Bitkilere dolaylı zarar yapan Böçekler
Özellikle böcekler tarafından bitki dokularında beslenmeden mütevellit yapılan yaralardan giren mantar, bakteri, virüs gibi hastalık amil-rinin yaptığı zararlar sekonder enfeksiyonlar olarak bilinir.
Yukarıda verilen örnekler özellikle ısırıcı-çiğneyici ağız parçalarına malik böceklere ait bulunmaktadır.
Emici ve sokucu-emici ağız parçalarına malik böcekler de aynı şekilde bitkilere hem doğrudan doğruya hem de dolaylı olarak zarar yaparlar. Bunları da aşağıda gösterildiği şekilde sınıflandırarak incelemek mümkündür.
Doğrudan bitkilerde zarar yapanlar (sokucu-emiciler): Emici veya sokucu-emici ağız parçalarına sahip böceklerin bitkilerde yaptığı zararlar şöylece sıralanabilir:
Bitkilerin yaprak ve sürgünlerini sokup emmek suretiyle onların as-similasyonlarma mani olup, canlılıklarını kaybettirerek, solmalarına ve bu gibi organlarda renk değişikliklerine, anormal oluşumlara sebep olurlar. Buna misal olarak bazı Miridae, Coreidae türleri ile Yaprak Bitleri, Kabuklu Bitler vs. verilebilir.
Köklerdeki özsuyu emerek onların su ve gıdalarını azaltan, bazan urlara benzer oluşumlara sebep olan böcekler bu ikinci kategori içine girer. Bunlara misal olarak köklerde zarar yapan unlu bitler, bazı yaprak bitleri ve Phylloxeridae türlerini saymak mümkündür.
Bitkilerin iletim demetlerini sokup emerek besin ve öz suyun serbestçe hareketine engel olmak suretiyle zarar yapan böcekler kategorisi içine bazı Miridae, Cicadellidae, Yaprak Bitleri ve Kabuklu Bitler sokulabilir.
Bitkilerin epidermis veya epidermisin altındaki dokuları yaralamak
suretiyle zarar yapanlar: Bilhassa Miridae ve bazı Goreidae türleri bu türlü zararlara sebep olurlar.Toksik maddeleri bitkilerin muhtelif organlarına salgılamak suretiyle
organ bozuklukları, doku çoğalmaları, tümörler ve benzeri oluşumlara se
bep olanlar kategorisine ise bazı Cicadellidae, Miridae, Kabuklu Bitler ile Yaprak Bitleri sokulabilir. Dolaylı zarar verenler: Böceklerin sokup emmek suretiyle bitki
dokularında yaptığı yaralardan bakteri ve funguslar girerek onlarda se-
konder zararlara sebep olabilir (Pamuklu Bitlerde olduğu gibi). Bundan
başka sokucu emici böcekler bitkilere virüs hastalıklarını da bulaştıtabilir ve belkilde yapılan zararlar bazan çok tehlikeli durumlar yaratabilir. Bu gibi, bitkilerde hastalık nakleden böceklere; bazı Yaprak Bitleri,
Cicadellidae, thrips, Unlu Bitler, Beyaz Sinekler vs. misal olarak verilebilir. Endirekt zararlardan bir tanesi de sokucu-emici ağız parçalarına
malik bazı böceklerin, özellikle Yaprak Bitleri, Kabuklu Bitler, Unlu
Bitler, Beyaz Sinekler ile Psyllidae türleri salgıladıkları tatlımsı maddelerinde bitkileri bulaştırması ve onların normal assimilasyonlarına mani olması ve bu gibi maddeler üzerinde saprofit mantarların çoğalarak bu •etkiyi daha da artırarak bitkileri zayıflatması dır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS
Özellikle böcekler tarafından bitki dokularında beslenmeden mütevellit yapılan yaralardan giren mantar, bakteri, virüs gibi hastalık amil-rinin yaptığı zararlar sekonder enfeksiyonlar olarak bilinir.
Yukarıda verilen örnekler özellikle ısırıcı-çiğneyici ağız parçalarına malik böceklere ait bulunmaktadır.
Emici ve sokucu-emici ağız parçalarına malik böcekler de aynı şekilde bitkilere hem doğrudan doğruya hem de dolaylı olarak zarar yaparlar. Bunları da aşağıda gösterildiği şekilde sınıflandırarak incelemek mümkündür.
Doğrudan bitkilerde zarar yapanlar (sokucu-emiciler): Emici veya sokucu-emici ağız parçalarına sahip böceklerin bitkilerde yaptığı zararlar şöylece sıralanabilir:
Bitkilerin yaprak ve sürgünlerini sokup emmek suretiyle onların as-similasyonlarma mani olup, canlılıklarını kaybettirerek, solmalarına ve bu gibi organlarda renk değişikliklerine, anormal oluşumlara sebep olurlar. Buna misal olarak bazı Miridae, Coreidae türleri ile Yaprak Bitleri, Kabuklu Bitler vs. verilebilir.
Köklerdeki özsuyu emerek onların su ve gıdalarını azaltan, bazan urlara benzer oluşumlara sebep olan böcekler bu ikinci kategori içine girer. Bunlara misal olarak köklerde zarar yapan unlu bitler, bazı yaprak bitleri ve Phylloxeridae türlerini saymak mümkündür.
Bitkilerin iletim demetlerini sokup emerek besin ve öz suyun serbestçe hareketine engel olmak suretiyle zarar yapan böcekler kategorisi içine bazı Miridae, Cicadellidae, Yaprak Bitleri ve Kabuklu Bitler sokulabilir.
Bitkilerin epidermis veya epidermisin altındaki dokuları yaralamak
suretiyle zarar yapanlar: Bilhassa Miridae ve bazı Goreidae türleri bu türlü zararlara sebep olurlar.Toksik maddeleri bitkilerin muhtelif organlarına salgılamak suretiyle
organ bozuklukları, doku çoğalmaları, tümörler ve benzeri oluşumlara se
bep olanlar kategorisine ise bazı Cicadellidae, Miridae, Kabuklu Bitler ile Yaprak Bitleri sokulabilir. Dolaylı zarar verenler: Böceklerin sokup emmek suretiyle bitki
dokularında yaptığı yaralardan bakteri ve funguslar girerek onlarda se-
konder zararlara sebep olabilir (Pamuklu Bitlerde olduğu gibi). Bundan
başka sokucu emici böcekler bitkilere virüs hastalıklarını da bulaştıtabilir ve belkilde yapılan zararlar bazan çok tehlikeli durumlar yaratabilir. Bu gibi, bitkilerde hastalık nakleden böceklere; bazı Yaprak Bitleri,
Cicadellidae, thrips, Unlu Bitler, Beyaz Sinekler vs. misal olarak verilebilir. Endirekt zararlardan bir tanesi de sokucu-emici ağız parçalarına
malik bazı böceklerin, özellikle Yaprak Bitleri, Kabuklu Bitler, Unlu
Bitler, Beyaz Sinekler ile Psyllidae türleri salgıladıkları tatlımsı maddelerinde bitkileri bulaştırması ve onların normal assimilasyonlarına mani olması ve bu gibi maddeler üzerinde saprofit mantarların çoğalarak bu •etkiyi daha da artırarak bitkileri zayıflatması dır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS

