Depolardaki fare ve sıçanlar, her türlü besin maddesini yemekte, tahta eşyaları kemirmekte, çuval ve ambalaj kutularını parçalayarak depo edilen maddelerin zarar görmesine sebep olmaktadırlar. Pislik ve idrarları ile besin maddelerini kirleterek kullanılmayacak hale getirirler. Bazı hallerde elektrik kablolarını kemirerek kontaklara, dolayısıyla yangınlara sebep olurlar. Diğer taraftan kuduz, tifo, para tifo ve tifüs gibi tehlikeli hastalıkların taşıyıcılığını yaparak insan sağlığı için tehlikeli olurlar.
Besin maddelerini yemeleri yanında, yediklerinin en az on katını da kemirmek suretiyle insanların yararlanamayacakları hale getirerek ekonomik yönden büyük kayıplara yol açmaktadırlar. İnsanların yerleşip barındıkları her yerde bulunurlar. Ambar ve depolarda bulunan her türlü besin maddelerinde beslenmekte ve zarar yapmaktadırlar.
Fare ve sıçanların en önemli predatörleri kedi, köpek, tilki, gelincik, şahin, baykuş ve yılandır. Ayrıca, bazı hastalık etmenlerinin de bu zararlılarda hastalık yaptıkları tespit edilmiştir.
Bu zararlılar ile mücadelede, kültürel önlem olarak bunların giriş deliklerinin cam veya kömür tozu içeren harçla sıvanarak kapatılması, yuvalarının bozulması, besin ve su kaynaklarının bunların yararlanmayacakları şekilde kontrol altına alınması, büyük önem arz etmekte ve bu uygulama yapıldığı takdirde zararları belli bir miktarda azaltabilmektedir.
Fare ve sıçanlarla mücadelede kapan kullanılması da çok büyük önem taşımaktadır.Piyasada bu amaçla yapılmış çok çeşitli kapanlar bulunmaktadır.
Depolardaki fare ve sıçanların kimyasal mücadelesinde çinko fosfür ve antikoagülant etkili rodensitlerle hazırlanan zehirli yemler kullanılmaktadır. Çinko fosfürlu ve antikoagülant yemlerin karışma miktarları aşağıda belirtilmiştir. ~
Çinko fosfür için
Zehir maddesi: 2 kg çinko fosfür (Mus musculus için) 7 kg çinko fosfür (Rattus spp. için)
Yem maddesi: 100 kg buğday (temizlenmiş, yıkanmış)
İlave maddesi: 2,5 litre sıvı yağ
Antikoagulantlı rodentisitler için
Zehir maddesi: 1 kısım antikoagülant rodentisit
Yem maddesi: 18 kısım yem, tercih denemesi ile saptanan yem veya mısır kırması
İlave madde: 1 kısım pudra şekeri
Zehirli yemin besin maddelerine karışma tehlikesi olduğu durumlarda veya nemli yerlerde zehirli yemin küflenmesine engel olmak için % 60-100 oranında eritilmiş parafin bir kap içinde ince olarak yayılmış zehirli yem üzerine dökülür ve sertleştikten sonra sabun kalıbı gibi kesilir.
Çinko fosfürlü yem uygulanmasında, mücadele alanında fare ve sıçanların besin maddeleri içinde eğer buğday bulunmuyorsa, zararlıların buğdaya alışmalarını sağlamak için bir ön yemleme yapmak gereklidir. Ön yemleme süresi genellikle dört gündür. Buğdayın daha önce yenilmesi halinde bu süre kısaltılabilir. Ön beslenme esnasında her beslenme noktasına konulacak buğday miktarı 10 gramdan fazla olmamalıdır. Buğdayın azlığı sıçan ve farelerin bu yeme karşı isteklerini artırır. Antikoagulantlı yemlerin kullanılması halinde zehir maddesine ilave edilecek yem cinsinin saptanması için fare ve sıçanların sevdikleri besin maddelerinden bir kaçı ile yem tercih denemesinin yapılması uygun olur. Dört günlük bir beslenme sonucu en fazla tercih edilen besin maddesi zehirli yemin yapılmasında kullanılır. Genel olarak bu zararlılar mısır kırmasını severek yediklerinden yem tercih denemesi yapılmadan da bu madde kullanılabilir. Ön yemleme ve yem tercih denemesinin uygulanması ile aynı zamanda beslenme noktalarının kesin olarak saptanması, dolayısıyla zehirli yemin kısa sürede ve daha çok miktarda yenilmesi sağlanmış olur. Zehirli yemler, 15x20x25 cm boyutunda ve karşılıklı iki dar yüzünde yedi cm çapında çapraz olarak iki deliği bulunan üstten kapaklı yemleme kutuları içinde verilmelidir. Her yemleme kutusuna konulacak zehirli yem miktarı 100 gram kadar olmalıdır. İçindeki zehirli yem tamamen yenilmiş olunca iki katı zehirli yem konulmalı, azalanlara eklenmeli ve kirlenenler değiştirilmelidir. İlaçlamaya zehirli yemin fare ve sıçanlar tarafından yenilmediği ana kadar devam edilmelidir.
Tablo 1.1. Rattus rattus, R. norvegicus ve Mus musculus (Ev ve ambarlardaki fare ve sıçanlar) için önerilen ilaçlar
[Etkili madde ve miktarı
Formülasyon
100 litre suya preparat
Aluminium phosphide 57%
Tablet
1 tablet/l m3 hacime
Brodifacoum 0.005%
Pellet
5 pellet/beher deliğe-1 kısım/18 kısım yeme
Çinko fosfür 80-95%
Toz
2 kg/100 kg yeme
Coumachlor 0.05%
Yem
1 kısım/18 kısım yeme
Coumatetralyl 0.75%
Yem
1 kısım/18 kısım yeme
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfau ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü
Besin maddelerini yemeleri yanında, yediklerinin en az on katını da kemirmek suretiyle insanların yararlanamayacakları hale getirerek ekonomik yönden büyük kayıplara yol açmaktadırlar. İnsanların yerleşip barındıkları her yerde bulunurlar. Ambar ve depolarda bulunan her türlü besin maddelerinde beslenmekte ve zarar yapmaktadırlar.
Fare ve sıçanların en önemli predatörleri kedi, köpek, tilki, gelincik, şahin, baykuş ve yılandır. Ayrıca, bazı hastalık etmenlerinin de bu zararlılarda hastalık yaptıkları tespit edilmiştir.
Bu zararlılar ile mücadelede, kültürel önlem olarak bunların giriş deliklerinin cam veya kömür tozu içeren harçla sıvanarak kapatılması, yuvalarının bozulması, besin ve su kaynaklarının bunların yararlanmayacakları şekilde kontrol altına alınması, büyük önem arz etmekte ve bu uygulama yapıldığı takdirde zararları belli bir miktarda azaltabilmektedir.
Fare ve sıçanlarla mücadelede kapan kullanılması da çok büyük önem taşımaktadır.Piyasada bu amaçla yapılmış çok çeşitli kapanlar bulunmaktadır.
Depolardaki fare ve sıçanların kimyasal mücadelesinde çinko fosfür ve antikoagülant etkili rodensitlerle hazırlanan zehirli yemler kullanılmaktadır. Çinko fosfürlu ve antikoagülant yemlerin karışma miktarları aşağıda belirtilmiştir. ~
Çinko fosfür için
Zehir maddesi: 2 kg çinko fosfür (Mus musculus için) 7 kg çinko fosfür (Rattus spp. için)
Yem maddesi: 100 kg buğday (temizlenmiş, yıkanmış)
İlave maddesi: 2,5 litre sıvı yağ
Antikoagulantlı rodentisitler için
Zehir maddesi: 1 kısım antikoagülant rodentisit
Yem maddesi: 18 kısım yem, tercih denemesi ile saptanan yem veya mısır kırması
İlave madde: 1 kısım pudra şekeri
Zehirli yemin besin maddelerine karışma tehlikesi olduğu durumlarda veya nemli yerlerde zehirli yemin küflenmesine engel olmak için % 60-100 oranında eritilmiş parafin bir kap içinde ince olarak yayılmış zehirli yem üzerine dökülür ve sertleştikten sonra sabun kalıbı gibi kesilir.
Çinko fosfürlü yem uygulanmasında, mücadele alanında fare ve sıçanların besin maddeleri içinde eğer buğday bulunmuyorsa, zararlıların buğdaya alışmalarını sağlamak için bir ön yemleme yapmak gereklidir. Ön yemleme süresi genellikle dört gündür. Buğdayın daha önce yenilmesi halinde bu süre kısaltılabilir. Ön beslenme esnasında her beslenme noktasına konulacak buğday miktarı 10 gramdan fazla olmamalıdır. Buğdayın azlığı sıçan ve farelerin bu yeme karşı isteklerini artırır. Antikoagulantlı yemlerin kullanılması halinde zehir maddesine ilave edilecek yem cinsinin saptanması için fare ve sıçanların sevdikleri besin maddelerinden bir kaçı ile yem tercih denemesinin yapılması uygun olur. Dört günlük bir beslenme sonucu en fazla tercih edilen besin maddesi zehirli yemin yapılmasında kullanılır. Genel olarak bu zararlılar mısır kırmasını severek yediklerinden yem tercih denemesi yapılmadan da bu madde kullanılabilir. Ön yemleme ve yem tercih denemesinin uygulanması ile aynı zamanda beslenme noktalarının kesin olarak saptanması, dolayısıyla zehirli yemin kısa sürede ve daha çok miktarda yenilmesi sağlanmış olur. Zehirli yemler, 15x20x25 cm boyutunda ve karşılıklı iki dar yüzünde yedi cm çapında çapraz olarak iki deliği bulunan üstten kapaklı yemleme kutuları içinde verilmelidir. Her yemleme kutusuna konulacak zehirli yem miktarı 100 gram kadar olmalıdır. İçindeki zehirli yem tamamen yenilmiş olunca iki katı zehirli yem konulmalı, azalanlara eklenmeli ve kirlenenler değiştirilmelidir. İlaçlamaya zehirli yemin fare ve sıçanlar tarafından yenilmediği ana kadar devam edilmelidir.
Tablo 1.1. Rattus rattus, R. norvegicus ve Mus musculus (Ev ve ambarlardaki fare ve sıçanlar) için önerilen ilaçlar
[Etkili madde ve miktarı
Formülasyon
100 litre suya preparat
Aluminium phosphide 57%
Tablet
1 tablet/l m3 hacime
Brodifacoum 0.005%
Pellet
5 pellet/beher deliğe-1 kısım/18 kısım yeme
Çinko fosfür 80-95%
Toz
2 kg/100 kg yeme
Coumachlor 0.05%
Yem
1 kısım/18 kısım yeme
Coumatetralyl 0.75%
Yem
1 kısım/18 kısım yeme
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfau ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü


bunla ugrasmak yerine piyasada satılan yapışkanlı yere konulan tuzakları tavsiye ederim
Comment