Tweet
Fasulye san mozaik virüsü
(Bean Yellow Mosaic Potyvirus, BYMV)
Tanýmý ve Yaþayýþý:
♦ Hastalýðýn etmeni olan Bean yellovv mosaic potyvirus'u yýl¬dan yýla geçiþini bulaþýk çok yýllýk baklagiller, bazý çiçekler (glayöl, frezya) ve de bazý yabancý otlar ile saðlar.
♦ Virüs fasulye tohumlan ile taþýnmaz. Ancak bakla ve aktaþ yoncasýnda % 3-S oranýnda, acý baklada % 6 oranýnda
tohumla taþýnýr. Böylece bu tohumlar virüsün doðal bulaþ¬
ma kaynaðýný oluþturabilirler.
♦ Virüs bulaþýk bitki özsuyu ile kolayca taþýnabilir. Dolayýsýy¬
la mekanik taþýnma virüsün saðlýklý bitkilere taþýnmasýnda
•önemli rol oynar.
♦ Bu taþýnma yollarýnýn yanýnda, virüs doðada 20'den faz¬la Yaprakbiti vektörü ile taþýnýr. Yaprakbiti vektörlerinin en
önemlileri Acyrthosiphon pisum, Aphis fabae, Macrosiphum euphorbiae ve Myzus persicae'dvr.
Hastalýðýn Belirtileri:
♦ Virüsün oluþturduðu hastalýklarýn ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarý-yeþilimsi mozaik desenleridir. Mozaik belirtileri Darlaksarý lekeler þeklindedir. Bulaþýk yapraklar içe doðru kývrýlma eðilimi gösterir. Erken enfeksiyonlarda DÝTKÝ yeuþý-rri yavaþlar, ve kapsül ve tane oluþumunda büyük kayýplara yol açar. ♦ Viriis aynca uç nekrozuna yol açar. Erken enfeksiyonlarda uç nekrozu bitkinin direkt olarak ölümüne yol açar. Enfeksiyon zamanýna ve þiddetine baðlý olarak üründe kalite ve kantite kaybýna yol açtýðýndan ekonomik önem taþýr. Hastalýðýn Görüldüðü Bitkiler:
Fasulyeden baþka bezelye ve bakla ana konukçularýdýr. Bu konukçularýn dýþýnda yonca, börülce ve üçgülde de hastalýk yapar. Virüs ayný zamanda glayöl, frezya gibi Ýridaceae familyasýna baðlý bazý süs bitkilerini de hastalandýrýr.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
• Dayanýklý fasulye çeþitleri kullanýlmalýdýr (Top Crop, Harvester, Panonija, P-1, Biser
ve Medijana)
• Fasulyeler çok yýllýk virüs konukçusu olan bitkilerden izole yerlerde yetiþtirilmelidir.
• Fasulye sahalarýndan yabancý otlarýn ve Yaprakbiti vektörlerinin temizlenmesi
zorunluluktur .Yaprakbiti görülür görülmez, bunlarla kimyasal mücadele yapýlarak
erken enfeksiyonlar önlenebilir.
• Bulaþýk bitkiler görüldüðü anda sökülüp imha edilerek de mekanik olarak ve
Yaprakbiti vektörleri ile saðlýklý bitkilere taþýnmasý engellenebilir.
(Bean Yellow Mosaic Potyvirus, BYMV)
Tanýmý ve Yaþayýþý:
♦ Hastalýðýn etmeni olan Bean yellovv mosaic potyvirus'u yýl¬dan yýla geçiþini bulaþýk çok yýllýk baklagiller, bazý çiçekler (glayöl, frezya) ve de bazý yabancý otlar ile saðlar.
♦ Virüs fasulye tohumlan ile taþýnmaz. Ancak bakla ve aktaþ yoncasýnda % 3-S oranýnda, acý baklada % 6 oranýnda
tohumla taþýnýr. Böylece bu tohumlar virüsün doðal bulaþ¬
ma kaynaðýný oluþturabilirler.
♦ Virüs bulaþýk bitki özsuyu ile kolayca taþýnabilir. Dolayýsýy¬
la mekanik taþýnma virüsün saðlýklý bitkilere taþýnmasýnda
•önemli rol oynar.
♦ Bu taþýnma yollarýnýn yanýnda, virüs doðada 20'den faz¬la Yaprakbiti vektörü ile taþýnýr. Yaprakbiti vektörlerinin en
önemlileri Acyrthosiphon pisum, Aphis fabae, Macrosiphum euphorbiae ve Myzus persicae'dvr.
Hastalýðýn Belirtileri:
♦ Virüsün oluþturduðu hastalýklarýn ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarý-yeþilimsi mozaik desenleridir. Mozaik belirtileri Darlaksarý lekeler þeklindedir. Bulaþýk yapraklar içe doðru kývrýlma eðilimi gösterir. Erken enfeksiyonlarda DÝTKÝ yeuþý-rri yavaþlar, ve kapsül ve tane oluþumunda büyük kayýplara yol açar. ♦ Viriis aynca uç nekrozuna yol açar. Erken enfeksiyonlarda uç nekrozu bitkinin direkt olarak ölümüne yol açar. Enfeksiyon zamanýna ve þiddetine baðlý olarak üründe kalite ve kantite kaybýna yol açtýðýndan ekonomik önem taþýr. Hastalýðýn Görüldüðü Bitkiler:
Fasulyeden baþka bezelye ve bakla ana konukçularýdýr. Bu konukçularýn dýþýnda yonca, börülce ve üçgülde de hastalýk yapar. Virüs ayný zamanda glayöl, frezya gibi Ýridaceae familyasýna baðlý bazý süs bitkilerini de hastalandýrýr.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
• Dayanýklý fasulye çeþitleri kullanýlmalýdýr (Top Crop, Harvester, Panonija, P-1, Biser
ve Medijana)
• Fasulyeler çok yýllýk virüs konukçusu olan bitkilerden izole yerlerde yetiþtirilmelidir.
• Fasulye sahalarýndan yabancý otlarýn ve Yaprakbiti vektörlerinin temizlenmesi
zorunluluktur .Yaprakbiti görülür görülmez, bunlarla kimyasal mücadele yapýlarak
erken enfeksiyonlar önlenebilir.
• Bulaþýk bitkiler görüldüðü anda sökülüp imha edilerek de mekanik olarak ve
Yaprakbiti vektörleri ile saðlýklý bitkilere taþýnmasý engellenebilir.
