AYÇİÇEĞİ (Günebakan, Günaşık, Günedönen) (Helianthus sp.)
HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Gerçek Hülleme : Ayçiçeği'ne (Helianthus annuus) dadanan Erysiphe cichoracearum mantarının, eşeyli üreme tepkilerinin ayrılığı ve askospor oluşturan üreme yapısı devresinin gelişmesi bakımından iki çeşidi vardır. Eğer üreme yapısı devresi yok ise, mantar çok yıllık ayçiçeği fertlerinin korunan tomurcuklarında kışlamak zorundadır. Mücadele için, "karathan", "ıslanabilir kükürt" veya "benlat" ilaçlarından biri püskürtülür.
Pas : Puccinia helianthi mantarı yabanayçiçeği'nde gelişir ve yetiştirilen türlerde, özellikle H. annuus varyetelerinde ciddi hasar verir. Bu pas mantarının birkaç farklı biyolojik ırkları vardır. Yaprakların alt yüzlerinde içinde sporların oluşturulduğu çok sayıda esmer sivilce gibi yapılar gelişir. Pas hastalığına yakalanan yapraklar kuruyup biter ve düşer.
Ayçiçeği'ne dadanan diğer pas mantarları arasında Uromyces silphii, U. junci, Puccinia massalis ve Coleosporium helianthi bulunmaktadır.
Mücadele : Hastalanmış yapraklar uzaklaştırılır ve yok edilir. Kıymetli süs fertleri dönem dönem "ıslanabilir kükürt" püskürtülerek korunabilir.
Gövde Çürüklüğü : Sclerotinia sclerotiorum mantarının sebep olduğu bu
hastalık ayçiçeği'nde çok ciddi hasar doğurur. Bitkiler, 50-100 santimetre kadar boya ulaştığında hastalığa yakalanabilirler. Genç fıdecikler çoğunlukla yakalanmaz. Gövdeler üzerinde kalın ve beyazımsı bir misel örgüsü gelişir. Alttaki dokulann rengi bozulur. Gövdenin içinde çok sayıda sklerotium oluşur. Islak havalarda gövdeler solar ve hücum noktasında "çökme" olur.
Mücadele : Tüm hastalığa yakalanmış bitkiler yok edilir. Aynı tarlaya en azından iki sene ayçiçeği ekimi yapılmaz. Sık ekim ve rutubetli durumlardan kaçınılır.
Yaprak Lekelenmesi : Colletotrichum helianthi, Septoria helianthi, Ascochyta compositarum, Phyllosticta helianthi, Cercospora helianthi, C. pachypus veAlternaria zinniae mantarları ayçiçeği'nde "yaprak lekelenmesi" yaratmaktadırlar. Bu bitki tohumları için yetiştirildiği zaman ancak mücadele usulleri uygulanmaktadır.
Pseudomonas helianthi bakterisinin meydana getirdiği bu hastalık'da; leke'ler önceleri çok küçük ve suya sokulmuş gibidir, daha sonra bunların boyutu artarken koyulaşırlar ve yeşil sınırlı olurlar. Sonunda birleşirler ve yapraklarda büyük kısımların ölümünü getirirler. Herhangi bir mücadele usulü tavsiye edilmemektedir.
Solgunluk : Plasmopara halstedii mantarı fideciklerin ve genç bitkilerin köklerini kök kıllarından girerek istila eder, çünkü zoosporlar toprağın rutubetinde çimlenmektedir. Misel iplikçikleri köklerden girer, yukarı doğru gövde ve yapraklara hareket eder ve bitkinin erken "solma"sına ve ölümüne sebep olur. Hastalık ile bulaşmış yaşlı bitkiler ölmeyebilir, fakat yaprakların tabii yeşil ile karışık açık sarımsı alacalı mozayik gibi desenlere sahiptir. Yaprakların alt alt yüzlerindeki stoma'lardan, spor taşıyan dalcıklar çıkar. Mantarın tohum oğulcuğu'nu (embryo) istila edilip edilmediği bilinmemektedir, fakat iyi bilinir ki hastalık tohumlar üzerinde taşınabilmektedir. Başka bir "solgunluk" hastalığına Verticillium albo-atrum mantarı sebep olur. Bu hastalık'da bitkinin "solma"sından ve ölmesinde önce bir "yaprak alacalanması" da olur. Bu mantar tohumlar içinde taşınmaktadır. Mücadele ; dönüşümlü ekim-dikim faaliyetleri yürütülür; hastalığın başlangıç yapmasını önlemek üzere buharla pastörize edilmiş toprak kullanılır.
Solanaceae Familyası bitkilerde çok şiddetle tahribat yapan bir hastalık yaratan Pseudomonas solanacearum bakterisi, ayçiçeğinde de görülmektedir.
Ur : Agrobacterium tumefaciens bakterisinin etkisi altında bu hastalık, tabii yaşama ortamı sınırında yetiştirilen ayçiçeği bitkilerinde ortaya çıkmaktadır. "Ur"un ayçiçeği bitkilerinin ciddi bir hastalığı olmadığı ifade edilmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008
HASTALIKLARI
(Park-Bahçe Çiçeği)
Gerçek Hülleme : Ayçiçeği'ne (Helianthus annuus) dadanan Erysiphe cichoracearum mantarının, eşeyli üreme tepkilerinin ayrılığı ve askospor oluşturan üreme yapısı devresinin gelişmesi bakımından iki çeşidi vardır. Eğer üreme yapısı devresi yok ise, mantar çok yıllık ayçiçeği fertlerinin korunan tomurcuklarında kışlamak zorundadır. Mücadele için, "karathan", "ıslanabilir kükürt" veya "benlat" ilaçlarından biri püskürtülür.
Pas : Puccinia helianthi mantarı yabanayçiçeği'nde gelişir ve yetiştirilen türlerde, özellikle H. annuus varyetelerinde ciddi hasar verir. Bu pas mantarının birkaç farklı biyolojik ırkları vardır. Yaprakların alt yüzlerinde içinde sporların oluşturulduğu çok sayıda esmer sivilce gibi yapılar gelişir. Pas hastalığına yakalanan yapraklar kuruyup biter ve düşer.
Ayçiçeği'ne dadanan diğer pas mantarları arasında Uromyces silphii, U. junci, Puccinia massalis ve Coleosporium helianthi bulunmaktadır.
Mücadele : Hastalanmış yapraklar uzaklaştırılır ve yok edilir. Kıymetli süs fertleri dönem dönem "ıslanabilir kükürt" püskürtülerek korunabilir.
Gövde Çürüklüğü : Sclerotinia sclerotiorum mantarının sebep olduğu bu
hastalık ayçiçeği'nde çok ciddi hasar doğurur. Bitkiler, 50-100 santimetre kadar boya ulaştığında hastalığa yakalanabilirler. Genç fıdecikler çoğunlukla yakalanmaz. Gövdeler üzerinde kalın ve beyazımsı bir misel örgüsü gelişir. Alttaki dokulann rengi bozulur. Gövdenin içinde çok sayıda sklerotium oluşur. Islak havalarda gövdeler solar ve hücum noktasında "çökme" olur.
Mücadele : Tüm hastalığa yakalanmış bitkiler yok edilir. Aynı tarlaya en azından iki sene ayçiçeği ekimi yapılmaz. Sık ekim ve rutubetli durumlardan kaçınılır.
Yaprak Lekelenmesi : Colletotrichum helianthi, Septoria helianthi, Ascochyta compositarum, Phyllosticta helianthi, Cercospora helianthi, C. pachypus veAlternaria zinniae mantarları ayçiçeği'nde "yaprak lekelenmesi" yaratmaktadırlar. Bu bitki tohumları için yetiştirildiği zaman ancak mücadele usulleri uygulanmaktadır.
Pseudomonas helianthi bakterisinin meydana getirdiği bu hastalık'da; leke'ler önceleri çok küçük ve suya sokulmuş gibidir, daha sonra bunların boyutu artarken koyulaşırlar ve yeşil sınırlı olurlar. Sonunda birleşirler ve yapraklarda büyük kısımların ölümünü getirirler. Herhangi bir mücadele usulü tavsiye edilmemektedir.
Solgunluk : Plasmopara halstedii mantarı fideciklerin ve genç bitkilerin köklerini kök kıllarından girerek istila eder, çünkü zoosporlar toprağın rutubetinde çimlenmektedir. Misel iplikçikleri köklerden girer, yukarı doğru gövde ve yapraklara hareket eder ve bitkinin erken "solma"sına ve ölümüne sebep olur. Hastalık ile bulaşmış yaşlı bitkiler ölmeyebilir, fakat yaprakların tabii yeşil ile karışık açık sarımsı alacalı mozayik gibi desenlere sahiptir. Yaprakların alt alt yüzlerindeki stoma'lardan, spor taşıyan dalcıklar çıkar. Mantarın tohum oğulcuğu'nu (embryo) istila edilip edilmediği bilinmemektedir, fakat iyi bilinir ki hastalık tohumlar üzerinde taşınabilmektedir. Başka bir "solgunluk" hastalığına Verticillium albo-atrum mantarı sebep olur. Bu hastalık'da bitkinin "solma"sından ve ölmesinde önce bir "yaprak alacalanması" da olur. Bu mantar tohumlar içinde taşınmaktadır. Mücadele ; dönüşümlü ekim-dikim faaliyetleri yürütülür; hastalığın başlangıç yapmasını önlemek üzere buharla pastörize edilmiş toprak kullanılır.
Solanaceae Familyası bitkilerde çok şiddetle tahribat yapan bir hastalık yaratan Pseudomonas solanacearum bakterisi, ayçiçeğinde de görülmektedir.
Ur : Agrobacterium tumefaciens bakterisinin etkisi altında bu hastalık, tabii yaşama ortamı sınırında yetiştirilen ayçiçeği bitkilerinde ortaya çıkmaktadır. "Ur"un ayçiçeği bitkilerinin ciddi bir hastalığı olmadığı ifade edilmektedir.
Prof.Dr.Sabri SÜMER --SÜS BİTKİLERİ HASTALIKLARI ---2008

