim-dikim alanlarında nadir olarak ortaya çıkar. Bu durum "virüs" hastalıklarında görülmez ve hastalık çok sayıda bitkide bulunabilir. "Çarpıklık" da özellikle doku kültüründen üretilen bazı kültivarlarında ortaya çıkar, çünkü doku kültüründe bitkinin genetik özellikleri olağandışı büyüme şartlarından dolayı çarpıklık kazanmış olabilir.
Mücadele: Eğer özelliği değişmiş olan bitkilerin sayısı fazla ise, yeni bitki kaynakları bulunmalıdır. Hasta olanlar atılır, ancak bitkilerden yeni seçme (seleksiyon) geliştirme fırsatı da kaçırılmaz. Ticari üretimi yapılanlardan?yeni bitkiler elde etmede en eski usullerden biri budur.
Güneş Yanıklığı: Hastalığın sebebi yüksek "ışık"dır. Hastalık ile, yapraklarda esmerden beyaza değişen ve düzensiz biçimli kısımlar hızla gelişir. Bitkiler alışmış bulunduklarından daha parlak ışığa maruz kaldıktan sonra gece boyunca "lekeler gözükür.
Mücadele : Bitkiler, düşük ışıklı veya gölgeli şartlardan çok parlak veya doğrudan güneş ışığına hiçbir zaman çıkarılmaz. Bitkiler daha yüksek ışıklı bir yere nakledilmek zorunluluğu varsa, yaprakların yüksek ışığa alışmasını sağlamak üzere haftalık dönemlerle düşük ışıktan ortaya ve yükseğe artışlar halinde taşıma yapılır.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Park-Bahçe Çiçeği)
Devrilme : Yaprağıgüzel bitkisinde; Pellicularia filamentosa ve Pythium türleri mantarlarının yarattığı "devrilme" hastalıkları fıdeciklerin "devrilmesi"ne ve çeliklerin "çürüklüğü"ne sebep olmaktadır. "Çürüklük" olgusunda, çeliklerin gövde diplerinin siyahlaşması ve suya sokulmuş gibi olması gerçekleşir.
Mücadele : Hastalanmış bitkiler yok edilir. Tohumlar ve çelikler "buhar" ile pastörize edilmiş toprağa ekilir ve dikilir.
Yaprak Lekelenmesi: Phyllosticta sp., Botrytis cinerea ve Altemaria sp. mantarları camgüzeli bitkisinde "yaprak lekelenmesi" hastalığı husule getirmektedirler. Botrytis cinerea aynı zamanda "gövde çürüklüğü" da yaratmaktadır. Mücadele ; "lekeli yapraklar toplanıp yok edilir.
Corynespora cassiicola mantarının yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı'nda, önce küçücük, gömülü ve hafifçe esmer hastalıklı kısımlar gözükür, bunlar çap bakımından 1 santimetreye kadar genişler ve yaşlanma ile koyulaşırlar. Bu konukçu bitkide çoğunlukla parlak mor veya kırmızı kenar ve 1 milimetre genişliğinde sararmış bir hale mevcut olur. Hastalığı açıklamak bakımından orta şartlar altmda yaprak ayrılması genel bir olgudur. Benzer belirtiler kauçuk (Ficus sp.), otsuadaçayı {Salvia sp.), sütunlukçiçek (Columnea sp.) ve afrikamenekşesi (Saintpaulia ionantha) gibi başka bitkilerde görülür. Mücadele ; Botrytis sp. ile yaratılan "yanıklık" hastalığı için uygulanan yetiştirme önlemleri bu hastalık için de kullanılır; "iprodion" hastalığın denetimi için çok etkilidir.
Pseudomonas cichorii bakterisinin yarattığı "yaprak lekelenmesi" hastalığı'nda; suya sokulmuş gibi "leke"ler vardır ve bunlar koyu yeşilden siyaha değişiklik gösteren renk alırlar. Mücadele ; etmen bakteri'nin bulaşması ve yayılması için şartları düzeltmek üzere mümkün olduğunca yukarıdan sulamadan kaçınılır; "bakır" içeren bir bakteri ilacının koruyucu olarak uygulanması, hastalığı hafifçe azaltır, fakat zamanımızda bunların hiçbiri camgüzeli bitkisi için hazırlanmamıştır; bu bakterinin diğer konukçu bitkileri arasında kasımpatı (Chrysanthemum sp.), eğreltiotu, kauçuk (Ficus sp.), ıtır {Geranium sp.) ve devetabanı (Philodendron sp.) bulunmaktadır.
Yanıklık: Kolyoz bitkisinde "yaprak ve çiçek yanıklığı" hastalığına Botrytis cinerea mantarı sebep olur. Hastalık, çoğunlukla saksı harcı ile temas eden çeliklerin alt yapraklarında görülür. Suya sokulmuş gibi "ölü-hasta" dokular, yaprak ayasının büyük kısmını veya hatta çeliği büsbütün kuşatarak hızla genişler. Bu kısımlar "ölü doku" haline ve yaşlanma ile koyu kahverengiden siyaha döner. Gece şartları serin, gündüz şartları ılık, rutubet şartları yüksek olduğu zaman etmen mantar hem yapraklar ve hem de çiçekler üzerinde kolaylıkla sporlanır; bunları bozumsu esmer renkte ve toz gibi konidi kitlesi ile örterler.
Mücadele: Yapraklardan ibaret olan bitkilerde bu "yanıklık" hastalığım denetleme özellikle kış aylarında önemlidir. Gece esnasında yapraklar üzerinde yoğuşmuş olan rutubeti azaltan ve yaprak kurumasını sağlayan usuller, ilaç kullanmaya ihtiyacı azaltır. "İprodion", "vinklozolin" ve "khlorothalonil" ilaçları bu mantara karşı etkilidir.
Devrilme: Pellicularia fılamentosa, Pythium sp. ve Rhizoctonia solani mantarları fideciklerde "devrilme" ve çeliklerde "çürüklük" hastalıkları yaratırlar. "Çürüklük" olgusunda gövdelerin dibi siyahlaşır ve suya sokulmuş gibi durum alır.
Mücadele : Hastalıklı bitkiler yok edilir. Tohumlar ve çelikler buhar ile pastörize edilmiş toprağa ekilir ve dikilir.
Nematod : "Kök yumrusu" nematodu olan Meloidogyne incoğnita, köklerde "şişkinlikler veya "ur"lar oluşturur. Ur'lar köklerde ortaya çıkar ve kök sistemi büyük ölçüde azaltılabilir. Şiddetli istila olduğu zaman bitkide "bodurlaşma" ve "solma" gerçekleşir. Mücadele ; "kök yumrusu" nematod'ları toprağı "buharlarına" veya "kimyasal madde"ler ile işleme sokma ile denetim altına alınabilir; steril toprak kullanılır ve mümkünse bitkiler topraktan çıkarılarak yetiştirilir.
"Yaprak" nematodu olan Aphelenchoidesolesistus, yapraklarda "esmer bölgeler"e sebep olur. Mücadele ; "yaprak" nematod'ları bitkileri "sıcak su" ile işleme sokma ile denetlenebilir.
Canavarotu : Seralardaki yaprağıgüzel bitkilerinin kökleri, Orobanche racemosa isimli canavarotu parazit çiçekli bitkisi tarafından şiddetle hastalandırabilir.
Böyle bitkilerin yaprakları iyi gelişmez ve yeşil rengi gider. Parazit bitki,
depolanmış besinler taşıyan konukçu bitki olan yaprağıgüzel'in köklerine ince ve sarmal iplikçiklerini salar. Temas noktasında şişe biçimli "şişkinlikler gelişir. İkincil iplikçikler konukçunun su ileten hücrelerini istila eder. Hastalıktan dolayı, bilhassa kök nematod'ları da mevcutsa, konukçu bitkinin ekim-dikim alanlarında konukçu bitkilerde büyük ölçüde "ölüm" olguları ortaya çıkar..
Mücadele: Sera tezgahlarından tüm toprak uzaklaştırılır ve tezgahlar "bakır sülfat eriyiği" ile yıkanır. Toprak, tekrar kullanılmadan evvel "buhar" ile pastörize edilir.
Acayip Alacalanma : Hastalığın sebebi bitkideki genetik değişkenliktir (variyabilite). Hastalık ile, yapraklar sarı alacalı gelişir, böyle hastalık belirtileri "virüs" hastalıklarınınki ile karıştırılabilir. Bu belirtileri taşıyan bitkiler ekim-dikim alanlarında nadir olarak ortaya çıkar. Bu durum "virüs" hastalıklarında görülmez ve hastalık çok sayıda bitkide bulunabilir. "Çarpıklık" da özellikle doku kültüründen üretilen bazı kültivarlarında ortaya çıkar, çünkü doku kültüründe bitkinin genetik özellikleri olağandışı büyüme şartlarından dolayı çarpıklık kazanmış olabilir.
Mücadele: Eğer özelliği değişmiş olan bitkilerin sayısı fazla ise, yeni bitki kaynakları bulunmalıdır. Hasta olanlar atılır, ancak bitkilerden yeni seçme (seleksiyon) geliştirme fırsatı da kaçırılmaz. Ticari üretimi yapılanlardan?yeni bitkiler elde etmede en eski usullerden biri budur.
Güneş Yanıklığı: Hastalığın sebebi yüksek "ışık"dır. Hastalık ile, yapraklarda esmerden beyaza değişen ve düzensiz biçimli kısımlar hızla gelişir. Bitkiler alışmış bulunduklarından daha parlak ışığa maruz kaldıktan sonra gece boyunca "lekeler gözükür.
Mücadele : Bitkiler, düşük ışıklı veya gölgeli şartlardan çok parlak veya doğrudan güneş ışığına hiçbir zaman çıkarılmaz. Bitkiler daha yüksek ışıklı bir yere nakledilmek zorunluluğu varsa, yaprakların yüksek ışığa alışmasını sağlamak üzere haftalık dönemlerle düşük ışıktan ortaya ve yükseğe artışlar halinde taşıma yapılır.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008