Tweet
YAZŞEBBOYU (Bahçeşebboyu) (Matthiola sp.) HASTALIKLAR!
(Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Alternaria raphani mantarı, yaprakların alt yüzünde 1 santimetre kadar çapında çökmüş, soluk boz-yeşil ve kuru "leke"lere sebep olur. aLeke'ler, çok hücreli, kahverengi ve çok sayıda sporlar ile örtülmüş siyahımsı ve aynı merkezli kuşaklı haldedir.
Mücadele : Bulunur bulunmaz hemen hastalıklı yapraklar uzaklaştırılır. Bu hastalık yaygın değildir, fakat mevcut olduğu zaman bitkilere "bakır'h" bir fungisid püskürtülmesi gerekli olabilir.
Yalancı Kütleme : Bazan Peronospora matthiolae de denilen Peronospora parasitica mantarının sebep olduğu bu hastalık, sera materyalinde can sıkıcı olmaktadır. Hastalıktan dolayı yapraklar solar, bitki "yanıklık"a uğrar. Yaprakların üst yüzünde soluk yeşil lekeler gelişir, bunların.alt taraflarında "yalancı külleme" oluşur. Narin gövdeler ve çiçek kısımları da saldırıya uğrar, bodurlaşır ve cüceleşir.
Mücadele: Bitkilerin sıkışık olmasından kaçınılır. Hastalanmış kısımlar uzaklaştırılır ve tahrip edilir. Bitki çoğaltmada kullanılan binalar mümkün olduğu kadar kuru şartlarda tutulur. Tohumlar birbirine yakın ekilmez. Tohum yastığının toprağı "buhar" ile pastörize edilir.
Solgunluk : "Fusarium solgunluğu" denilen hastalık Fusarium oxş/sporum var. matthioli mantarı tarafından meydana getirilir. Yaşlı bitkilerde bu hastalığın genel belirtileri olarak "olgunlaşmamış yaprak dökümü", "bodurlaşma" ve iletim boru'larında "renk bozulması" sayılabilir. Mantarın bulaştığı fideciklerde ise "yaprak damarı açıklaşması", "bodurlaşma" ve "so[ma" belirtileri görülür. Mücadele ; sıcak su ile muamele edilmiş tohum kullanılır; ekim- dikim mantar ile istila edilmemiş toprağa yapılır.
Verticillium albo-atrum mantarının yarattığı "verticillium solgunluğu" hastalığı, kesilmiş çiçek üretimi yapılan bahçelerde yaygındır. Alt kısımlardaki yapraklar sararır ve solar. Gelişmesinin başlangıcında hastalığa yakalanmış olan bitkiler şiddetle bodurlaşır. İletim dokularının rengi bozulur. Mücadele; solgunluk mantar'larının istila etmiş olduğu toprakta bulunan ve şüphelenilen bitki'lerin Ekiminden ve dikiminden kaçınılır; istila edilmiş toprağın "kloropikrin" ile gazlanmasının bu toprakta yaşayan mantarı yok ettiği ifade edilmektedir.
Devrilme : Pelicularia filamentosa ve Pythium debaıyanum mantarlarının husule getirdiği bu hastalık'da; seradaki genç bitkiler kadar yaşlı bitkilerin de kökleri ve dip kısımları siyahlaşır ve sonunda ölürler. Yaşlı bitkilerde ilk belirti, alt yaprakların "sararma"sıdır. Daha sonra, toprak seviyesindeki siyahlaşmanın gövdeyi "kuşaklaması"ndan dolayı, bitki ölür.
Sclerotinia sclerotiorum ve Phytophthora megasperma gibi diğer toprakta yaşayan mantarlar fideciklere hücum eder ve yaşlı bitkilerde "kök çürüklüğü" husule getirirler.
Mücadele : Tüm tohumlar, tohum yastıkları ve toprak, ya "sıcaklık" ya da uygun bir "kimyasal madde" ile dezenfekte edilir. Toprağa "dekson" ve "PCNB (terraklor)" karışımı uygulamak, "devrilme" yaratan bu iki mantarın denetim altına alınmasını sağlayacaktır.
Beyaz Pas :Albugo candida mantarının husule getirdiği bu hastalık'da; mantarın renksiz spor zincirlerini çoğunlukla taşıyan kar beyazı renkli "kabarcıklar, yaprakların alt yüzünde gelişir. Saldırının olduğu kısımlarda yapraklar renk bakımından soluk sarımsı ve daha sonra esmer olur.
Mücadele : Hastalıklı olan tüm bitkileri ve bitki kısımları uzaklaştırılır ve yok edilir. Mevsimin sonunda tüm bitki kalıntıları yok edilir. Bina dışı bitki yetiştirmede; temiz üretim şartlarına uyulur, yakın çevredeki Turpgiller (Cruciferae) Familyası mensubu yabanotları özellikle yok edilir. Hastalık ağır hasar verme yönünde tehdit edici olursa, "bakirli" bir fungisid püskürtülür.
Boz Küf: Botrytis cinerea mantarı ile husule getirilen "devrilme" hastalığından dolayı tohum yastaklarındaki genç bitkiler ölebilmekte veya tamamen çürük hale gelebilir. Olgun bitkilerin çiçekleri, boz renkli ve sıkı örülmüş bir "küf" ile örülür. Bu küfden çok büyük sayılarda açık boz renkli sporlar saçılır. Bunlar vasıtası ile mantar havaya ve toprağa yayılır. Tohumların dış örtüsü üzerinde de sporlar bulunur. Mücadele ; tohumlar "araşan" ile yüzeyden sterilize edilir; fideciklere "kaptan" veya "zineb" püskürtülür.
Çomak Kök : "Yapışkan Küflerden Plasmodiophora brassicae mantarı birçok Turpgiller Familyası mensubu bitkiye saldırır. Bu hastalık sonucu besleyici kök'ler bütünüyle öldürülür, ana kök olağandışı bir biçimde gelişir ve düzensiz "ur"a benzeyen oluşumlar ortaya çıkar. Hastalanmış bitkiler çoğunlukla çiçek kurulu geliştirmeksizin ölürler.
Mücadele : Hastalığın ortaya çıktığı yerlerde pastörize edilmemiş toprağa ekim yapmaktan kaçınılır. Temiz bitki yetiştirme uygulanır; bahçedeki Turpgiller Familyası mensubu yabani otlar tahrip edilir. Bitkiler tesis edilmeden evvel toprak fazlaca kireçlenir. "PCNB (terraklor)", lahana (Brassica oleracea) ekimlerinde ayni "yapışkan küf mantarına karşı çok iyi bir denetim sağladığından, hastalıklı bitki stokunun bulunduğu toprakta bunu denemeye değer.
Çürüklük : Xanthomonas incanae .bakterisi ile sebep olunan bu hastalık her yaştaki yazşebboyu bitkisinde ortaya çıkar. Etkilenmiş fidecikler, ana gövdede koyu yeşil ve suya sokulmuş gibi görünen çizgilere sahiptir. Bunlar daha sonra koyu esmere döner, açık çatlaklı olur ve bitki ölür. Hastalıklı yaşlı bitkilerin gövdeleri enine kesilirse, milyonlarca bakteri ihtiva eden sarı bir sıvı sızıntısı ortaya çıkar.
Mücadele : Bakteriler tohum ile taşındığı için, tohumlar ekimden evvel işlemden geçirilir. Ticari üreticiler tohum stokunu 55 oC sıcaklıktaki suda 10 dakika tutarlar.
Virüs : Yazşebboyu'nda ortaya çıkan virüsler ve virüs hastalıkları şunlardır: Pancar'daki (Beta vulgaris) tepe kıvrıklığı virüsü ile "tepe kıvrıklığı", şaigam'daki (Brassica napus) mozayik virüsü ile "mozayik", karnabahar'daki (Brassica oleracea var. botrytis) mozayik virüsü ile "çiçek kırım'ı" ve domates'deki (Solanum lycopersicum) lekeli solgunluk virüsü ile "lekeli solgunluk".
