Tweet
Bazı pestistler hakkında kısa bilgiler aşağıda verilmektedir.
1.4.1. Atrazin
Atrazin kuşkonmaz, mısır, şeker kamışı, ananas, gül ve yeni dikilen orman arazilerinde geniş yapraklı ve çimenli otlarla mücadele için kullanılmakta olan bir herbisittir. Aynı zamanda nadasa bırakılan arazilerde de kullanılmaktadır. 1990 yılında Amerika’da 64 milyon dönümden daha fazla arazide yabani otlarla mücadele için atrazin kullanılmıştır (Miller 1996, Lund 1996, Worthing 1987).
Atrazin’in sudaki yarılanma ömrü 100 günden fazladır. Fotoliz ve mikroorganizmalar ile bozunmaya uğrar. Yarılanma ömrü suyun pH ve sıcaklığına bağlıdır. Laboratuvar çalışmaları bozunma hızının suyun derinliği arttıkça azaldığını göstermiştir ki bu da yer altı sularında atrazin’in oldukça kararlı olduğunu gösterir (Miller 1996, Lund 1996).
Birçok ülkede arazilerde uygulanmasından sonra yer altı suyunda 0,01-6 ìg/L seviyesinde atrazin bulunmuştur. Bazı ülkelerde içme suyunda yapılan araştırmalarda 0,01-5 ìg/L seviyesinde atrazin’e rastlanmıştır (Lund 1996).
Atrazin insanlara ve diğer hayvanlara karşı toksiktir. Ağız ve deri yoluyla ve solunumla vücuda absorbe edilebilmektedir. Kobaylar için oral LD50 değeri 1869-3080 mg/kg vücut ağırlığı, solunum LC50 (1 saat) değeri > 0,71 mg/L havadır. Zehirlenme belirtileri karın ağrısı, kusma, gözde ve deride kaşınmadır (Miller 1996, Lund 1996, Worthing 1987)
.
1.4.2. 2,4-D (2,4-dichlorophenoxyacetic acid)
2,4-D bütün dünyada tahıl arazilerinde, çimenliklerde ve meralarda geniş yapraklı zararlı otlarla mücadele için yaygın olarak kullanılan bir sistemik klorofenoksi herbisittir. Ticari olarak satılan bu herbisit alkali tuzları ve ester formülasyonundadır.
2,4-D herbisit olarak kullanımının yanında atık ve üretimi sırasında kaza ile çevreye girmektedir. Çevreden biyo bozunma yoluyla uzaklaştırılmaktadır. 2,4-D’nin yarılanma ömrü suyun ve toprağın durumuna göre 6 günden 6 haftaya kadar değişebilmektedir.
1971-1986 yılları arasında Kanada’da 805 işlenmiş ve ham su örneğinin 52’sinde yaklaşık olarak 29 ìg/L 2,4-D tespit edilmiştir. Hollanda’da yapılan bir çalışma da ise nehir suyundan alınan örnekte 0,3 ìg/L 2,4-D’ye rastlanmıştır.
Codex Alimentarius Commission’a göre teorik maksimum günlük alınabilir miktar (MDI) 60 kg bir yetişkin için 0,3 ile 0,4 mg/gün arasındadır. İnsanlarda yüksek miktarda 2,4-D’ye maruz kalma sindirim sistemi üzerinde etkilidir. Belirtiler ise kusma, bulantı, ishal, spazm ve halsizliktir. Aynı zamanda böbrekler ve sinir sistemi üzerinde de etkileri vardır (Lund 1996, Miller 1996).
1.4.3. Metribuzin
Metribuzin hassas bitki türlerinde fotosentezi önleyen bir triazin herbisitidir. Geniş yapraklı yabani otların çimlik alanlarda, kuşkonmaz, pancar, soya, patates, sebze bahçelerinde ve nadasa bırakılmış arazilerde yok edilmesinde kullanılır (Worthing 1987).
Metribuzin çevrede oldukça kalıcı bir bileşiktir. Yarılanma süresi iklim ve toprak tipine göre değişir. Toprakta yarılanma ömrü 30 ile 120 gün arasında olduğu rapor edilmiştir ama literatürde 60 gün ortalama olarak alınmaktadır. Yeraltı sularında bulunma olasılığı çözünürlüğünden dolayı oldukça yüksektir.
Ohio’da yapılan çalışmalarda, nehirlerde ve kuyu sularında metribuzin’e rastlanmıştır. Metribuzin’in toprakta ve suda bozunması fotodegradasyon yoluyla değil daha çok mikrobiyal degradasyonla olmaktadır. Sudaki yarılanma ömrü 7 gündür.
Metribuzin ağız yoluyla alındığında az zehir etkisi gösterir. Kobaylarda LD50 değerleri 2200-2345 mg/kg vücut ağırlığı arasında, farelerde 698-711 mg/kg vücut ağırlığı arasında ve domuzlarda 245 ile 274 mg/kg vücut ağırlığı arasında olduğu rapor edilmiştir. Solunum yoluyla alındığında oldukça fazla zehir etkisi göstermektedir. Metribuzinin kanserojenik etkisine rastlanmamıştır (Miller 1996, Worthing 1987).
1.4.4. Bromasil
Bromasil EPA tarafından genel kullanım amaçlı pestisit olarak sınıflandırılmıştır. Normal olarak kuru formdayken toksik değildir ama sıvı formdayken oldukça toksiktir. Bromasil tren yolları, fabrika arazileri, depo yerleri gibi ürün yetiştirilmeyen arazilerde süpürgeli zararlı bitkilerin kontrolü için kullanılır. Özellikle çok yıllık zararlı çimlerle mücadelede kullanımı yaygındır. Aynı zamanda narenciye ve ananas bahçelerinde de kullanılır. Kökler tarafından emilir ve fotosentezi önleyerek etkisini gösterir (Miller 1996, Worthing 1987).
Bromasil toprağa çok az bağlanır ve adsorplanır. Suda çözünürdür ve toprakta kalıcılık süresi oldukça uzundur. Yarılanma ömrü 60 gündür fakat bazı durumlara bağlı olarak 8 aya kadar çıkabilmektedir. Bromasil topraktan kolayca yağmurla ve sulama ile yıkanarak yer altı sularına karışabilmektedir. Yıkanan miktarlar yağmur ve sulama suyu miktarlarına bağlıdır. Bromasil uçucu değildir ve güneş ışınıyla bozunmaz.
Bromasil’in kobaylarda oral LD50 değeri 5200 mg/vücut ağırlığı, solunum LC50 değeri > 4,8 mg/vücut ağırlığıdır. Deriyi, gözü ve sindirim sistemini tahriş edici etkisi vardır. Kobaylar üzerinde yapılan laboratuvar çalışmalarında kanserojenik etkisi görülmüştür (Miller 1996, Worthing 1987).
1.4.5. Aldikarb
Aldikarb toprakta bulunan nematodları ve çeşitli ürünlerde bulunan insektleri ve mitleri kontrol için kullanılan sistemik bir karbamattır. Narenciye, üzüm, soya, pancar ve tütün yetiştiriciliğinde kullanılır (Lund 1996).
Aldikarb mikroorganizmalar tarafından sulfoksit ve sulfona oksitlenir (Lightfoot 1987). Yarılanma ömrü birkaç gün ile 2 ay arasında değişir ve bozunma ürünleri toprakta hareketlidir. Aldikarb suda kolay çözünür ve yer altı sularında kalış süresi oldukça uzundur. Özellikle yer altı suyu asidik ise yarılanma ömrü birkaç haftadan birkaç yıla kadar uzayabilir (Lund 1996). Kanada’da yapılan bir çalışmada 1017 içme suyu kaynağının 111 tanesinde aldikarb’a rastlanmıştır. Amerika’da yapılan başka bir çalışmada ise kuyu sularında 10 ile 500 µg/L arasında aldikarb bulunduğu tespit edilmiştir (Lund 1996, Miller 1996).
Aldikarb pestisitler içinde çok zehirli olanlardan bir tanesidir. 0,006’dan 0,25 mg/kg vücut ağırlığı’na kadar aldikarb içeren hıyarlar ve 0,0021 mg/kg vücut ağırlığı aldikarb içeren karpuzlar insanlarda zehirlenmeye yol açmıştır. İnsanlar için ADI (Acceptable Daily Intake) 0,005 mg/kg’dır. İnsanlardaki bu pestisitlerden oluşan zehirlenme belirtileri halsizlik, kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, ishal, görmede zorluk, terleme, karın ağrısı ve mide bulantısıdır. Kobaylar üzerinde yapılan deneylerde aldikarb’ın kanserojenik ve mutajenik etkisine rastlanmamıştır (Lund 1996, Worthing 1987).
1.4.1. Atrazin
Atrazin kuşkonmaz, mısır, şeker kamışı, ananas, gül ve yeni dikilen orman arazilerinde geniş yapraklı ve çimenli otlarla mücadele için kullanılmakta olan bir herbisittir. Aynı zamanda nadasa bırakılan arazilerde de kullanılmaktadır. 1990 yılında Amerika’da 64 milyon dönümden daha fazla arazide yabani otlarla mücadele için atrazin kullanılmıştır (Miller 1996, Lund 1996, Worthing 1987).
Atrazin’in sudaki yarılanma ömrü 100 günden fazladır. Fotoliz ve mikroorganizmalar ile bozunmaya uğrar. Yarılanma ömrü suyun pH ve sıcaklığına bağlıdır. Laboratuvar çalışmaları bozunma hızının suyun derinliği arttıkça azaldığını göstermiştir ki bu da yer altı sularında atrazin’in oldukça kararlı olduğunu gösterir (Miller 1996, Lund 1996).
Birçok ülkede arazilerde uygulanmasından sonra yer altı suyunda 0,01-6 ìg/L seviyesinde atrazin bulunmuştur. Bazı ülkelerde içme suyunda yapılan araştırmalarda 0,01-5 ìg/L seviyesinde atrazin’e rastlanmıştır (Lund 1996).
Atrazin insanlara ve diğer hayvanlara karşı toksiktir. Ağız ve deri yoluyla ve solunumla vücuda absorbe edilebilmektedir. Kobaylar için oral LD50 değeri 1869-3080 mg/kg vücut ağırlığı, solunum LC50 (1 saat) değeri > 0,71 mg/L havadır. Zehirlenme belirtileri karın ağrısı, kusma, gözde ve deride kaşınmadır (Miller 1996, Lund 1996, Worthing 1987)
.
1.4.2. 2,4-D (2,4-dichlorophenoxyacetic acid)
2,4-D bütün dünyada tahıl arazilerinde, çimenliklerde ve meralarda geniş yapraklı zararlı otlarla mücadele için yaygın olarak kullanılan bir sistemik klorofenoksi herbisittir. Ticari olarak satılan bu herbisit alkali tuzları ve ester formülasyonundadır.
2,4-D herbisit olarak kullanımının yanında atık ve üretimi sırasında kaza ile çevreye girmektedir. Çevreden biyo bozunma yoluyla uzaklaştırılmaktadır. 2,4-D’nin yarılanma ömrü suyun ve toprağın durumuna göre 6 günden 6 haftaya kadar değişebilmektedir.
1971-1986 yılları arasında Kanada’da 805 işlenmiş ve ham su örneğinin 52’sinde yaklaşık olarak 29 ìg/L 2,4-D tespit edilmiştir. Hollanda’da yapılan bir çalışma da ise nehir suyundan alınan örnekte 0,3 ìg/L 2,4-D’ye rastlanmıştır.
Codex Alimentarius Commission’a göre teorik maksimum günlük alınabilir miktar (MDI) 60 kg bir yetişkin için 0,3 ile 0,4 mg/gün arasındadır. İnsanlarda yüksek miktarda 2,4-D’ye maruz kalma sindirim sistemi üzerinde etkilidir. Belirtiler ise kusma, bulantı, ishal, spazm ve halsizliktir. Aynı zamanda böbrekler ve sinir sistemi üzerinde de etkileri vardır (Lund 1996, Miller 1996).
1.4.3. Metribuzin
Metribuzin hassas bitki türlerinde fotosentezi önleyen bir triazin herbisitidir. Geniş yapraklı yabani otların çimlik alanlarda, kuşkonmaz, pancar, soya, patates, sebze bahçelerinde ve nadasa bırakılmış arazilerde yok edilmesinde kullanılır (Worthing 1987).
Metribuzin çevrede oldukça kalıcı bir bileşiktir. Yarılanma süresi iklim ve toprak tipine göre değişir. Toprakta yarılanma ömrü 30 ile 120 gün arasında olduğu rapor edilmiştir ama literatürde 60 gün ortalama olarak alınmaktadır. Yeraltı sularında bulunma olasılığı çözünürlüğünden dolayı oldukça yüksektir.
Ohio’da yapılan çalışmalarda, nehirlerde ve kuyu sularında metribuzin’e rastlanmıştır. Metribuzin’in toprakta ve suda bozunması fotodegradasyon yoluyla değil daha çok mikrobiyal degradasyonla olmaktadır. Sudaki yarılanma ömrü 7 gündür.
Metribuzin ağız yoluyla alındığında az zehir etkisi gösterir. Kobaylarda LD50 değerleri 2200-2345 mg/kg vücut ağırlığı arasında, farelerde 698-711 mg/kg vücut ağırlığı arasında ve domuzlarda 245 ile 274 mg/kg vücut ağırlığı arasında olduğu rapor edilmiştir. Solunum yoluyla alındığında oldukça fazla zehir etkisi göstermektedir. Metribuzinin kanserojenik etkisine rastlanmamıştır (Miller 1996, Worthing 1987).
1.4.4. Bromasil
Bromasil EPA tarafından genel kullanım amaçlı pestisit olarak sınıflandırılmıştır. Normal olarak kuru formdayken toksik değildir ama sıvı formdayken oldukça toksiktir. Bromasil tren yolları, fabrika arazileri, depo yerleri gibi ürün yetiştirilmeyen arazilerde süpürgeli zararlı bitkilerin kontrolü için kullanılır. Özellikle çok yıllık zararlı çimlerle mücadelede kullanımı yaygındır. Aynı zamanda narenciye ve ananas bahçelerinde de kullanılır. Kökler tarafından emilir ve fotosentezi önleyerek etkisini gösterir (Miller 1996, Worthing 1987).
Bromasil toprağa çok az bağlanır ve adsorplanır. Suda çözünürdür ve toprakta kalıcılık süresi oldukça uzundur. Yarılanma ömrü 60 gündür fakat bazı durumlara bağlı olarak 8 aya kadar çıkabilmektedir. Bromasil topraktan kolayca yağmurla ve sulama ile yıkanarak yer altı sularına karışabilmektedir. Yıkanan miktarlar yağmur ve sulama suyu miktarlarına bağlıdır. Bromasil uçucu değildir ve güneş ışınıyla bozunmaz.
Bromasil’in kobaylarda oral LD50 değeri 5200 mg/vücut ağırlığı, solunum LC50 değeri > 4,8 mg/vücut ağırlığıdır. Deriyi, gözü ve sindirim sistemini tahriş edici etkisi vardır. Kobaylar üzerinde yapılan laboratuvar çalışmalarında kanserojenik etkisi görülmüştür (Miller 1996, Worthing 1987).
1.4.5. Aldikarb
Aldikarb toprakta bulunan nematodları ve çeşitli ürünlerde bulunan insektleri ve mitleri kontrol için kullanılan sistemik bir karbamattır. Narenciye, üzüm, soya, pancar ve tütün yetiştiriciliğinde kullanılır (Lund 1996).
Aldikarb mikroorganizmalar tarafından sulfoksit ve sulfona oksitlenir (Lightfoot 1987). Yarılanma ömrü birkaç gün ile 2 ay arasında değişir ve bozunma ürünleri toprakta hareketlidir. Aldikarb suda kolay çözünür ve yer altı sularında kalış süresi oldukça uzundur. Özellikle yer altı suyu asidik ise yarılanma ömrü birkaç haftadan birkaç yıla kadar uzayabilir (Lund 1996). Kanada’da yapılan bir çalışmada 1017 içme suyu kaynağının 111 tanesinde aldikarb’a rastlanmıştır. Amerika’da yapılan başka bir çalışmada ise kuyu sularında 10 ile 500 µg/L arasında aldikarb bulunduğu tespit edilmiştir (Lund 1996, Miller 1996).
Aldikarb pestisitler içinde çok zehirli olanlardan bir tanesidir. 0,006’dan 0,25 mg/kg vücut ağırlığı’na kadar aldikarb içeren hıyarlar ve 0,0021 mg/kg vücut ağırlığı aldikarb içeren karpuzlar insanlarda zehirlenmeye yol açmıştır. İnsanlar için ADI (Acceptable Daily Intake) 0,005 mg/kg’dır. İnsanlardaki bu pestisitlerden oluşan zehirlenme belirtileri halsizlik, kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, ishal, görmede zorluk, terleme, karın ağrısı ve mide bulantısıdır. Kobaylar üzerinde yapılan deneylerde aldikarb’ın kanserojenik ve mutajenik etkisine rastlanmamıştır (Lund 1996, Worthing 1987).
Comment