Tweet
Blattellidae
Blattella germanica (L.) (Alman Hamam Böceği)
Bu tür, diğer hamam böceği türlerine göre daha küçük yapılı, genel olarak rengi açık sarımsı kahve renkte, pronotum üzerinde uzunluğuna iki kalınca koyu leke bulunması ile diğer türlerden ayrılmaktadır. Kanatlar iyi gelişmiş, erkeklerde abdomen uzun ve silindir şeklinde, kanatlar abdomeni tamamen kapatmaz, dişilerde abdomen yuvarlak ve genellikle kanatlar tarafından örtülmüştür. Erginler 10-15 mm boyundadır ve dişiler erkeklerden daha kısadır.
B. germanica, alman hamam böceği olarak bilinmekle birlikte, ana vatanı Afrika'dır. Buradan dünyanın hemen her tarafına yayılmıştır. Dünyada olduğu gibi, ülkemizde de en yaygın olan bir hamam böceği türüdür. Ülkemizde özellikle büyük şehirlerde yaygın bir şekilde bulunur ve problemler oluşturur. Erzurum'da da halkın en fazla şikâyetçi olduğu ve mücadelesi konusunda yardım istediği kapalı alan zararlılarından birisidir.
Yumurta paketi, abdomen'in ucunda görüldüğü zaman beyazımsı renkte, zamanla renk açık kahverengine ve birkaç günde de kestane rengine dönüşmektedir. Yumurta paketi 7-9 mm boyunda, 4 mm enindedir. Genellikle bir yumurta paketinde 30-40 adet yumurta bulunmakta ve yumurtalar açılmalarına yakın yumurta paketinin üzerinde yeşilimsi bir bant oluşmaktadır. Yumurta paketi görüldükten bir gün sonra tam büyüklüğe erişerek keskin tarafı sağa ve sola doğru dönmekte, bu şekilde ki yumurta paketleri açılmaya yakın bir zamana kadar dişi tarafından taşınmaktadır. Dişi oda sıcaklığında yumurta paketini 2-4 hafta abdomeninde taşımakta, yumurta paketleri genellikle yumurtaların açılmasından bir gün önce bırakılmaktadır. Bazen yumurta paketi henüz daha dişi vücudu içinde iken de açılabilmektedir.
Şekil 14. Blattella germanica (L.)'da ergin, nimf ve yumurta paketi
Yumurta paketleri dişilerin vücutlarından zamanından önce dışarı çıkartıldığında yumurtaların açılmadığı görülmektedir. Bunun sebebi, bu türde yumurtaların belirli bir rutubet ve sıcaklığa ihtiyacının bulunmasıdır. Yumurtalar 25 °C'de bir ayda, 31 °C'de ise 16 günde açılmaktadır.
Dişilerde nimf dönemi 40-60 günde tamamlanır ve beş veya altı gömlek değiştirirler. Erkeklerde ise nimf süresi 38-40 gün sürmekte ve altı veya yedi gömlek değiştirmektedir.
Dişiler ergin hale geldikten 2-3 hafta sonra ilk yumurta paketini hazırlarlar. Bir dişi hayatı boyunca 4-12 adet yumurta paketi bırakmakta ve bir pakette 30-40 kadar yumurta bulunmaktadır. Erginlerin ömrü sıcak yerlerde 3-4 ay, serin yerlerde ise 5-8 ay kadar sürmektedir. Bu türde, dişiler bazen döllenmemiş yumurta bırakırsa da bu yumurtalar gelişemez ve nimf çıkışı olmaz.
Bu türün, erginleri her ne kadar iyi gelişmiş kanatlara sahipse de uçmaya pek hevesli olmamakla birlikte tehlike anında uçuştukları görülmektedir. Bu tür, daha çok sıcak ve rutubetli yerleri tercih etmektedir.
Bu türde, diğer türlerde olduğu gibi insanların ikamet ettikleri yerler, oteller, lokantalar, pastaneler, fırınlar, hastaneler, un fabrikaları, değirmenler, bakkal dükkânları, gıda depoları ve benzeri yerlerde bulunurlar. Sıcak yerlerde veya yazın çöplüklerde de görülmektedir.
Çok önemli bir zararlı olan B. germanica'nın üreme kapasitesi çok yüksek olduğu için kısa zamanda yoğun bir popülâsyon oluşturmaktadır. Ancak, bu gıda ve suyun varlığına bağlıdır. Bu koşullar yetersiz olduğunda yoğunluk hızlı bir şekilde düşmektedir. Burada su gıdadan daha önemli durumdadır. Bunun içindir ki bu tür mutfak ve banyolarda çok daha fazla görülmektedir. Zira böcek bu ortamlarda gıda yanında suyu da bol miktarda bulabilmektedir.