Mücadele : Virüs hastalığı belirtisi gösteren tüm bitkiler çıkarılır ve yok edilir. Bit'leri (aphid) ve yaprak çekirgelerini denetim altına almak üzere "malathion" veya "sevin" püskürtülür.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Alternaria raphani mantarı, yaprakların alt yüzünde 1 santimetre kadar çapında çökmüş, soluk boz-yeşil ve kuru "leke"lere sebep olur. aLeke'ler, çok hücreli, kahverengi ve çok sayıda sporlar ile örtülmüş siyahımsı ve aynı merkezli kuşaklı haldedir.
Mücadele : Bulunur bulunmaz hemen hastalıklı yapraklar uzaklaştırılır. Bu hastalık yaygın değildir, fakat mevcut olduğu zaman bitkilere "bakır'h" bir fungisid püskürtülmesi gerekli olabilir.
Yalancı Kütleme : Bazan Peronospora matthiolae de denilen Peronospora parasitica mantarının sebep olduğu bu hastalık, sera materyalinde can sıkıcı olmaktadır. Hastalıktan dolayı yapraklar solar, bitki "yanıklık"a uğrar. Yaprakların üst yüzünde soluk yeşil lekeler gelişir, bunların.alt taraflarında "yalancı külleme" oluşur. Narin gövdeler ve çiçek kısımları da saldırıya uğrar, bodurlaşır ve cüceleşir.
Mücadele: Bitkilerin sıkışık olmasından kaçınılır. Hastalanmış kısımlar uzaklaştırılır ve tahrip edilir. Bitki çoğaltmada kullanılan binalar mümkün olduğu kadar kuru şartlarda tutulur. Tohumlar birbirine yakın ekilmez. Tohum yastığının toprağı "buhar" ile pastörize edilir.
Solgunluk : "Fusarium solgunluğu" denilen hastalık Fusarium oxş/sporum var. matthioli mantarı tarafından meydana getirilir. Yaşlı bitkilerde bu hastalığın genel belirtileri olarak "olgunlaşmamış yaprak dökümü", "bodurlaşma" ve iletim boru'larında "renk bozulması" sayılabilir. Mantarın bulaştığı fideciklerde ise "yaprak damarı açıklaşması", "bodurlaşma" ve "so[ma" belirtileri görülür. Mücadele ; sıcak su ile muamele edilmiş tohum kullanılır; ekim- dikim mantar ile istila edilmemiş toprağa yapılır.
Verticillium albo-atrum mantarının yarattığı "verticillium solgunluğu" hastalığı, kesilmiş çiçek üretimi yapılan bahçelerde yaygındır. Alt kısımlardaki yapraklar sararır ve solar. Gelişmesinin başlangıcında hastalığa yakalanmış olan bitkiler şiddetle bodurlaşır. İletim dokularının rengi bozulur. Mücadele; solgunluk mantar'larının istila etmiş olduğu toprakta bulunan ve şüphelenilen bitki'lerin Ekiminden ve dikiminden kaçınılır; istila edilmiş toprağın "kloropikrin" ile gazlanmasının bu toprakta yaşayan mantarı yok ettiği ifade edilmektedir.
Devrilme : Pelicularia filamentosa ve Pythium debaıyanum mantarlarının husule getirdiği bu hastalık'da; seradaki genç bitkiler kadar yaşlı bitkilerin de kökleri ve dip kısımları siyahlaşır ve sonunda ölürler. Yaşlı bitkilerde ilk belirti, alt yaprakların "sararma"sıdır. Daha sonra, toprak seviyesindeki siyahlaşmanın gövdeyi "kuşaklaması"ndan dolayı, bitki ölür.
Sclerotinia sclerotiorum ve Phytophthora megasperma gibi diğer toprakta yaşayan mantarlar fideciklere hücum eder ve yaşlı bitkilerde "kök çürüklüğü" husule getirirler.
Mücadele : Tüm tohumlar, tohum yastıkları ve toprak, ya "sıcaklık" ya da uygun bir "kimyasal madde" ile dezenfekte edilir. Toprağa "dekson" ve "PCNB (terraklor)" karışımı uygulamak, "devrilme" yaratan bu iki mantarın denetim altına alınmasını sağlayacaktır.
Beyaz Pas :Albugo candida mantarının husule getirdiği bu hastalık'da; mantarın renksiz spor zincirlerini çoğunlukla taşıyan kar beyazı renkli "kabarcıklar, yaprakların alt yüzünde gelişir. Saldırının olduğu kısımlarda yapraklar renk bakımından soluk sarımsı ve daha sonra esmer olur.
Mücadele : Hastalıklı olan tüm bitkileri ve bitki kısımları uzaklaştırılır ve yok edilir. Mevsimin sonunda tüm bitki kalıntıları yok edilir. Bina dışı bitki yetiştirmede; temiz üretim şartlarına uyulur, yakın çevredeki Turpgiller (Cruciferae) Familyası mensubu yabanotları özellikle yok edilir. Hastalık ağır hasar verme yönünde tehdit edici olursa, "bakirli" bir fungisid püskürtülür.
Boz Küf: Botrytis cinerea mantarı ile husule getirilen "devrilme" hastalığından dolayı tohum yastaklarındaki genç bitkiler ölebilmekte veya tamamen çürük hale gelebilir. Olgun bitkilerin çiçekleri, boz renkli ve sıkı örülmüş bir "küf" ile örülür. Bu küfden çok büyük sayılarda açık boz renkli sporlar saçılır. Bunlar vasıtası ile mantar havaya ve toprağa yayılır. Tohumların dış örtüsü üzerinde de sporlar bulunur. Mücadele ; tohumlar "araşan" ile yüzeyden sterilize edilir; fideciklere "kaptan" veya "zineb" püskürtülür.
Çomak Kök : "Yapışkan Küflerden Plasmodiophora brassicae mantarı birçok Turpgiller Familyası mensubu bitkiye saldırır. Bu hastalık sonucu besleyici kök'ler bütünüyle öldürülür, ana kök olağandışı bir biçimde gelişir ve düzensiz "ur"a benzeyen oluşumlar ortaya çıkar. Hastalanmış bitkiler çoğunlukla çiçek kurulu geliştirmeksizin ölürler.
Mücadele : Hastalığın ortaya çıktığı yerlerde pastörize edilmemiş toprağa ekim yapmaktan kaçınılır. Temiz bitki yetiştirme uygulanır; bahçedeki Turpgiller Familyası mensubu yabani otlar tahrip edilir. Bitkiler tesis edilmeden evvel toprak fazlaca kireçlenir. "PCNB (terraklor)", lahana (Brassica oleracea) ekimlerinde ayni "yapışkan küf mantarına karşı çok iyi bir denetim sağladığından, hastalıklı bitki stokunun bulunduğu toprakta bunu denemeye değer.
Çürüklük : Xanthomonas incanae .bakterisi ile sebep olunan bu hastalık her yaştaki yazşebboyu bitkisinde ortaya çıkar. Etkilenmiş fidecikler, ana gövdede koyu yeşil ve suya sokulmuş gibi görünen çizgilere sahiptir. Bunlar daha sonra koyu esmere döner, açık çatlaklı olur ve bitki ölür. Hastalıklı yaşlı bitkilerin gövdeleri enine kesilirse, milyonlarca bakteri ihtiva eden sarı bir sıvı sızıntısı ortaya çıkar.
Mücadele : Bakteriler tohum ile taşındığı için, tohumlar ekimden evvel işlemden geçirilir. Ticari üreticiler tohum stokunu 55 oC sıcaklıktaki suda 10 dakika tutarlar.
Virüs : Yazşebboyu'nda ortaya çıkan virüsler ve virüs hastalıkları şunlardır: Pancar'daki (Beta vulgaris) tepe kıvrıklığı virüsü ile "tepe kıvrıklığı", şaigam'daki (Brassica napus) mozayik virüsü ile "mozayik", karnabahar'daki (Brassica oleracea var. botrytis) mozayik virüsü ile "çiçek kırım'ı" ve domates'deki (Solanum lycopersicum) lekeli solgunluk virüsü ile "lekeli solgunluk".
Mücadele : Virüs hastalığı belirtisi gösteren tüm bitkiler çıkarılır ve yok edilir. Bit'leri (aphid) ve yaprak çekirgelerini denetim altına almak üzere "malathion" veya "sevin" püskürtülür.
.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008