Hýyar mozaik virüsü
(Cucumber Mosaic Cucumovirus, CMV)
Tanýmý ve Yaþayýþý:
♦ Hýyarýn en önemli virüs hastalýklarýndan ve Dünya'da en yaygýn olarak bulunan virüslerden biridir.
♦ Virüs 60'tan fazla Yaprakbiti ile taþýnýr. Bu yaprakbiti vektörlerinden en önemlileri Myzus persicae,
Aphis gossypii, A. craccivora ve A. fabae'ûýr. Yaprakbitlerinin yaný sýra mekanik olarak (sürtünme ve te¬mas) ve hastalýklý bitki artýklarý ile bulaþýr. Virüs hýyar tohumlarý ile taþýnmamasýna raðmen, domates
(% 0.2), fasulye (% 7), börülce (% 4-28) tohumlan
ile taþýnmaktadýr.
Hastalýðýn Belirtileri:
• Hýyar ve diðer kabakgillerde mozaik desenleri (ya¬ni yeþilin farklý tonlarýnýn bir arada bulunmasý) ve cü¬celeþme en önemli belirtileridir . Bu belirti-terin yanýnda yapraklarda san-yeþil renkte lekeler oluþturabilir. Bitkiler çalýmsý bir hal alýr.
♦ Domateste de mozaik desenleri ve cüceleþme
yanýnda, yapraklarda özelliklede genç yapraklarda
daralmalara neden olur. Ispanakta ise
sararma ve cüceleþme belirtileri tipiktir.
"Hýyar, diðer kabakgil ve domates meyvelerinde þekil bozukluklarýnýn yaný sýra meyve üzerinde lokal lekeler oluþur.
Hastalýðýn Görüldüðü Bitkiler:
♦ Bu virüs hýyardan baþka birçok bitkide, yaklaþýk
olarak 470 bitki türünde hastalýk yapar. Özellikle
de diðer kabakgillerde, baklagillerde, domateste,
biberde, tütünde ve ýspanakta hastalýk yapar.
Bununu yanýnda bazý subtropik ve sert çekirdekli
meyvelerde, baðlarda ve bazý süs bitkilerinde has-
talik yaptýðý belirlenmiþtir.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
Bulaþýk bitkilerin imhasý, Yaprakbiti vektörleri ile mücadele, Yabani Cucurbita-cea bitkileri yetiþtiricilik yapýlan yerlerden uzaklaþtýrýlmalýdýr.
♦ Dayanýklý çeþitler kullanýlmalýdýr.
(Cucumber Mosaic Cucumovirus, CMV)
Tanýmý ve Yaþayýþý:
♦ Hýyarýn en önemli virüs hastalýklarýndan ve Dünya'da en yaygýn olarak bulunan virüslerden biridir.
♦ Virüs 60'tan fazla Yaprakbiti ile taþýnýr. Bu yaprakbiti vektörlerinden en önemlileri Myzus persicae,
Aphis gossypii, A. craccivora ve A. fabae'ûýr. Yaprakbitlerinin yaný sýra mekanik olarak (sürtünme ve te¬mas) ve hastalýklý bitki artýklarý ile bulaþýr. Virüs hýyar tohumlarý ile taþýnmamasýna raðmen, domates
(% 0.2), fasulye (% 7), börülce (% 4-28) tohumlan
ile taþýnmaktadýr.
Hastalýðýn Belirtileri:
• Hýyar ve diðer kabakgillerde mozaik desenleri (ya¬ni yeþilin farklý tonlarýnýn bir arada bulunmasý) ve cü¬celeþme en önemli belirtileridir . Bu belirti-terin yanýnda yapraklarda san-yeþil renkte lekeler oluþturabilir. Bitkiler çalýmsý bir hal alýr.
♦ Domateste de mozaik desenleri ve cüceleþme
yanýnda, yapraklarda özelliklede genç yapraklarda
daralmalara neden olur. Ispanakta ise
sararma ve cüceleþme belirtileri tipiktir.
"Hýyar, diðer kabakgil ve domates meyvelerinde þekil bozukluklarýnýn yaný sýra meyve üzerinde lokal lekeler oluþur.
Hastalýðýn Görüldüðü Bitkiler:
♦ Bu virüs hýyardan baþka birçok bitkide, yaklaþýk
olarak 470 bitki türünde hastalýk yapar. Özellikle
de diðer kabakgillerde, baklagillerde, domateste,
biberde, tütünde ve ýspanakta hastalýk yapar.
Bununu yanýnda bazý subtropik ve sert çekirdekli
meyvelerde, baðlarda ve bazý süs bitkilerinde has-
talik yaptýðý belirlenmiþtir.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
Bulaþýk bitkilerin imhasý, Yaprakbiti vektörleri ile mücadele, Yabani Cucurbita-cea bitkileri yetiþtiricilik yapýlan yerlerden uzaklaþtýrýlmalýdýr.
♦ Dayanýklý çeþitler kullanýlmalýdýr.