Yapılan çalışmalarda bu türün, virüs, bakteri, nematod, protozoa ve fungus olmak üzere birçok mikroorganizmaları taşıdığı tespit edilmiştir. Bu türde, birçok insektisite karşı dayanıklılığın ortaya çıktığı belirtilmektedir.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü
Blattella germanica (L.) (Alman Hamam Böceği)
Bu tür, diğer hamam böceği türlerine göre daha küçük yapılı, genel olarak rengi açık sarımsı kahve renkte, pronotum üzerinde uzunluğuna iki kalınca koyu leke bulunması ile diğer türlerden ayrılmaktadır. Kanatlar iyi gelişmiş, erkeklerde abdomen uzun ve silindir şeklinde, kanatlar abdomeni tamamen kapatmaz, dişilerde abdomen yuvarlak ve genellikle kanatlar tarafından örtülmüştür. Erginler 10-15 mm boyundadır ve dişiler erkeklerden daha kısadır.
B. germanica, alman hamam böceği olarak bilinmekle birlikte, ana vatanı Afrika'dır. Buradan dünyanın hemen her tarafına yayılmıştır. Dünyada olduğu gibi, ülkemizde de en yaygın olan bir hamam böceği türüdür. Ülkemizde özellikle büyük şehirlerde yaygın bir şekilde bulunur ve problemler oluşturur. Erzurum'da da halkın en fazla şikâyetçi olduğu ve mücadelesi konusunda yardım istediği kapalı alan zararlılarından birisidir.
Yumurta paketi, abdomen'in ucunda görüldüğü zaman beyazımsı renkte, zamanla renk açık kahverengine ve birkaç günde de kestane rengine dönüşmektedir. Yumurta paketi 7-9 mm boyunda, 4 mm enindedir. Genellikle bir yumurta paketinde 30-40 adet yumurta bulunmakta ve yumurtalar açılmalarına yakın yumurta paketinin üzerinde yeşilimsi bir bant oluşmaktadır. Yumurta paketi görüldükten bir gün sonra tam büyüklüğe erişerek keskin tarafı sağa ve sola doğru dönmekte, bu şekilde ki yumurta paketleri açılmaya yakın bir zamana kadar dişi tarafından taşınmaktadır. Dişi oda sıcaklığında yumurta paketini 2-4 hafta abdomeninde taşımakta, yumurta paketleri genellikle yumurtaların açılmasından bir gün önce bırakılmaktadır. Bazen yumurta paketi henüz daha dişi vücudu içinde iken de açılabilmektedir.
Şekil 14. Blattella germanica (L.)'da ergin, nimf ve yumurta paketiYumurta paketleri dişilerin vücutlarından zamanından önce dışarı çıkartıldığında yumurtaların açılmadığı görülmektedir. Bunun sebebi, bu türde yumurtaların belirli bir rutubet ve sıcaklığa ihtiyacının bulunmasıdır. Yumurtalar 25 °C'de bir ayda, 31 °C'de ise 16 günde açılmaktadır.
Dişilerde nimf dönemi 40-60 günde tamamlanır ve beş veya altı gömlek değiştirirler. Erkeklerde ise nimf süresi 38-40 gün sürmekte ve altı veya yedi gömlek değiştirmektedir.
Dişiler ergin hale geldikten 2-3 hafta sonra ilk yumurta paketini hazırlarlar. Bir dişi hayatı boyunca 4-12 adet yumurta paketi bırakmakta ve bir pakette 30-40 kadar yumurta bulunmaktadır. Erginlerin ömrü sıcak yerlerde 3-4 ay, serin yerlerde ise 5-8 ay kadar sürmektedir. Bu türde, dişiler bazen döllenmemiş yumurta bırakırsa da bu yumurtalar gelişemez ve nimf çıkışı olmaz.
Bu türün, erginleri her ne kadar iyi gelişmiş kanatlara sahipse de uçmaya pek hevesli olmamakla birlikte tehlike anında uçuştukları görülmektedir. Bu tür, daha çok sıcak ve rutubetli yerleri tercih etmektedir.
Bu türde, diğer türlerde olduğu gibi insanların ikamet ettikleri yerler, oteller, lokantalar, pastaneler, fırınlar, hastaneler, un fabrikaları, değirmenler, bakkal dükkânları, gıda depoları ve benzeri yerlerde bulunurlar. Sıcak yerlerde veya yazın çöplüklerde de görülmektedir.
Çok önemli bir zararlı olan B. germanica'nın üreme kapasitesi çok yüksek olduğu için kısa zamanda yoğun bir popülâsyon oluşturmaktadır. Ancak, bu gıda ve suyun varlığına bağlıdır. Bu koşullar yetersiz olduğunda yoğunluk hızlı bir şekilde düşmektedir. Burada su gıdadan daha önemli durumdadır. Bunun içindir ki bu tür mutfak ve banyolarda çok daha fazla görülmektedir. Zira böcek bu ortamlarda gıda yanında suyu da bol miktarda bulabilmektedir.
Yapılan çalışmalarda bu türün, virüs, bakteri, nematod, protozoa ve fungus olmak üzere birçok mikroorganizmaları taşıdığı tespit edilmiştir. Bu türde, birçok insektisite karşı dayanıklılığın ortaya çıktığı belirtilmektedir.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü