Tweet
Böçeklerin Çoğalmaları
Böceklerde değişik çoğalma şekilleri vardır. Bunlardan bazıları onların çok ve çabuk çoğalmalarını sağlar. Bunlardan parthenogenetik yolla çoğalmada, larva veya nimfler döllenmemiş yumurtalardan meydana gelir. Böylece bu türlü çoğalma ile böcek uygun şartlarda pek çok ve çabuk çoğalma olanağına kavuşur. Örneğin meydana gelen bireyler yalnızca dişi olduklarından erkek bulmak üzere dağılmaya ve çiftleşmeye mecbur olmadan çoğalan yaprak bitlerinde sonbahara doğru şartlar az uygun
olmaya başladığında yine erkek bireyler meydana gelir ve böylece eşeyli çoğalma şekline dönülür.
Paedogenetik çoğalma, larva devrelerinde olan eşeysiz çoğalma şeklidir ve böceklerde daha az görülür. Bu türlü çoğalma Micromalthııs debilis (Micromalthidae: Goleoptera) ile Miaster- ve Oligarces cinslerine (Cecid-omyiidae-Diptera) bağlı türlerde görülür.
Viviparity, larvaların ana vücudunda açılması ve gelişmesi demektir
ve bazı böcekler bu şekilde çoğalırlar. Bu tip çoğalma birçok böcek grup
larında görülürse de en karakteristik olarak parthenogenetik çoğalan bitki
bitlerinde tesadüf edilir. Bazı yazarlar viviparity'yi birkaç tipe ayırarak
incelerler. ,
Polyembryony, bir tek yumurtadan birçok embriyonların meydana gelmesidir. Bu türlü çoğalma şekli daha çok parazit Hymenoptera gruplarında, özellikle Encyrtidae, Platygasteridae, "Braconidae ve Dryinidae familyalarına bağlı bazı cinslerde görülür. Bu türlü çoğalmada bazan bir yumurtadan bin kadar fert meydana gelebilir. Böylece küçük bir böcek, büyük bir böceğe saldırdığında onu yok etmede önemli bir avantaj sağlamış olur.
Dişilerde çoğalma organları ; bir çift yumurtalık (ovary), bir çift yan yumurta çıkış kanalı (oviduct), bir adet orta kanal, bu kanalın vagi-na'ya açıldığı delik (gonopore), vagina ile spermatheca (spermatozoa5-lann toplandığı ve depo edildiği kese) ve yardımcı bezlerdir.
Erkeklerde çoğalma organları; bir çift testis, bir çift vas deferens (yan çıkarma kanalı), vesicula seminalis (spermlerin depo edildiği yer), ductus ejaculatorius (sperm çıkarma kanalı) ve penis'ten ibarettir. Şimdiye kadar anlatılan hususlarda daha fazla bilgi için A. Kansu'nun (Genel Entomoloji, 1967); W. B. Wigglesworth'un (in Advances Insect Physi-ology, 1964); A.D. Imms'in (A General Textbook of Entomology, 1964) ve K.t). Roeder'in (Insect Physiology, 1953) gibi kitaplarına başvurulmasını tavsiye ederim.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS
Böceklerde değişik çoğalma şekilleri vardır. Bunlardan bazıları onların çok ve çabuk çoğalmalarını sağlar. Bunlardan parthenogenetik yolla çoğalmada, larva veya nimfler döllenmemiş yumurtalardan meydana gelir. Böylece bu türlü çoğalma ile böcek uygun şartlarda pek çok ve çabuk çoğalma olanağına kavuşur. Örneğin meydana gelen bireyler yalnızca dişi olduklarından erkek bulmak üzere dağılmaya ve çiftleşmeye mecbur olmadan çoğalan yaprak bitlerinde sonbahara doğru şartlar az uygun
olmaya başladığında yine erkek bireyler meydana gelir ve böylece eşeyli çoğalma şekline dönülür.
Paedogenetik çoğalma, larva devrelerinde olan eşeysiz çoğalma şeklidir ve böceklerde daha az görülür. Bu türlü çoğalma Micromalthııs debilis (Micromalthidae: Goleoptera) ile Miaster- ve Oligarces cinslerine (Cecid-omyiidae-Diptera) bağlı türlerde görülür.
Viviparity, larvaların ana vücudunda açılması ve gelişmesi demektir
ve bazı böcekler bu şekilde çoğalırlar. Bu tip çoğalma birçok böcek grup
larında görülürse de en karakteristik olarak parthenogenetik çoğalan bitki
bitlerinde tesadüf edilir. Bazı yazarlar viviparity'yi birkaç tipe ayırarak
incelerler. ,
Polyembryony, bir tek yumurtadan birçok embriyonların meydana gelmesidir. Bu türlü çoğalma şekli daha çok parazit Hymenoptera gruplarında, özellikle Encyrtidae, Platygasteridae, "Braconidae ve Dryinidae familyalarına bağlı bazı cinslerde görülür. Bu türlü çoğalmada bazan bir yumurtadan bin kadar fert meydana gelebilir. Böylece küçük bir böcek, büyük bir böceğe saldırdığında onu yok etmede önemli bir avantaj sağlamış olur.
Dişilerde çoğalma organları ; bir çift yumurtalık (ovary), bir çift yan yumurta çıkış kanalı (oviduct), bir adet orta kanal, bu kanalın vagi-na'ya açıldığı delik (gonopore), vagina ile spermatheca (spermatozoa5-lann toplandığı ve depo edildiği kese) ve yardımcı bezlerdir.
Erkeklerde çoğalma organları; bir çift testis, bir çift vas deferens (yan çıkarma kanalı), vesicula seminalis (spermlerin depo edildiği yer), ductus ejaculatorius (sperm çıkarma kanalı) ve penis'ten ibarettir. Şimdiye kadar anlatılan hususlarda daha fazla bilgi için A. Kansu'nun (Genel Entomoloji, 1967); W. B. Wigglesworth'un (in Advances Insect Physi-ology, 1964); A.D. Imms'in (A General Textbook of Entomology, 1964) ve K.t). Roeder'in (Insect Physiology, 1953) gibi kitaplarına başvurulmasını tavsiye ederim.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS