Tweet
ARDIÇ (Juniperus sp.) HASTALIKLARI
(Ağaç)
Yanıklık : Ardıç ağacında Phomopsis juniperovora mantarının yarattığı "yanıklık" hastalığı ile etkilenmiş olan dalların uçları, önce esmerleşir; bunu, dal büsbütün veya hatta ağaç büsbütün öldürülünceye kadar ilerleyen "uçtan ölüm" takibeder. Esas olarak fidecik ve fidanlık bitkisi hastalığı olmasına rağmen, süs bitkisi ekim-
dikim alanlarındaki 2,5-3 metre boyundaki ağaçlarda ve daha geniş tabii ardıç meşçerelerinde gözükebilir. Bununla beraber, hastalık gittikçe daha az şiddetli olur, çünkü ağaçlar yaşlanır ve 5 yaşından yaşlı ağaçlarda hasar az olur. Hastalık kurşunkalemardıcı'nda (J. virginiana) ve bunun yetiştirilen varyetelerinde en yaygındır, "sürgün yanıklığı" başka ardıç türlerinden başka mazı (Thuja sp.), yalancıservi (Chamaecyparis sp.) ve servi'de (Cupressus sp.) de ortaya çıkar.
Japon Savvara yalancıservisi'nin (Chamaecyparis pisifera) tüm kültivarları bu hastalığa dayanıklıdır; bunlar arasında C. lutescens, C. filifera aurovariegata, C. squarrosa sulfurea, C. plumosa argentea ve C. plumosa aurea sayılabilir.
Mücadele : Uygulanabilir olduğu takdirde, hastalanmış dal uçları budanıp çıkarılır ve yok edilir. Sonbaharda bir defa yayıcı-yapıştırıcı madde katılmış "benlate" püskürtülür; ilkbaharda ılık hava başladığında 2 haftalık aralıklar ile 3-4 defa bu püskürtme tekrarlanır.
Kök Çürüklüğü : Phytophthora cinnamomi mantarına karşı ardıç'ların dirençli olduğu düşünülmesine rağmen bazı fidanlıklardaki ardıç ağaçlarının hastalandığı ifade edilmektedir. Mücadele için, ormangülü'ndeki ^Rhododendmn sp.) usuller uygulanır.
Ardıç-Elma Pası: Gymnosporangiumjunıperi-virginianae mantarının yarattığı bu hastalık'da, elma'nın {Malus sp.) ve ardıç'ın karışık ve beraberce yetiştiği yerlerde, ardıç bitkileri, çap bakımından 2,5 cm veya daha büyük yüzlerce "ur" ile kaplanmış olabilmektedir. Bulaşma yapraklarda ortaya çıkar, bunlar mantar tarafından ur'arı oluşturmak üzere tahrik edilir. Bulaşmadan sonra ikinci ilkbaharda özellikle ılık ve yağmurlu havalarda çok sayıda, uzun, sarı ve dil gibi biçimli çıkıntılar halinde ur'lar oluşur. Bu çıkıntılardan bırakılan sporlar başka küçük sporları oluşturmak üzere çimlenir ve bunlar da rüzgar ile yayılır, elma yapraklarına bulaşırlar, sonuçta elma Ağaç'ları öyle hastalanır ki yaprak'ları olgunlaşamadan dökülür. Belli çiçekelması (yabanelması) (Malus sylvestris) yaprakları sık sık kötü biçimde hastalanır. Ardıç'lara verilen hasar, tek bir ağaçta birkaç yüz adet "ur" oluşmadıkça, fazla değildir. Ur'ları taşıyan dalların uçları çoğunlukla ölür.
Benzer bir "pas" hastalığı da Gymnosporanğium globosuım mantarınca yaratılmaktadır. "Ur"lar ardarda en azından 2 yıl devam eder. Bu parazit mantarın ara konukçusu geyikdikeni (Crataegus sp.) ve elma'dır.
Diğer bir pas hastalığı etmeni mantarı Gymnosporanğium c/av/pes'dir. Bu etmen ardıç'da fazla tahrip edici değildir. Genç dallar öldürülebilir, fakat eğer bunlar ilk yılın bulaşmasından kurtulabilirlere çoğunlukla iyileşebilirler. Mantar şiddetli hasar yapmaksızın birkaç yıl direnebilir. Gövde bulaşmaları yüzeyseldir, buna rağmen gövde etrafında bir mesafeye kadar uzanabilirler.
Adiardıç U- communis), Gymnosporanğium clavariaforme pas mantarı ile kötü biçimde etkilenmektedir. Etmen mantar gövdeye veya geniş dallara saldırmakta; uzun, sert "doku bozuklaşması" oluşumları husule getirmektedir, bu oluşumlar öyle yayılmış olabilir ki canlı kabuğun ve kambiyum'un kuruyup bitmesine ve ölmesine sebep olur. Mantar adi ardıç'da aynı zamanda "cadı süpürgesi" oluşumu da yaratmaktadır. Bu mantarın ara konukçuları arasında; taşarmudu (Amelanchier sp.), elmadutu (Aronia sp.), ayva (Cydonia sp.) ve armut (Pyrus sp.) sayılabilir.
Mücadele : Elma, geyikdikeni ve diğer Gülgiller Familyası mensuplarında "ıslanabilir kükürt" veya "ıslanabilir kükürt ve ferbam" karışımı ilaçların 10 günlük aralıklarla 6 defa
kadar uygulanması "ardıç-elma pas" hastalığının iyi bir denetimini sağlamaktadır. Başlangıç uygulama, beklenen yağmurlu bir havadan tam önce ve ilkbaharda yapraklar açılır açılmaz hemen yapılır. Ardıç'larda, "ur"lar oluştuğu zaman, bir milyon kısım suda 100 kısım "sikloheksimid" oranındaki ilacın tek bir defa uygulanması, spor oluşumunu durdurur ve böylece civardaki elma ve süselması (yabanelması) ağaçlarının bulaşmasını önler. Bu ilaç, 300 miligramlık bir "actispray" hapının 5 litre kadar suda çözündürülmesi ile hazırlanır.
Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar: Melez ardıçlar herdemyeşil bitkilerdir ve birkaç gün süren "buzlanma" etkisine uğrayarak buz örtüsü ile hasar görebilir hatta öldürülebilirler. Dallar tek tek veya ağaç büsbütün, bu etkilerden sonra ölebilmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
(Ağaç)
Yanıklık : Ardıç ağacında Phomopsis juniperovora mantarının yarattığı "yanıklık" hastalığı ile etkilenmiş olan dalların uçları, önce esmerleşir; bunu, dal büsbütün veya hatta ağaç büsbütün öldürülünceye kadar ilerleyen "uçtan ölüm" takibeder. Esas olarak fidecik ve fidanlık bitkisi hastalığı olmasına rağmen, süs bitkisi ekim-
dikim alanlarındaki 2,5-3 metre boyundaki ağaçlarda ve daha geniş tabii ardıç meşçerelerinde gözükebilir. Bununla beraber, hastalık gittikçe daha az şiddetli olur, çünkü ağaçlar yaşlanır ve 5 yaşından yaşlı ağaçlarda hasar az olur. Hastalık kurşunkalemardıcı'nda (J. virginiana) ve bunun yetiştirilen varyetelerinde en yaygındır, "sürgün yanıklığı" başka ardıç türlerinden başka mazı (Thuja sp.), yalancıservi (Chamaecyparis sp.) ve servi'de (Cupressus sp.) de ortaya çıkar.
Japon Savvara yalancıservisi'nin (Chamaecyparis pisifera) tüm kültivarları bu hastalığa dayanıklıdır; bunlar arasında C. lutescens, C. filifera aurovariegata, C. squarrosa sulfurea, C. plumosa argentea ve C. plumosa aurea sayılabilir.
Mücadele : Uygulanabilir olduğu takdirde, hastalanmış dal uçları budanıp çıkarılır ve yok edilir. Sonbaharda bir defa yayıcı-yapıştırıcı madde katılmış "benlate" püskürtülür; ilkbaharda ılık hava başladığında 2 haftalık aralıklar ile 3-4 defa bu püskürtme tekrarlanır.
Kök Çürüklüğü : Phytophthora cinnamomi mantarına karşı ardıç'ların dirençli olduğu düşünülmesine rağmen bazı fidanlıklardaki ardıç ağaçlarının hastalandığı ifade edilmektedir. Mücadele için, ormangülü'ndeki ^Rhododendmn sp.) usuller uygulanır.
Ardıç-Elma Pası: Gymnosporangiumjunıperi-virginianae mantarının yarattığı bu hastalık'da, elma'nın {Malus sp.) ve ardıç'ın karışık ve beraberce yetiştiği yerlerde, ardıç bitkileri, çap bakımından 2,5 cm veya daha büyük yüzlerce "ur" ile kaplanmış olabilmektedir. Bulaşma yapraklarda ortaya çıkar, bunlar mantar tarafından ur'arı oluşturmak üzere tahrik edilir. Bulaşmadan sonra ikinci ilkbaharda özellikle ılık ve yağmurlu havalarda çok sayıda, uzun, sarı ve dil gibi biçimli çıkıntılar halinde ur'lar oluşur. Bu çıkıntılardan bırakılan sporlar başka küçük sporları oluşturmak üzere çimlenir ve bunlar da rüzgar ile yayılır, elma yapraklarına bulaşırlar, sonuçta elma Ağaç'ları öyle hastalanır ki yaprak'ları olgunlaşamadan dökülür. Belli çiçekelması (yabanelması) (Malus sylvestris) yaprakları sık sık kötü biçimde hastalanır. Ardıç'lara verilen hasar, tek bir ağaçta birkaç yüz adet "ur" oluşmadıkça, fazla değildir. Ur'ları taşıyan dalların uçları çoğunlukla ölür.
Benzer bir "pas" hastalığı da Gymnosporanğium globosuım mantarınca yaratılmaktadır. "Ur"lar ardarda en azından 2 yıl devam eder. Bu parazit mantarın ara konukçusu geyikdikeni (Crataegus sp.) ve elma'dır.
Diğer bir pas hastalığı etmeni mantarı Gymnosporanğium c/av/pes'dir. Bu etmen ardıç'da fazla tahrip edici değildir. Genç dallar öldürülebilir, fakat eğer bunlar ilk yılın bulaşmasından kurtulabilirlere çoğunlukla iyileşebilirler. Mantar şiddetli hasar yapmaksızın birkaç yıl direnebilir. Gövde bulaşmaları yüzeyseldir, buna rağmen gövde etrafında bir mesafeye kadar uzanabilirler.
Adiardıç U- communis), Gymnosporanğium clavariaforme pas mantarı ile kötü biçimde etkilenmektedir. Etmen mantar gövdeye veya geniş dallara saldırmakta; uzun, sert "doku bozuklaşması" oluşumları husule getirmektedir, bu oluşumlar öyle yayılmış olabilir ki canlı kabuğun ve kambiyum'un kuruyup bitmesine ve ölmesine sebep olur. Mantar adi ardıç'da aynı zamanda "cadı süpürgesi" oluşumu da yaratmaktadır. Bu mantarın ara konukçuları arasında; taşarmudu (Amelanchier sp.), elmadutu (Aronia sp.), ayva (Cydonia sp.) ve armut (Pyrus sp.) sayılabilir.
Mücadele : Elma, geyikdikeni ve diğer Gülgiller Familyası mensuplarında "ıslanabilir kükürt" veya "ıslanabilir kükürt ve ferbam" karışımı ilaçların 10 günlük aralıklarla 6 defa
kadar uygulanması "ardıç-elma pas" hastalığının iyi bir denetimini sağlamaktadır. Başlangıç uygulama, beklenen yağmurlu bir havadan tam önce ve ilkbaharda yapraklar açılır açılmaz hemen yapılır. Ardıç'larda, "ur"lar oluştuğu zaman, bir milyon kısım suda 100 kısım "sikloheksimid" oranındaki ilacın tek bir defa uygulanması, spor oluşumunu durdurur ve böylece civardaki elma ve süselması (yabanelması) ağaçlarının bulaşmasını önler. Bu ilaç, 300 miligramlık bir "actispray" hapının 5 litre kadar suda çözündürülmesi ile hazırlanır.
Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar: Melez ardıçlar herdemyeşil bitkilerdir ve birkaç gün süren "buzlanma" etkisine uğrayarak buz örtüsü ile hasar görebilir hatta öldürülebilirler. Dallar tek tek veya ağaç büsbütün, bu etkilerden sonra ölebilmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008