Tweet
Böçeklerle Kanuni Mücadele
Geriye, insanlık tarihine bakacak olursak, insanların yerleşmek üzere veya harpler sonucunda, ya da ticaret için birbirleri ile devamlı şekilde
ilişki kurdukları görülür. Bu ilişkilerin gittikçe artması onların gelişme lerinde önemli rol oynamış ve tarımda da bu arada büyük aşamalar kaydedilmiştir. İnsanlar bir ülkeden diğerine hangi nedenle olursa olsun gittiklerinde, beraberlerinde bitkiler, tohumlar, gıda maddeleri, hayvanlar ve eşya taşımışlar ve bunlarla birlikte çok defa hastalık ve zararlıları da geldikleri yerlere bulaştırmalardır. Beraberlerinde taşıdıkları bu hastalık ve zararlılar ise geldikleri yeni ortama ya adapte olarak yerleşmişler ve böylece yerli halkın bilmediği yeni bir problem olarak ortaya çıkmış, veya çevreye uyamamışlarsa yok olup gitmişler veya etkilerini geldikleri ülke-
keden daha az olmak üzere sürdürmüşlerdir. Ülkeler arasındaki çeşitli ilişkilerin artması bu gibi problemlerin de artmasına sebep olmuştur. Bu gün yirminci yüz yıl sonlarına doğru olan bir dönemde bulunduğumuz bir esnada, dünya yüzündeki bütün ülkeler, bu türlü problemlerin çık masını önlemek üzere çeşitli tedbirlere başvurdukları, en modern karantina tedbirleri aldıkları halde, yine de hastalık ve 2ararhlarm bir ülkeden diğerine geçişine engel olamamaktadırlar.
Halen yurdumuzda yabancı ülkelerden muhtelif zamanlarda ve çeşit
li yollarla girmiş bulunan Patates Böceği {Leptinotarsa decemlineata Say),
Bağ Phylloxera'sı (Viteus vitifolii Fitch.), Torbalı Koşnil (Icerya purchasi
f Mask.), San Jose Koşnili [Çhıadraspidiotus perniciosus Comst.), Soğan ve
\ Sak Nematod'u (Ditylenchus dipsaci Kühn.), Şeker Pancarı Nematod'u (Heterodera schachtii Schmidt) gibi zararlılar bunlardan bazılarını teşkil etmektedir. Bu itibarla diğer ülkelerde olduğu gibi yurdumuzda da zararlı ve hastalıkların girmesi ve yayılmasını önlemek üzere özel kanun ve tüzük ler vardır. İşte, tehlikeli hastalık ve zararlıların yurda girmesini önleme veya yurt içinde bulaşık alanlardan temiz alanlara yayılması arzu edil genel
anlamda kanunsal savaş adı verilir. 6968 sayılı kanunun 15 ve 64. maddeleri hükümlerine göre Tarım Bakanlığınca hazırlanmış ve 6.8.1964 tarihli Bakanlar Kurulunun 6-3346 sayılı kararı ile yürürlüğe girmiş olan Zirai Karantina Tüzüğü'nün 1. maddesine göre:
«Yurda ithali engel teşkil eden veya mücadeleye tabi tutulan veya yeni bir bulaşma tehlikesi gösteren bitki hastalık veya zararlılarının yurda bulaşmasını önlemek ; ihraç edilecek bitkilerin muayene ve kontrol edil
melerini sağlamak; hariçten gelen ve hastalık veya zararlı getirmesi muh
temel bulunan ve bitki deyimi dışında kalan her türlü maddelerin mua
yenesini yapmak; memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri ulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasını yahut
temiz yerlere bulaşmasının önüne geçmek veya mücadeleden doğacak zararları önlemek amacı ile; bunların ithal veya ihraçları veya transit olarak geçmeleri ve memleket dahilinde nakilleri veya satışları ve bu bitki ve maddeler hakkında gereken her türlü koruma tedbirlerinin alınması başlıca amaçtır. Buna göre ithali yasak bitkiler ile hastalık, zararlı ve bun larla bulaşık bitki ve diğer maddeler yurda sokulamaz ve transit olarak
geçirilemez. Hariçten ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere bitki
veya tohum ithal edecek kimseler önceden Tarım Bakanlığına, usulüne
uygun şekilde müracaat ederek özel müsaade almak zorundadır. Aynı şekilde bitki veya ürün ihraç edecek gerçek ve tüzel kişiler de Zirai Karantina Teşkilatına başvurarak gerekli işlemleri yaptıktan sonra özel (Menşe ve sağlık sertifikası) aldıktan sonra bu gibi mallarını ancak ihraç edebi
Yine 6968 sayılı kanun hükümlerine göre Tarım Bakanlığı yurdun bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasının yahut temiz yerlere bulaşmasının önü hükümleri gereğince her türlü tedbiri alır. Bu gibi işlemleri yürütmek üzere Tarım Bakanlığı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Mü bağlı olmak üzere muhtelif illerde Bölge Zirai Karantina Mü iskenderun'da bulunmakta ve özellikle dış karantina işlerine bakmaktadır, iç karantina ve diğer zirai mücadele işleri için ise Bölge Zirai Mücadele Başkanlıkları ve bunlara bağlı il Zirai Mücadele ve Ka rantina Müdürlükleri görevlendirilmişlerdir. Bazı illerin bazı kazaların bulunur. Bu konularda daha fazla bilgi almak is
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS
Geriye, insanlık tarihine bakacak olursak, insanların yerleşmek üzere veya harpler sonucunda, ya da ticaret için birbirleri ile devamlı şekilde
ilişki kurdukları görülür. Bu ilişkilerin gittikçe artması onların gelişme lerinde önemli rol oynamış ve tarımda da bu arada büyük aşamalar kaydedilmiştir. İnsanlar bir ülkeden diğerine hangi nedenle olursa olsun gittiklerinde, beraberlerinde bitkiler, tohumlar, gıda maddeleri, hayvanlar ve eşya taşımışlar ve bunlarla birlikte çok defa hastalık ve zararlıları da geldikleri yerlere bulaştırmalardır. Beraberlerinde taşıdıkları bu hastalık ve zararlılar ise geldikleri yeni ortama ya adapte olarak yerleşmişler ve böylece yerli halkın bilmediği yeni bir problem olarak ortaya çıkmış, veya çevreye uyamamışlarsa yok olup gitmişler veya etkilerini geldikleri ülke-
keden daha az olmak üzere sürdürmüşlerdir. Ülkeler arasındaki çeşitli ilişkilerin artması bu gibi problemlerin de artmasına sebep olmuştur. Bu gün yirminci yüz yıl sonlarına doğru olan bir dönemde bulunduğumuz bir esnada, dünya yüzündeki bütün ülkeler, bu türlü problemlerin çık masını önlemek üzere çeşitli tedbirlere başvurdukları, en modern karantina tedbirleri aldıkları halde, yine de hastalık ve 2ararhlarm bir ülkeden diğerine geçişine engel olamamaktadırlar.
Halen yurdumuzda yabancı ülkelerden muhtelif zamanlarda ve çeşit
li yollarla girmiş bulunan Patates Böceği {Leptinotarsa decemlineata Say),
Bağ Phylloxera'sı (Viteus vitifolii Fitch.), Torbalı Koşnil (Icerya purchasi
f Mask.), San Jose Koşnili [Çhıadraspidiotus perniciosus Comst.), Soğan ve
\ Sak Nematod'u (Ditylenchus dipsaci Kühn.), Şeker Pancarı Nematod'u (Heterodera schachtii Schmidt) gibi zararlılar bunlardan bazılarını teşkil etmektedir. Bu itibarla diğer ülkelerde olduğu gibi yurdumuzda da zararlı ve hastalıkların girmesi ve yayılmasını önlemek üzere özel kanun ve tüzük ler vardır. İşte, tehlikeli hastalık ve zararlıların yurda girmesini önleme veya yurt içinde bulaşık alanlardan temiz alanlara yayılması arzu edil genel
anlamda kanunsal savaş adı verilir. 6968 sayılı kanunun 15 ve 64. maddeleri hükümlerine göre Tarım Bakanlığınca hazırlanmış ve 6.8.1964 tarihli Bakanlar Kurulunun 6-3346 sayılı kararı ile yürürlüğe girmiş olan Zirai Karantina Tüzüğü'nün 1. maddesine göre:
«Yurda ithali engel teşkil eden veya mücadeleye tabi tutulan veya yeni bir bulaşma tehlikesi gösteren bitki hastalık veya zararlılarının yurda bulaşmasını önlemek ; ihraç edilecek bitkilerin muayene ve kontrol edil
melerini sağlamak; hariçten gelen ve hastalık veya zararlı getirmesi muh
temel bulunan ve bitki deyimi dışında kalan her türlü maddelerin mua
yenesini yapmak; memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri ulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasını yahut
temiz yerlere bulaşmasının önüne geçmek veya mücadeleden doğacak zararları önlemek amacı ile; bunların ithal veya ihraçları veya transit olarak geçmeleri ve memleket dahilinde nakilleri veya satışları ve bu bitki ve maddeler hakkında gereken her türlü koruma tedbirlerinin alınması başlıca amaçtır. Buna göre ithali yasak bitkiler ile hastalık, zararlı ve bun larla bulaşık bitki ve diğer maddeler yurda sokulamaz ve transit olarak
geçirilemez. Hariçten ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere bitki
veya tohum ithal edecek kimseler önceden Tarım Bakanlığına, usulüne
uygun şekilde müracaat ederek özel müsaade almak zorundadır. Aynı şekilde bitki veya ürün ihraç edecek gerçek ve tüzel kişiler de Zirai Karantina Teşkilatına başvurarak gerekli işlemleri yaptıktan sonra özel (Menşe ve sağlık sertifikası) aldıktan sonra bu gibi mallarını ancak ihraç edebi
Yine 6968 sayılı kanun hükümlerine göre Tarım Bakanlığı yurdun bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasının yahut temiz yerlere bulaşmasının önü hükümleri gereğince her türlü tedbiri alır. Bu gibi işlemleri yürütmek üzere Tarım Bakanlığı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Mü bağlı olmak üzere muhtelif illerde Bölge Zirai Karantina Mü iskenderun'da bulunmakta ve özellikle dış karantina işlerine bakmaktadır, iç karantina ve diğer zirai mücadele işleri için ise Bölge Zirai Mücadele Başkanlıkları ve bunlara bağlı il Zirai Mücadele ve Ka rantina Müdürlükleri görevlendirilmişlerdir. Bazı illerin bazı kazaların bulunur. Bu konularda daha fazla bilgi almak is
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1- Prof.Dr.Niyazi LODOS