Tweet
Gelechiidae
Phthorimaea operculella (Zeller) (Patates Güvesi)
Erginlerde vücut ince, uzun, 9-10 mm boyunda, kanat açıklığı 13-17 mm, ön kanatlar grimsi kahverengi ve üzeri açık ve koyu renklerin oluşturduğu nokta ve benekli, apikali saçaklı, arka kanatlar gri ve kenarları saçaklı, anten iplik formunda ve abdomen'in sonuna kadar uzanmaktadır. Yumurta 0.5 mm boyunda, oval ve parlak krem rengindedir. Larva pembemsi beyaz, başı koyu kahverengi, 10-12 mm boyundadır. Pupa, beyaz kokon içinde, önceleri yeşilimsi gri, sonra kahve renge dönüşmekte ve 6-7 mm boyundadır.
Şekil 54. Phthorimaea operculella (Zeller)'da ergin ve larva
Kışı, depo veya tarlada kalmış patatesler üzerinde yumurta ve larva halinde geçirmektedir. Ege ve Marmara Bölgesinde mart sonu ile nisan başında, Samsun'da ise nisan sonlarında görülmeye başlayan kelebekler, çıkıştan 2-4 gün sonra çiftleşerek yumurtalarını, Solanaceae familyası bitkilerinin yapraklarının alt yüzeyine, çiçek, tomurcuk ve sürgünlere bırakmaktadırlar. Bir dişi 150-200 adet yumurta koymaktadır. Patatesin hasat döneminde ise ergin dişiler yumurtalarını toprak yüzeyine yakın veya hasat sırasında tarlada yığın halinde bulunan patates yumrularına bırakmaktadır. Yumurtadan çıkan larvalar, yaprakların iki epidermisi arasını yiyerek, patates yumrusunda ise galeriler açarak beslenmektedir. Uygun şartlarda gelişme süresi 17-44 gün sürmekte, tarladan bulaşık gelen yumruların depoya taşınmasıyla depo bulaşmaktadır. Depoda da nesil vermeyi sürdürerek zararını artırmakta, Adana'da 6-7, diğer bölgelerde ise 4-6 nesil vermektedir.
Patates güvesi ülkemizde iç karantina zararlıları listesine dâhil olup, özellikle Ege, Marmara, Karadeniz ve Güney Anadolu Bölgeleri'nde bulunmaktadır. Patates güvesi, Solanaceae familyasına bağlı patates, patlıcan, domates ve tütün gibi kültür bitkilerinde zararlı olmaktadır. Ayrıca, bu familyaya ait bazı yabancı otlarda zararlıya konukçuluk ettiği bilinmektedir. Patates yumrularının etinde galeriler açarak zararlı olmakta, yumru eti bu güvenin larvasının açtığı galeriler ve bıraktığı kalıntılarla bozulmaktadır. Zarar sonucu yumru dokusunda açılan yaralara, bazı fungus ve bakterilerin kolaylıkla bulaşarak yumrunun tümüyle elden çıkmasına sebep olmaktadır.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü
Phthorimaea operculella (Zeller) (Patates Güvesi)
Erginlerde vücut ince, uzun, 9-10 mm boyunda, kanat açıklığı 13-17 mm, ön kanatlar grimsi kahverengi ve üzeri açık ve koyu renklerin oluşturduğu nokta ve benekli, apikali saçaklı, arka kanatlar gri ve kenarları saçaklı, anten iplik formunda ve abdomen'in sonuna kadar uzanmaktadır. Yumurta 0.5 mm boyunda, oval ve parlak krem rengindedir. Larva pembemsi beyaz, başı koyu kahverengi, 10-12 mm boyundadır. Pupa, beyaz kokon içinde, önceleri yeşilimsi gri, sonra kahve renge dönüşmekte ve 6-7 mm boyundadır.
Şekil 54. Phthorimaea operculella (Zeller)'da ergin ve larvaKışı, depo veya tarlada kalmış patatesler üzerinde yumurta ve larva halinde geçirmektedir. Ege ve Marmara Bölgesinde mart sonu ile nisan başında, Samsun'da ise nisan sonlarında görülmeye başlayan kelebekler, çıkıştan 2-4 gün sonra çiftleşerek yumurtalarını, Solanaceae familyası bitkilerinin yapraklarının alt yüzeyine, çiçek, tomurcuk ve sürgünlere bırakmaktadırlar. Bir dişi 150-200 adet yumurta koymaktadır. Patatesin hasat döneminde ise ergin dişiler yumurtalarını toprak yüzeyine yakın veya hasat sırasında tarlada yığın halinde bulunan patates yumrularına bırakmaktadır. Yumurtadan çıkan larvalar, yaprakların iki epidermisi arasını yiyerek, patates yumrusunda ise galeriler açarak beslenmektedir. Uygun şartlarda gelişme süresi 17-44 gün sürmekte, tarladan bulaşık gelen yumruların depoya taşınmasıyla depo bulaşmaktadır. Depoda da nesil vermeyi sürdürerek zararını artırmakta, Adana'da 6-7, diğer bölgelerde ise 4-6 nesil vermektedir.
Patates güvesi ülkemizde iç karantina zararlıları listesine dâhil olup, özellikle Ege, Marmara, Karadeniz ve Güney Anadolu Bölgeleri'nde bulunmaktadır. Patates güvesi, Solanaceae familyasına bağlı patates, patlıcan, domates ve tütün gibi kültür bitkilerinde zararlı olmaktadır. Ayrıca, bu familyaya ait bazı yabancı otlarda zararlıya konukçuluk ettiği bilinmektedir. Patates yumrularının etinde galeriler açarak zararlı olmakta, yumru eti bu güvenin larvasının açtığı galeriler ve bıraktığı kalıntılarla bozulmaktadır. Zarar sonucu yumru dokusunda açılan yaralara, bazı fungus ve bakterilerin kolaylıkla bulaşarak yumrunun tümüyle elden çıkmasına sebep olmaktadır.
Prof.Dr.Erol YILDIRIM ---Prof.Dr.Hikmet ÖZBEK -- Prof.Dr.İrfan ASLAN
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü