Tweet
Fasulye san mozaik virüsü
(Bean Yellow Mosaic Potyvirus, BYMV)
Tanımı ve Yaşayışı:
♦ Hastalığın etmeni olan Bean yellovv mosaic potyvirus'u yıl¬dan yıla geçişini bulaşık çok yıllık baklagiller, bazı çiçekler (glayöl, frezya) ve de bazı yabancı otlar ile sağlar.
♦ Virüs fasulye tohumlan ile taşınmaz. Ancak bakla ve aktaş yoncasında % 3-S oranında, acı baklada % 6 oranında
tohumla taşınır. Böylece bu tohumlar virüsün doğal bulaş¬
ma kaynağını oluşturabilirler.
♦ Virüs bulaşık bitki özsuyu ile kolayca taşınabilir. Dolayısıy¬
la mekanik taşınma virüsün sağlıklı bitkilere taşınmasında
•önemli rol oynar.
♦ Bu taşınma yollarının yanında, virüs doğada 20'den faz¬la Yaprakbiti vektörü ile taşınır. Yaprakbiti vektörlerinin en
önemlileri Acyrthosiphon pisum, Aphis fabae, Macrosiphum euphorbiae ve Myzus persicae'dvr.
Hastalığın Belirtileri:
♦ Virüsün oluşturduğu hastalıkların ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarı-yeşilimsi mozaik desenleridir. Mozaik belirtileri Darlaksarı lekeler şeklindedir. Bulaşık yapraklar içe doğru kıvrılma eğilimi gösterir. Erken enfeksiyonlarda DİTKİ yeuşı-rri yavaşlar, ve kapsül ve tane oluşumunda büyük kayıplara yol açar. ♦ Viriis aynca uç nekrozuna yol açar. Erken enfeksiyonlarda uç nekrozu bitkinin direkt olarak ölümüne yol açar. Enfeksiyon zamanına ve şiddetine bağlı olarak üründe kalite ve kantite kaybına yol açtığından ekonomik önem taşır. Hastalığın Görüldüğü Bitkiler:
Fasulyeden başka bezelye ve bakla ana konukçularıdır. Bu konukçuların dışında yonca, börülce ve üçgülde de hastalık yapar. Virüs aynı zamanda glayöl, frezya gibi İridaceae familyasına bağlı bazı süs bitkilerini de hastalandırır.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
• Dayanıklı fasulye çeşitleri kullanılmalıdır (Top Crop, Harvester, Panonija, P-1, Biser
ve Medijana)
• Fasulyeler çok yıllık virüs konukçusu olan bitkilerden izole yerlerde yetiştirilmelidir.
• Fasulye sahalarından yabancı otların ve Yaprakbiti vektörlerinin temizlenmesi
zorunluluktur .Yaprakbiti görülür görülmez, bunlarla kimyasal mücadele yapılarak
erken enfeksiyonlar önlenebilir.
• Bulaşık bitkiler görüldüğü anda sökülüp imha edilerek de mekanik olarak ve
Yaprakbiti vektörleri ile sağlıklı bitkilere taşınması engellenebilir.
(Bean Yellow Mosaic Potyvirus, BYMV)
Tanımı ve Yaşayışı:
♦ Hastalığın etmeni olan Bean yellovv mosaic potyvirus'u yıl¬dan yıla geçişini bulaşık çok yıllık baklagiller, bazı çiçekler (glayöl, frezya) ve de bazı yabancı otlar ile sağlar.
♦ Virüs fasulye tohumlan ile taşınmaz. Ancak bakla ve aktaş yoncasında % 3-S oranında, acı baklada % 6 oranında
tohumla taşınır. Böylece bu tohumlar virüsün doğal bulaş¬
ma kaynağını oluşturabilirler.
♦ Virüs bulaşık bitki özsuyu ile kolayca taşınabilir. Dolayısıy¬
la mekanik taşınma virüsün sağlıklı bitkilere taşınmasında
•önemli rol oynar.
♦ Bu taşınma yollarının yanında, virüs doğada 20'den faz¬la Yaprakbiti vektörü ile taşınır. Yaprakbiti vektörlerinin en
önemlileri Acyrthosiphon pisum, Aphis fabae, Macrosiphum euphorbiae ve Myzus persicae'dvr.
Hastalığın Belirtileri:
♦ Virüsün oluşturduğu hastalıkların ilk belirtileri yapraklar üzerinde sarı-yeşilimsi mozaik desenleridir. Mozaik belirtileri Darlaksarı lekeler şeklindedir. Bulaşık yapraklar içe doğru kıvrılma eğilimi gösterir. Erken enfeksiyonlarda DİTKİ yeuşı-rri yavaşlar, ve kapsül ve tane oluşumunda büyük kayıplara yol açar. ♦ Viriis aynca uç nekrozuna yol açar. Erken enfeksiyonlarda uç nekrozu bitkinin direkt olarak ölümüne yol açar. Enfeksiyon zamanına ve şiddetine bağlı olarak üründe kalite ve kantite kaybına yol açtığından ekonomik önem taşır. Hastalığın Görüldüğü Bitkiler:
Fasulyeden başka bezelye ve bakla ana konukçularıdır. Bu konukçuların dışında yonca, börülce ve üçgülde de hastalık yapar. Virüs aynı zamanda glayöl, frezya gibi İridaceae familyasına bağlı bazı süs bitkilerini de hastalandırır.
Mücadele Yöntemleri: Kültürel Önlemler:
• Dayanıklı fasulye çeşitleri kullanılmalıdır (Top Crop, Harvester, Panonija, P-1, Biser
ve Medijana)
• Fasulyeler çok yıllık virüs konukçusu olan bitkilerden izole yerlerde yetiştirilmelidir.
• Fasulye sahalarından yabancı otların ve Yaprakbiti vektörlerinin temizlenmesi
zorunluluktur .Yaprakbiti görülür görülmez, bunlarla kimyasal mücadele yapılarak
erken enfeksiyonlar önlenebilir.
• Bulaşık bitkiler görüldüğü anda sökülüp imha edilerek de mekanik olarak ve
Yaprakbiti vektörleri ile sağlıklı bitkilere taşınması engellenebilir.