Tweet
Trogoderma granarium Everts (Khapra Böceği)
Erginler kırmızımsı kahve renkte ve oval, vücut üzerinde açık renkli bant ve kıllar bulunur, pronotum ortada ince, kenarlarda ise oldukça kaba noktalı, dişiler erkeklere nazaran daha açık renkli, erkeklerin ön kanatları üzerinde işaretler bulunmakta, dişiler tamamen, erkekler ise kısmen uçma yeteneğinden yoksun, erkekler 1.8 mm, dişiler ise 2.5 mm boyundadır. Yumurta saydam beyaz renklidir. Olgun larva 4.5-5.5 mm boyunda, yeşilimsi kahve renkte, halkalı bir görünümde, vücut çok sayıda sert ve esmer renkte, uzun kıllarla kaplı, vücut sonunda ise uzun bir kıl demeti bulunmaktadır. Pupa soluk esmer renkli sırtı hariç diğer bölümleri tüylerle kaplıdır.
Şekil 24. Trogoderma granarium Everts'da ergin ve larva
Dişiler, çiftleştikten sonra yumurtalarını tek tek veya küçük gruplar halinde gıda ortamına bırakmaktadır. Bir dişi 30-126 adet yumurta koymakta ve yumurtalar, bir haftada açılmakta, çıkan larvalar, çevredeki yiyeceklerle beslenmektedir. Larvalar, önceleri sağlam tahıl tanelerinde beslenemediği için kırık taneler, döküntüler ve diğer yiyeceklerde beslenmekte ve daha sonra sağlam danelerle beslenmeye başlamaktadır. Olgun hale gelen larvalar, gıda materyali yüzeyine çıkarak burada pupa olmaktadır. Larva 5-6 gömlek değiştirmekte, normal şartlarda gelişmesini 40-56 günde tamamlamakta ve yılda ortalama 4-5 nesil vermektedir. Fakat uygun şartlarda bu sayı 12'ye kadar çıkabilmektedir. Bu türün, larvaları 4-5 yıl gıda almaksızın yaşayabilmektedir. Ayrıca, larvaların bulundukları ambarlarda yarık ve çatlaklarda barınma alışkanlığı da mevcuttur.
Bütün tahıl ve tahıl ürünleri, süt tozu, bira mayası, organik kuru maddeler, kuru meyve ve sebze tohumları, keten tohumu, pamuk tohumu ve yer fıstığı gibi materyallerde beslenerek zarar yapar. Yalnızca depolarda yaşar, tarlada şartlarında zararlı olmamaktadır. Kıllı olan larvaları her şeye kolayca tutunduklarından depo eşyası veya depoya girip çıkanlarla kolayca taşınabilmekte ve bulaşma genellikle ürün nakliyle olmaktadır.
Bu türün larvaları embriyoyu yiyerek zarara başlarlar, daha sonra endosperm ve tohum kabuğunu yiyerek taneyi tamamen tahrip etmektedir. Erginler, kısa süre yaşadıkları ve az beslendikleri için zararları larvalara oranla daha önemsizdir. Ancak, gerek larva ve gerekse erginler, artıklarıyla da ürünü kirletmektedirler. Bu türün bu yönü ile zararı larvaların çok kıllı olması sebebi ile dikkat çekecek düzeydedir.
Bu zararlı, uygun şartlarda ürünü altı ayda tamamen tahrip edebilir. Tropik ve subtropik bölgelerin en tehlikeli depo zararlısıdır. Ülkemizde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde çok yaygın ve iç ve dış karantina listesinde bulunan bir türdür.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü
Erginler kırmızımsı kahve renkte ve oval, vücut üzerinde açık renkli bant ve kıllar bulunur, pronotum ortada ince, kenarlarda ise oldukça kaba noktalı, dişiler erkeklere nazaran daha açık renkli, erkeklerin ön kanatları üzerinde işaretler bulunmakta, dişiler tamamen, erkekler ise kısmen uçma yeteneğinden yoksun, erkekler 1.8 mm, dişiler ise 2.5 mm boyundadır. Yumurta saydam beyaz renklidir. Olgun larva 4.5-5.5 mm boyunda, yeşilimsi kahve renkte, halkalı bir görünümde, vücut çok sayıda sert ve esmer renkte, uzun kıllarla kaplı, vücut sonunda ise uzun bir kıl demeti bulunmaktadır. Pupa soluk esmer renkli sırtı hariç diğer bölümleri tüylerle kaplıdır.
Şekil 24. Trogoderma granarium Everts'da ergin ve larva
Dişiler, çiftleştikten sonra yumurtalarını tek tek veya küçük gruplar halinde gıda ortamına bırakmaktadır. Bir dişi 30-126 adet yumurta koymakta ve yumurtalar, bir haftada açılmakta, çıkan larvalar, çevredeki yiyeceklerle beslenmektedir. Larvalar, önceleri sağlam tahıl tanelerinde beslenemediği için kırık taneler, döküntüler ve diğer yiyeceklerde beslenmekte ve daha sonra sağlam danelerle beslenmeye başlamaktadır. Olgun hale gelen larvalar, gıda materyali yüzeyine çıkarak burada pupa olmaktadır. Larva 5-6 gömlek değiştirmekte, normal şartlarda gelişmesini 40-56 günde tamamlamakta ve yılda ortalama 4-5 nesil vermektedir. Fakat uygun şartlarda bu sayı 12'ye kadar çıkabilmektedir. Bu türün, larvaları 4-5 yıl gıda almaksızın yaşayabilmektedir. Ayrıca, larvaların bulundukları ambarlarda yarık ve çatlaklarda barınma alışkanlığı da mevcuttur.Bütün tahıl ve tahıl ürünleri, süt tozu, bira mayası, organik kuru maddeler, kuru meyve ve sebze tohumları, keten tohumu, pamuk tohumu ve yer fıstığı gibi materyallerde beslenerek zarar yapar. Yalnızca depolarda yaşar, tarlada şartlarında zararlı olmamaktadır. Kıllı olan larvaları her şeye kolayca tutunduklarından depo eşyası veya depoya girip çıkanlarla kolayca taşınabilmekte ve bulaşma genellikle ürün nakliyle olmaktadır.
Bu türün larvaları embriyoyu yiyerek zarara başlarlar, daha sonra endosperm ve tohum kabuğunu yiyerek taneyi tamamen tahrip etmektedir. Erginler, kısa süre yaşadıkları ve az beslendikleri için zararları larvalara oranla daha önemsizdir. Ancak, gerek larva ve gerekse erginler, artıklarıyla da ürünü kirletmektedirler. Bu türün bu yönü ile zararı larvaların çok kıllı olması sebebi ile dikkat çekecek düzeydedir.
Bu zararlı, uygun şartlarda ürünü altı ayda tamamen tahrip edebilir. Tropik ve subtropik bölgelerin en tehlikeli depo zararlısıdır. Ülkemizde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde çok yaygın ve iç ve dış karantina listesinde bulunan bir türdür.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü