Tweet
Böceklerle Fiziksel Mücadele
Tarımsal zararlıların öldürülmesinde uygulanan fiziksel savaşta, başlıca alçak ve yüksek ısı dereceleri ile elektrik enerjisi kullanılır.
Sıcaklığın uygulanması, özellikle seralarda toprak içine kızgın buhar veya su verilmek suretiyle toprak organizmalarına karşı toprağı sterilize etmede kullanılır. Bu metotla bilhassa Nematod'lara karşı başarılı sonuç kullanmak, eskiden Süne'lerin yaşadık-ları bitkiler yakılmak suretiyle uygulanıyordu. Alev makinaları bundan başka eskiden Çekirge sürülerine karşı da kullanılmıştı. Sıcak hava vermek
bazı ambar zararlılarına karşı kullanılmaktadır. Aynı şekilde sıcaklıkla yapılan sterilizasyon, Pembe Kurtlara karşı çırçır makinalarma takılan özel bir aletle, tohumlar çırçırdan geçirilirken bir taraftan da Pembe Kurt sıcaklıkta tutularak ölmeleri sağlanmaktadır.
Bazı değerli yünlü kumaş ve kürkler özel soğuk hava depolarında sak güve ve benzeri zararlılardan korunur.
Elektromanyetik enerjinin çeşitli formları uzun yıllardan beri böcek kullanılmaktadır. îlaçlı savaşın çeşitli sakıncaları bilin yolla savaşmak son yıllarda gittikçe önem kazanmaya başlamıştır. Radyo frekans, kızıl ötesi, mor ötesi, adi ışık, X—ışm ve gamma ışınları, hepsi esas itibariyle elektromanyetik enerji olup birbirlerinden yalnızca dalga uzunlukları itibariyle ayrılırlar. Bunlardan radyo frekansı bilindiği gibi daha çok radyo, radar, telsiz gibi muhabere vasıtalarında kullanılmaktadır. Ancak radyo dalgalarının belirli frekans ları özellikle gıda, hububat yığınları veya orman ürünlerine verildiğinde, bu dalgalar zararlıların enfekte ettiği maddelere kötü etki yapmadan bunlarla bulaşmış olan zararlıları öldürür.
Kızıl ötesi ışınları böcek savaşında direkt ve endirekt olarak iki şekilde kullanılabilir. Direkt olarak daha çok ambar zararlılarına karşı kullanıl ve oldukça iyi sonuçlar alınmıştır. Ancak bunun ve radyo frekansı nın pratikte kullanılması bir ekonomik sorundur. Endirekt şekilde kızıl ötesi ışınlarının kullanılması, bu ışının bazı böcekleri seçmesinden yararlanarak düşünülmektedir. Ancak bu yönde yapılan çalışmalar tat henüz daha yeterli değildir. Mor ötesi ve adi ışık, özellikle böcekleri cezbedici etkide bulundukları için ışık tuzaklarında kullanılmaktadır. Gece hareket eden böceklerin büyük bir kısmı ışığa gelir. Bunun için böcek türlerine göre pek çok ışık tuzakları yapılmıştır. Genel olarak ışık tuzakları, özel bir lamba ile böcekleri toplayıcı kısmından ibarettir. Elektriğin ucuz ve kolay temin edildiği yerlerde, tarla, ve bahçelerde, özellikle Lepidoptera erginlerinin yakalan masında ışık tuzakları yaygın olarak kullanılmaktadır. Çeşitli amaçlar için kullanılan ışık tuzakları hakkında Hartsock et al. (1965) etraflı bilgi
vermiştir. Işık tuzaklarının kuvvetli attractant'Iar ile birlikte hazırlanarak bazı böcek türlerine karşı tarımsal savaşta kullanılması ümitli sonuçlar verebilecek niteliktedir.îyonize olmak suretiyle meydana gelen X—, gamma ve benzeri ışın sahiptir. Bunlardan en yaygın olarak X— ışınları biyoloji ve diğer alanlarda kullanılmaktadır.
Çünkü bunun elde edilmesi daha basit olup özel film-kullanılarak.tespitide daha kolay yapılmaktadır. X— ışınları bugün, yalnızca tıpta bazı hastalıklarm teşhis ve tedavisinde kullanılmakta, fakat bazı madenlerin tetkikinde ve entomoloji alanında da oldukça yaygın şekilde uygulama yeri bulmaktadır.
X— ışınlarından bugün entomolojide, özellikle tane içinde bulunan böceklerin tesbitinde ve tarımsal savaşta yararlanılmaktadır. Zararlılara karşı savaşta X— ışınları iki şekilde kullanılmaktadır. Birincisi, radyasyon dozu fazla verilerek böcek populasyonunu tamamen öldürmedir ki bu rada bahsedilecek esas konumuz budur. İkincisinde ise böcekleri sterilize edecek kadar az radyasyona tabi tutarak özellikle erkekler sterilize edil mek suretiyle bunlar tabiata bırakılır ve zararlı populasyon yok edilmeğe çalışılır ki bu hususta ileride daha etraflı bilgi verilecektir.
Ambarlanmış taneli ürünlerdeki zararlıları öldürmek için gamma ışınları daha etkili olduğu için bu gibi uygulamada gamma ışınları kul ışınları da bu iş için elverişli olmaktadır. Ancak böcek savaşında ışınları elde etmek için yapılan masraf burada önemli rol oynar. Halen y ve p ışınları ile ambarlanmış ürünlerdeki zararlılarla yapılacak savaş, fumigantlardan" her ne kadar daha pahalı iseler de bu hususta masrafı azaltıcı daha kolay ve ucuza temin yolları araştırılmaktadır. Bununla beraber, yine de silo veya ambarlarda saatta 20-60 ton hububatı Co-balt60 ile irradiye edebilecek kapasitede özel tesisler yapılmaktadır. Bun lardan bir tanesini 'de FAO'nun atom enerjisinin tarıma tatbiki dairesi nin yurdumuzda İskenderun limanında kurmuş olduğunu duymuş bu lunuyoruz.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS
Tarımsal zararlıların öldürülmesinde uygulanan fiziksel savaşta, başlıca alçak ve yüksek ısı dereceleri ile elektrik enerjisi kullanılır.
Sıcaklığın uygulanması, özellikle seralarda toprak içine kızgın buhar veya su verilmek suretiyle toprak organizmalarına karşı toprağı sterilize etmede kullanılır. Bu metotla bilhassa Nematod'lara karşı başarılı sonuç kullanmak, eskiden Süne'lerin yaşadık-ları bitkiler yakılmak suretiyle uygulanıyordu. Alev makinaları bundan başka eskiden Çekirge sürülerine karşı da kullanılmıştı. Sıcak hava vermek
bazı ambar zararlılarına karşı kullanılmaktadır. Aynı şekilde sıcaklıkla yapılan sterilizasyon, Pembe Kurtlara karşı çırçır makinalarma takılan özel bir aletle, tohumlar çırçırdan geçirilirken bir taraftan da Pembe Kurt sıcaklıkta tutularak ölmeleri sağlanmaktadır.
Bazı değerli yünlü kumaş ve kürkler özel soğuk hava depolarında sak güve ve benzeri zararlılardan korunur.
Elektromanyetik enerjinin çeşitli formları uzun yıllardan beri böcek kullanılmaktadır. îlaçlı savaşın çeşitli sakıncaları bilin yolla savaşmak son yıllarda gittikçe önem kazanmaya başlamıştır. Radyo frekans, kızıl ötesi, mor ötesi, adi ışık, X—ışm ve gamma ışınları, hepsi esas itibariyle elektromanyetik enerji olup birbirlerinden yalnızca dalga uzunlukları itibariyle ayrılırlar. Bunlardan radyo frekansı bilindiği gibi daha çok radyo, radar, telsiz gibi muhabere vasıtalarında kullanılmaktadır. Ancak radyo dalgalarının belirli frekans ları özellikle gıda, hububat yığınları veya orman ürünlerine verildiğinde, bu dalgalar zararlıların enfekte ettiği maddelere kötü etki yapmadan bunlarla bulaşmış olan zararlıları öldürür.
Kızıl ötesi ışınları böcek savaşında direkt ve endirekt olarak iki şekilde kullanılabilir. Direkt olarak daha çok ambar zararlılarına karşı kullanıl ve oldukça iyi sonuçlar alınmıştır. Ancak bunun ve radyo frekansı nın pratikte kullanılması bir ekonomik sorundur. Endirekt şekilde kızıl ötesi ışınlarının kullanılması, bu ışının bazı böcekleri seçmesinden yararlanarak düşünülmektedir. Ancak bu yönde yapılan çalışmalar tat henüz daha yeterli değildir. Mor ötesi ve adi ışık, özellikle böcekleri cezbedici etkide bulundukları için ışık tuzaklarında kullanılmaktadır. Gece hareket eden böceklerin büyük bir kısmı ışığa gelir. Bunun için böcek türlerine göre pek çok ışık tuzakları yapılmıştır. Genel olarak ışık tuzakları, özel bir lamba ile böcekleri toplayıcı kısmından ibarettir. Elektriğin ucuz ve kolay temin edildiği yerlerde, tarla, ve bahçelerde, özellikle Lepidoptera erginlerinin yakalan masında ışık tuzakları yaygın olarak kullanılmaktadır. Çeşitli amaçlar için kullanılan ışık tuzakları hakkında Hartsock et al. (1965) etraflı bilgi
vermiştir. Işık tuzaklarının kuvvetli attractant'Iar ile birlikte hazırlanarak bazı böcek türlerine karşı tarımsal savaşta kullanılması ümitli sonuçlar verebilecek niteliktedir.îyonize olmak suretiyle meydana gelen X—, gamma ve benzeri ışın sahiptir. Bunlardan en yaygın olarak X— ışınları biyoloji ve diğer alanlarda kullanılmaktadır.
Çünkü bunun elde edilmesi daha basit olup özel film-kullanılarak.tespitide daha kolay yapılmaktadır. X— ışınları bugün, yalnızca tıpta bazı hastalıklarm teşhis ve tedavisinde kullanılmakta, fakat bazı madenlerin tetkikinde ve entomoloji alanında da oldukça yaygın şekilde uygulama yeri bulmaktadır.
X— ışınlarından bugün entomolojide, özellikle tane içinde bulunan böceklerin tesbitinde ve tarımsal savaşta yararlanılmaktadır. Zararlılara karşı savaşta X— ışınları iki şekilde kullanılmaktadır. Birincisi, radyasyon dozu fazla verilerek böcek populasyonunu tamamen öldürmedir ki bu rada bahsedilecek esas konumuz budur. İkincisinde ise böcekleri sterilize edecek kadar az radyasyona tabi tutarak özellikle erkekler sterilize edil mek suretiyle bunlar tabiata bırakılır ve zararlı populasyon yok edilmeğe çalışılır ki bu hususta ileride daha etraflı bilgi verilecektir.
Ambarlanmış taneli ürünlerdeki zararlıları öldürmek için gamma ışınları daha etkili olduğu için bu gibi uygulamada gamma ışınları kul ışınları da bu iş için elverişli olmaktadır. Ancak böcek savaşında ışınları elde etmek için yapılan masraf burada önemli rol oynar. Halen y ve p ışınları ile ambarlanmış ürünlerdeki zararlılarla yapılacak savaş, fumigantlardan" her ne kadar daha pahalı iseler de bu hususta masrafı azaltıcı daha kolay ve ucuza temin yolları araştırılmaktadır. Bununla beraber, yine de silo veya ambarlarda saatta 20-60 ton hububatı Co-balt60 ile irradiye edebilecek kapasitede özel tesisler yapılmaktadır. Bun lardan bir tanesini 'de FAO'nun atom enerjisinin tarıma tatbiki dairesi nin yurdumuzda İskenderun limanında kurmuş olduğunu duymuş bu lunuyoruz.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS