Tweet
Biberlerde mozaik hastalýðý
Tanýmý ve Yaþayýþý:
♦ Mozaik hastalýðý biberlerin en önemli virüs hastalýðýdýr. Bu
hastalýða farklý virüsler yol açmaktadýr Bu virüslerden en
önemlileri hýyar mozaik virüsü (Cucumber mosaic cucumovirus, CMV) patates Y virüsü (Potato virüs Y, PVY) ve Tütün
mozaik virüsüdür (Tobacco mosaic tobamovirus, TMV).
♦ Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aþý yolu ile,
tohum ve hastalýklý bitki artýklarý ile bulaþýr.
Hastalýðýn Belirtileri:
♦ Belirtileri mevsime göre deðiþir. Özellikle erken dönem¬
de bulaþan bitkilerde hafifçe sarý mozaik ve cüceleþme
görülür. Yaprak ayalarýnda içe doðru çöküntü ve lekeler
oluþur. Yaprak þekli bozulur. Ayrýca damar bantlaþmasý
da görülebilir.
♦ Bitkinin boðum aralan kýsalýr ve çalýmsý bir görünüm alýr.
♦ Patates Y virüsü meyve de önemli belirti oluþturmaz¬
ken Hýyar mozaik virüsü meyvelerde belirti oluþturur. Bu
virüs ile bulaþýk biber meyveleri küçülür, þekli bozulur ve
üzerinde þekilsiz ve halkalý klorotik lekeler oluþur. Daha
sonra bu lekeler nekrotikleþir (Þekil 85). Tütün mozaik virüsü de meyvelerde meyvelerde belirti oluþturur. Meyve¬
ler küçülür, þekli bozulur.
♦ Hýyar mozaik virüsü biberlerde erken enfeksiyonlarda
verimde % 60-100'e varan kayýplara yol açar. Tütün
mozaik virüsü ise biberlerde erken enfeksiyonlarda verim¬
de % 60-80'e varan kayýplara yol açar.
Hastalýðýn Görüldüðü Bitkiler:
♦ Biber.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
♦ Biber fideleri taze ve temiz yeni topraklarda yetiþtirilmelidir. Bulaþýk bitki artýklarýný içeren topraklarda yetiþtirilmemelidir. Bulaþýk bitkiler görülür görülmez der¬hal imha edilmelidir. Yaprakbiti vektörleri ile mücadele edilmelidir. Bu virüslerin konukçusu olmayan tahýl gibi bitkiler ile münavebe yapýlabilir.
♦ Tütün mozaik virüsü biber tohumlarý ile taþýnabildiðinden dolayý saðlýklý tohumlar kullanýlmalýdýr. Ya da biber tohumlan % 2'lik NaOH içerisinde 10 dakika bekletilerek bu virüs kýsmi olarak elimine edilebilir. Tohumlar % 10'luk Na3PO4 solüsyonunda 2 saat ya da 70°C'de 3 gün sýcaklýk uygulamasýna tabi tutularak virüs ta¬mamýyla inaktive edilebilir. Bu uygulamalar tohumun çimlenme kabiliyetini en¬gellemezler.
Tanýmý ve Yaþayýþý:
♦ Mozaik hastalýðý biberlerin en önemli virüs hastalýðýdýr. Bu
hastalýða farklý virüsler yol açmaktadýr Bu virüslerden en
önemlileri hýyar mozaik virüsü (Cucumber mosaic cucumovirus, CMV) patates Y virüsü (Potato virüs Y, PVY) ve Tütün
mozaik virüsüdür (Tobacco mosaic tobamovirus, TMV).
♦ Virüs mekanik olarak (sürtünme ve temas), aþý yolu ile,
tohum ve hastalýklý bitki artýklarý ile bulaþýr.
Hastalýðýn Belirtileri:
♦ Belirtileri mevsime göre deðiþir. Özellikle erken dönem¬
de bulaþan bitkilerde hafifçe sarý mozaik ve cüceleþme
görülür. Yaprak ayalarýnda içe doðru çöküntü ve lekeler
oluþur. Yaprak þekli bozulur. Ayrýca damar bantlaþmasý
da görülebilir.
♦ Bitkinin boðum aralan kýsalýr ve çalýmsý bir görünüm alýr.
♦ Patates Y virüsü meyve de önemli belirti oluþturmaz¬
ken Hýyar mozaik virüsü meyvelerde belirti oluþturur. Bu
virüs ile bulaþýk biber meyveleri küçülür, þekli bozulur ve
üzerinde þekilsiz ve halkalý klorotik lekeler oluþur. Daha
sonra bu lekeler nekrotikleþir (Þekil 85). Tütün mozaik virüsü de meyvelerde meyvelerde belirti oluþturur. Meyve¬
ler küçülür, þekli bozulur.
♦ Hýyar mozaik virüsü biberlerde erken enfeksiyonlarda
verimde % 60-100'e varan kayýplara yol açar. Tütün
mozaik virüsü ise biberlerde erken enfeksiyonlarda verim¬
de % 60-80'e varan kayýplara yol açar.
Hastalýðýn Görüldüðü Bitkiler:
♦ Biber.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
♦ Biber fideleri taze ve temiz yeni topraklarda yetiþtirilmelidir. Bulaþýk bitki artýklarýný içeren topraklarda yetiþtirilmemelidir. Bulaþýk bitkiler görülür görülmez der¬hal imha edilmelidir. Yaprakbiti vektörleri ile mücadele edilmelidir. Bu virüslerin konukçusu olmayan tahýl gibi bitkiler ile münavebe yapýlabilir.
♦ Tütün mozaik virüsü biber tohumlarý ile taþýnabildiðinden dolayý saðlýklý tohumlar kullanýlmalýdýr. Ya da biber tohumlan % 2'lik NaOH içerisinde 10 dakika bekletilerek bu virüs kýsmi olarak elimine edilebilir. Tohumlar % 10'luk Na3PO4 solüsyonunda 2 saat ya da 70°C'de 3 gün sýcaklýk uygulamasýna tabi tutularak virüs ta¬mamýyla inaktive edilebilir. Bu uygulamalar tohumun çimlenme kabiliyetini en¬gellemezler.
