Tweet
ALEVÇİÇEGI (Floks) {Phlox sp.) HASTALİKLARİ
(Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Macrophoma cylindrospora, Phyllosticta sp., Septoria divaricata, Ascochyta phlogis var. phlogina, Stemphyllium botryosum, Cercospora phlbgina, C. omphakodes ve Ramularia sp. gibi birçok mantar alevçiçeği'nde "yaprak lekelenmesi" husule getirmektedir.
Bunlardan Septoria divaricata en yaygın ve tahripçi olanıdır. Esas olarak alt yapraklara saldırır. Yarım santimetre kadar çaplı, koyu esmer ve yuvarlak "leke"ler hasıl olur. Leke'nin merkezi açık boz, hemen hemen beyaz renktedir. Hastalanmış yapraklar, kurur biter ve olgunlaşamadan ölürler. Bu belirtiler, "bulaşıcı olmayan" hastalık olarak ortaya çıkan "yaprak yanıklığı" ile karıştırılmamalıdır.
Mücadele : Hastalanmış bitkiler yılın sonbaharında uzaklaştırılır ve yok edilir.
İnce toz halindeki "kükürt" ile tozlama işlemi, sadece mantar hastalığını değil, aynı
zamanda kırmızı örümcek mite'leri de denetim altına alır. "2-2-50'lik bordobulamacı"
çok tatmin edici sonuçlar verir, fakat eğer yaprakların renginin kaçması önemli bir
husus ise tavsiye edilmez. 9
Pas : Uramyces acuminatus var. polemonii ve Puccinia douglasii mantarları pas hastalıklarına yol açar. İki mantar da denetimi karşılayacak ölçüde önemli değildir.
Çürüklük : Sclerotium delphinii, Thielaviopsis basicola ve Pellicularia rolfsii mantarları alevçiçeği'nde "tepe çürüklüğü" hastalığı yaratmaktadır. Toprakta yaşayan bu mantarlar alevçiçeği fideciklerinde ciddi kayıplar yaratmaktadır. Mücadele için, toprak buhar ile pastörize edilir.
Gerçek Külleme : Sphaerotheca humili ve Erysiphe cichoracearum mantarları büyüme mevsiminin sonlarında yapraklar üzerinde beyaz bir örtü hasıl eder. Bu durum herhangi bir daimi hasar meydana getirmez.
Mücadele: Külleme görülür görülmez hemen "akti-dion", "benlaf'veya "karathan" püskürtme ilaçlarından birinin uygulanması denetim sağlamaktadır.
Başka Bulaşıcı Hastalıklar : Alevçiçeği birkaç başka hastalığa maruzdur. Bunlar; Pyrenochaeta phlogina mantarı ile "gövde yanıklığı" ve Verticiilium albo-atrum ile "solgunluk"; Agrobacterium tumefaciens bakterisi ile "ur"; Mikoplazma-benzeri organizmalar ile "yıldız sararma"; birkaç virüs hastalıklarıdır.
Nematod : Soğansı gövde bulb) ve gövdelerde hasar yapan Ditylenchus dipsaci nematodu genç sürgünlerin stoma'larından bitkiye giriş yapar, gövde gelişirken yukarı doğru ilerler, yaprakların her çeşit olağandışı biçimler almasına sebep olur. Gerçek istiladan önce "doku şişkinlikleri ortaya çıkabilir. Nematod'lar, kökçüklerin çıkmış bulunduğu dip kısımdan da gövdeye girmektedir. Yapraklar bu etki ile iplik gibi, iğ gibi, olağandan küçük, buruşuk veya kıvrık olabilir. Gövde tepe yakınında şişmiş olabilir. Nematod'ların varlığından dolayı, birçok dip tomurcuğu gelişmeye teşvik edilir. Gövdeler bir açı yaparak yanlamasına eğrilebilir. Gövdeler ve yapraklar başlangıçta yeşildir. Bununla beraber bitkiler, bodurdur ve çoğunlukla çiçeklenemeden kalırlar, olgunlaşamadan ölürler. Belli alevçiçeği varyeteleri çok hassastır, bazıları ise istilaya yakalanmaz.
Eğreltiotu, kasımpatı (Chrysanthemum sp.) ve başka bitkilerde daha yaygın olan bu nematod, yer yer yaprak "çillenmesi" husule getirir; bununla beraber gövde nematodu daha sistemik özelliklidir. Kabuk (korteks) dokusunun hücrelerarası boşluklarında ve
başka parenkima dokularında beslenir. Nematod'lar toprak içinde kendi hareketleri ile yayılırlar yahut da su, bahçe aletleri veya hayvanların ayakları ile taşınırlar. Tohum örtüsü altında kurtçukların taşınması ile, tohumlar da istila edilebilir.
Mücadele : istila edilmiş bitkiler kazılıp çıkarılır ve hemen yok edilir, yahut da kaynayan suya veya kimyasal bir bileşiğe batırılır. Toprak sıcaklık ile iyice pastörize edilemezse, alevçiçeği ekim-dikimlerinin yeri değiştirilir. Çelikler sadece sağlam bitkilerden alınır. Bununla beraber, ilkbahar başlarında gözüken sürgünlerin bazıları nematod'dan temizdir. Kök çelikleri de istiladan yoksundur. Gübreler özellikle yüksek "azot'lu" olanlar kullanılarak kuvvetli bir bitki büyümesi sağlanır. Mümkünse dirençli varyeteler kullanılır. Toprak tamamen pastörize edilmeden, son zamanlarda yetiştirilen alevçiçeği bitkilerinin istilaya uğramış olduğu yerlerde başka hassas süs bitkileri yetiştirmekten kaçınılır.
Yaprak Yanıklığı : Bu konukçuda "bulaşıcı olmayan" özelikteki bu hastalık ile, dipten itibaren alt yapraklar yukarı doğru azar azar kurur ve bu durum bitki büsbütün ölünceye kadar devam eder. Bu hastalık ile hiçbir organizmanın ve virüsün ilgisi yoktur. Hastalık eski bitki kümelerinde en şiddetlidir, fideciklerde ve yeni köklenmiş çeliklerde hiç yoktur. İlkbaharda yeni sürgünlerin çıktığı eski gövdeler, alt yaprakların kurumasını önleyecek ölçüde yeterli su sağlamada eksik kalmaktadır. Rahatsızlık, domates meyvelerinin çiçek ucundaki "çürüklük"e benzemektedir; bu çürüklük, hızla büyümekte olan yaprak uçlarının kuru havalarda meyveden suyu çektiği zaman ortaya çıkar. Sonbaharda sık sık ortaya çıkan sis-pus'un, transpirasyonu yeterli ölçüde azaltarak alt yaprakların yanıklığa uğramasını önlediği ifade edilmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Park-Bahçe Çiçeği)
Yaprak Lekelenmesi : Macrophoma cylindrospora, Phyllosticta sp., Septoria divaricata, Ascochyta phlogis var. phlogina, Stemphyllium botryosum, Cercospora phlbgina, C. omphakodes ve Ramularia sp. gibi birçok mantar alevçiçeği'nde "yaprak lekelenmesi" husule getirmektedir.
Bunlardan Septoria divaricata en yaygın ve tahripçi olanıdır. Esas olarak alt yapraklara saldırır. Yarım santimetre kadar çaplı, koyu esmer ve yuvarlak "leke"ler hasıl olur. Leke'nin merkezi açık boz, hemen hemen beyaz renktedir. Hastalanmış yapraklar, kurur biter ve olgunlaşamadan ölürler. Bu belirtiler, "bulaşıcı olmayan" hastalık olarak ortaya çıkan "yaprak yanıklığı" ile karıştırılmamalıdır.
Mücadele : Hastalanmış bitkiler yılın sonbaharında uzaklaştırılır ve yok edilir.
İnce toz halindeki "kükürt" ile tozlama işlemi, sadece mantar hastalığını değil, aynı
zamanda kırmızı örümcek mite'leri de denetim altına alır. "2-2-50'lik bordobulamacı"
çok tatmin edici sonuçlar verir, fakat eğer yaprakların renginin kaçması önemli bir
husus ise tavsiye edilmez. 9
Pas : Uramyces acuminatus var. polemonii ve Puccinia douglasii mantarları pas hastalıklarına yol açar. İki mantar da denetimi karşılayacak ölçüde önemli değildir.
Çürüklük : Sclerotium delphinii, Thielaviopsis basicola ve Pellicularia rolfsii mantarları alevçiçeği'nde "tepe çürüklüğü" hastalığı yaratmaktadır. Toprakta yaşayan bu mantarlar alevçiçeği fideciklerinde ciddi kayıplar yaratmaktadır. Mücadele için, toprak buhar ile pastörize edilir.
Gerçek Külleme : Sphaerotheca humili ve Erysiphe cichoracearum mantarları büyüme mevsiminin sonlarında yapraklar üzerinde beyaz bir örtü hasıl eder. Bu durum herhangi bir daimi hasar meydana getirmez.
Mücadele: Külleme görülür görülmez hemen "akti-dion", "benlaf'veya "karathan" püskürtme ilaçlarından birinin uygulanması denetim sağlamaktadır.
Başka Bulaşıcı Hastalıklar : Alevçiçeği birkaç başka hastalığa maruzdur. Bunlar; Pyrenochaeta phlogina mantarı ile "gövde yanıklığı" ve Verticiilium albo-atrum ile "solgunluk"; Agrobacterium tumefaciens bakterisi ile "ur"; Mikoplazma-benzeri organizmalar ile "yıldız sararma"; birkaç virüs hastalıklarıdır.
Nematod : Soğansı gövde bulb) ve gövdelerde hasar yapan Ditylenchus dipsaci nematodu genç sürgünlerin stoma'larından bitkiye giriş yapar, gövde gelişirken yukarı doğru ilerler, yaprakların her çeşit olağandışı biçimler almasına sebep olur. Gerçek istiladan önce "doku şişkinlikleri ortaya çıkabilir. Nematod'lar, kökçüklerin çıkmış bulunduğu dip kısımdan da gövdeye girmektedir. Yapraklar bu etki ile iplik gibi, iğ gibi, olağandan küçük, buruşuk veya kıvrık olabilir. Gövde tepe yakınında şişmiş olabilir. Nematod'ların varlığından dolayı, birçok dip tomurcuğu gelişmeye teşvik edilir. Gövdeler bir açı yaparak yanlamasına eğrilebilir. Gövdeler ve yapraklar başlangıçta yeşildir. Bununla beraber bitkiler, bodurdur ve çoğunlukla çiçeklenemeden kalırlar, olgunlaşamadan ölürler. Belli alevçiçeği varyeteleri çok hassastır, bazıları ise istilaya yakalanmaz.
Eğreltiotu, kasımpatı (Chrysanthemum sp.) ve başka bitkilerde daha yaygın olan bu nematod, yer yer yaprak "çillenmesi" husule getirir; bununla beraber gövde nematodu daha sistemik özelliklidir. Kabuk (korteks) dokusunun hücrelerarası boşluklarında ve
başka parenkima dokularında beslenir. Nematod'lar toprak içinde kendi hareketleri ile yayılırlar yahut da su, bahçe aletleri veya hayvanların ayakları ile taşınırlar. Tohum örtüsü altında kurtçukların taşınması ile, tohumlar da istila edilebilir.
Mücadele : istila edilmiş bitkiler kazılıp çıkarılır ve hemen yok edilir, yahut da kaynayan suya veya kimyasal bir bileşiğe batırılır. Toprak sıcaklık ile iyice pastörize edilemezse, alevçiçeği ekim-dikimlerinin yeri değiştirilir. Çelikler sadece sağlam bitkilerden alınır. Bununla beraber, ilkbahar başlarında gözüken sürgünlerin bazıları nematod'dan temizdir. Kök çelikleri de istiladan yoksundur. Gübreler özellikle yüksek "azot'lu" olanlar kullanılarak kuvvetli bir bitki büyümesi sağlanır. Mümkünse dirençli varyeteler kullanılır. Toprak tamamen pastörize edilmeden, son zamanlarda yetiştirilen alevçiçeği bitkilerinin istilaya uğramış olduğu yerlerde başka hassas süs bitkileri yetiştirmekten kaçınılır.
Yaprak Yanıklığı : Bu konukçuda "bulaşıcı olmayan" özelikteki bu hastalık ile, dipten itibaren alt yapraklar yukarı doğru azar azar kurur ve bu durum bitki büsbütün ölünceye kadar devam eder. Bu hastalık ile hiçbir organizmanın ve virüsün ilgisi yoktur. Hastalık eski bitki kümelerinde en şiddetlidir, fideciklerde ve yeni köklenmiş çeliklerde hiç yoktur. İlkbaharda yeni sürgünlerin çıktığı eski gövdeler, alt yaprakların kurumasını önleyecek ölçüde yeterli su sağlamada eksik kalmaktadır. Rahatsızlık, domates meyvelerinin çiçek ucundaki "çürüklük"e benzemektedir; bu çürüklük, hızla büyümekte olan yaprak uçlarının kuru havalarda meyveden suyu çektiği zaman ortaya çıkar. Sonbaharda sık sık ortaya çıkan sis-pus'un, transpirasyonu yeterli ölçüde azaltarak alt yaprakların yanıklığa uğramasını önlediği ifade edilmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008