Tweet
Callosobruchus maculatus (F.) (Börülce Tohum Böceği)
Bu türün, uçan ve uçmayan olmak üzere iki formu mevcuttur. Uçucu formda erginin şekli oval ve üzeri kızıl kahve, parlak san ve beyaz kıllarla kaplı, ilk dört anten segmenti kızıl, diğerleri siyah renkte, erkekte yedinci segment genişlemiş, kanat dikdörtgen şeklinde, her iki kanadın üst kısmında küçük fazla belirgin olmayan, ortada yan kenarlara doğru genişleyen oldukça büyük ve uç kısmında olmak üzere siyaha yakın koyu üç leke mevcut, bacaklar kızıl kahve renkte, erkekler ortalama 2,7 mm dişiler ise 2,9 mm boyundadır (Şekil 3. 33).
Uçucu olmayan formun dişisinde vücut rengi hemen hemen siyah, ancak, üzeri san ve beyaz kıllarla kaplı olduğu için gri gibi görünmekte, kanadın ortasındaki siyah leke uzamış, uç kısmında beyaz enine bir bant mevcut, pygidum büyük, üzerinde uzunluğuna beyaz bir bant bulunmakta, erkekte ise bu farklılık daha azdır, erkekler ortalama 2,4 mm, dişiler ise 3,2 mm boyundadır.
Yumurta yuvarlağa yakın, bir ucu sivri, kremsi beyaz renkte, 0,26-0,32 mm boyundadır. Yeni çıkan larva uzun bacaklara ve thorax plakasına sahip, beslendikten bir kaç gün sonra gömlek değiştirmekte, bacak ve tüyleri kaybolmaktadır.
Erginler yumurtalarını tarlada olgun kapsüllere, depoda kuru tohumlara bırakmakta, yumurtaların açılmasıyla çıkan larva, kapsül kabuğunu delerek tohuma girmektedir. Tohuma giren larvanın gelişimi körpe tohumların olgunlaşmasına paralel olarak tamamlamakta, tohumla beslenen larva, olgun dönemde pupa olmadan önce tohum kabuğuna doğru ilerleyerek kabukta daire şeklinde şeffaf görünümdeki kapak arkasında pupa olmaktadır. Meydana gelen ergin bu kapağı iterek tohumu terk etmektedir. Çıkan erginler tekrar yumurta koymaktadır. Bundan dolayı da yeni nesillerin devamlı çoğalmalan ile çok kez bulaşık bir tohumda, çeşitli devrelerde olan larva, pupa ve çıkmaya hazırlanan erginleri görmek mümkündür. Larvaların gelişebilmeleri, tohum içindeki su miktan, depo sıcaklığı ve orantılı neme bağlıdır. Yılda, Marmara Bölgesinde 6, Karadeniz ve Ege'de 3-5, Güneydoğu Anadolu'da 3-4 döl vermektedir.
Börülce tohum böceği, börülce, nohut ve bezelyede zarar yapmaktadır. Zararı, A. obtectus 'ta olduğu gibidir. Ülkemizde konukçularının olduğu tüm bölgelerde bulunmakta ve depolarda bazen önemli zararlara sebep olmaktadır.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü
Bu türün, uçan ve uçmayan olmak üzere iki formu mevcuttur. Uçucu formda erginin şekli oval ve üzeri kızıl kahve, parlak san ve beyaz kıllarla kaplı, ilk dört anten segmenti kızıl, diğerleri siyah renkte, erkekte yedinci segment genişlemiş, kanat dikdörtgen şeklinde, her iki kanadın üst kısmında küçük fazla belirgin olmayan, ortada yan kenarlara doğru genişleyen oldukça büyük ve uç kısmında olmak üzere siyaha yakın koyu üç leke mevcut, bacaklar kızıl kahve renkte, erkekler ortalama 2,7 mm dişiler ise 2,9 mm boyundadır (Şekil 3. 33).
Uçucu olmayan formun dişisinde vücut rengi hemen hemen siyah, ancak, üzeri san ve beyaz kıllarla kaplı olduğu için gri gibi görünmekte, kanadın ortasındaki siyah leke uzamış, uç kısmında beyaz enine bir bant mevcut, pygidum büyük, üzerinde uzunluğuna beyaz bir bant bulunmakta, erkekte ise bu farklılık daha azdır, erkekler ortalama 2,4 mm, dişiler ise 3,2 mm boyundadır.
Yumurta yuvarlağa yakın, bir ucu sivri, kremsi beyaz renkte, 0,26-0,32 mm boyundadır. Yeni çıkan larva uzun bacaklara ve thorax plakasına sahip, beslendikten bir kaç gün sonra gömlek değiştirmekte, bacak ve tüyleri kaybolmaktadır.
Erginler yumurtalarını tarlada olgun kapsüllere, depoda kuru tohumlara bırakmakta, yumurtaların açılmasıyla çıkan larva, kapsül kabuğunu delerek tohuma girmektedir. Tohuma giren larvanın gelişimi körpe tohumların olgunlaşmasına paralel olarak tamamlamakta, tohumla beslenen larva, olgun dönemde pupa olmadan önce tohum kabuğuna doğru ilerleyerek kabukta daire şeklinde şeffaf görünümdeki kapak arkasında pupa olmaktadır. Meydana gelen ergin bu kapağı iterek tohumu terk etmektedir. Çıkan erginler tekrar yumurta koymaktadır. Bundan dolayı da yeni nesillerin devamlı çoğalmalan ile çok kez bulaşık bir tohumda, çeşitli devrelerde olan larva, pupa ve çıkmaya hazırlanan erginleri görmek mümkündür. Larvaların gelişebilmeleri, tohum içindeki su miktan, depo sıcaklığı ve orantılı neme bağlıdır. Yılda, Marmara Bölgesinde 6, Karadeniz ve Ege'de 3-5, Güneydoğu Anadolu'da 3-4 döl vermektedir.
Börülce tohum böceği, börülce, nohut ve bezelyede zarar yapmaktadır. Zararı, A. obtectus 'ta olduğu gibidir. Ülkemizde konukçularının olduğu tüm bölgelerde bulunmakta ve depolarda bazen önemli zararlara sebep olmaktadır.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü