Kökü bitkisel olan insektisidler:
Bitkilerden elde edilen insektisidlerin kimyasal yapıları büyük oranda değişiktiı. Hemen hepsinin tesitleri bir gün devam eder. Böcekleıe kon-, takt, mide zehiri veya fumigant olarak tesit etmek suretiyle onları öldü-rürleı. Normal oranlarda kullanıldığında faydalı böceklere tesiri nispeten daha az olup, fitotoksik tesirleri de hemen hemen yoktur. Sentetik yapılanlardan bazılarının devamlılığı daha da uzun sürebilir.
Nicotine (Nikotin): Esmer renkte, kaynama noktası 247°G olan sı
vı bir alkoloiddir. Tütün artıklarından elde edilir. Moleküler formülü
Gı0Hı4N2'dir. Nikotin kontakt olarak tesir eden, bir miktai ovisid etki
si de bulunur. Kapalı yerlerde fumigant olarak da kullanılabilir. Toz ve
ya püskürtmeden sonra gaz haline geçerek stigma adı verilen deliklerden
veya kutikuladan böcek vücuduna girerek etkide bulunur. Özellikle soku
cu emici ağız parçaları bulunan böceklere, Yaprak Bitleri, Koşniller ve
Thrips gibi böceklere oldukça iyi tesir edei. Nikotinli ilaçlardan bazıları,
bazı tırtıllara mide zehiri olarak da tesir edebilir. Nikotinin insana ve di
ğer Vertebrata türlerine çok şiddetli zehir etkisi vardır. Etkisi çabuk kay
bolduğu için bununla ilaçlanan ürünler kısa zaman sonra hasad edilebi-
litler. . .
Kullanma dozu: 100 İt su içine asgari 100 gr ak. mad. hesabıyla.
Dikkat:
1) Açık alanlarda, yenen bitkilerde son ilaçlama ile hasat atasında
asgari 2 gün olmalıdır.
2) İlaçlanmış seralarda gerekli tedbirler alınmadan, bu gibi yerlere
12 saat içinde girilmemelidir.
3) İlaçlanmış alanlara çiftlik ve kümes hayvanlarının girmesine as
gari 12 saat sonra müsaade edilmelidir.
4) Balık, çiftlik ve av hayvanları için tehlikelidir.
5) Arılai için tehlikelidir.
Rotenone: Derris ve Lonchocarpus gibi cinslere bağlı bitkilerin köklerinden elde edilen bir insektisiddir. Molekülei formülü G23H22O6 olan karışık bir organik bileşik olup renksiz kristal halde ve kaynama noktası 163 G°'dir. Her ne kadar insanlara toksik etkisi yoksa da balıklara ve domuzlaıa kaışı zehirlidiı. Böceklere esas olarak kontakt yolla tesir ederse de pek az olarak mide yolu ile de zehirler. Birçok yerlerde organochlorine'li ilaçlar bunun yerini almışsa da meyve ve sebzelerde (özellikle Gru-ciferae'larda) halen daha kullanılmaktadır. Böceklere karşı en yüksek tesirli ilaçlardan biı tanesidir. Kullanma dozu: 100 İt suya 100-400 gr. ak. mad. hesabı ile.
Dikkat:
1) ilaç atılmış olan yenecek bitkilerde son ilaçlama ile hasat arasında
asgari 1 gün bulunmalıdır.
2) Balıklar için tehlikelidir.
Pyrethrum (Piretrum): Bu insektisid Pyrethrum cineraefolium isimli bitkinin çiçeklerinden elde edilir. Terkibinde Pyrethrin I ve II gibi karışık olan esterlerle, Ginerin I ve II diye isimlendirilen iki ketonik alkol bulunur. Pyrethrum şiddetli kontakt tesiri olan ve uçan böceklerin çoğuna derhal yere serici etkide bulunan bir jnsektisiddir. Ekseriya DDT ile birlikte sineklere karşı kullanılır. Sıcak kanlı hayvanların çoğuna nispeten zehiısiz olduğu için gıda sanayiinde geniş olarak kullanılır. Buna kaışılık etkisi az devam ettiği için bugün açıktaki bitkileıde pek az olarak kullanılmaktadır. Bir zamanlaı Lahanalarda zarar yapan Lahana Kelebeği Tırtıllarına karşı da geniş şekilde kullanılmakta idi.
AUethrin gibi sentetik pyrethrum'lar genel olarak tabii olanlarına çok benzer, fakat devamlılığı daha fazladır. Ancak çok kompleks bir bileşik olduğu için imalatı pahalıdır ve bu sebeple pek fazla kullanılmamaktadır.
Kökü bitkisel olan diğer insektisidlerden Ryania, Sabadilla ve Quassia yukarıda anlatılanlar kadar önemli değillerdir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS
Bitkilerden elde edilen insektisidlerin kimyasal yapıları büyük oranda değişiktiı. Hemen hepsinin tesitleri bir gün devam eder. Böcekleıe kon-, takt, mide zehiri veya fumigant olarak tesit etmek suretiyle onları öldü-rürleı. Normal oranlarda kullanıldığında faydalı böceklere tesiri nispeten daha az olup, fitotoksik tesirleri de hemen hemen yoktur. Sentetik yapılanlardan bazılarının devamlılığı daha da uzun sürebilir.
Nicotine (Nikotin): Esmer renkte, kaynama noktası 247°G olan sı
vı bir alkoloiddir. Tütün artıklarından elde edilir. Moleküler formülü
Gı0Hı4N2'dir. Nikotin kontakt olarak tesir eden, bir miktai ovisid etki
si de bulunur. Kapalı yerlerde fumigant olarak da kullanılabilir. Toz ve
ya püskürtmeden sonra gaz haline geçerek stigma adı verilen deliklerden
veya kutikuladan böcek vücuduna girerek etkide bulunur. Özellikle soku
cu emici ağız parçaları bulunan böceklere, Yaprak Bitleri, Koşniller ve
Thrips gibi böceklere oldukça iyi tesir edei. Nikotinli ilaçlardan bazıları,
bazı tırtıllara mide zehiri olarak da tesir edebilir. Nikotinin insana ve di
ğer Vertebrata türlerine çok şiddetli zehir etkisi vardır. Etkisi çabuk kay
bolduğu için bununla ilaçlanan ürünler kısa zaman sonra hasad edilebi-
litler. . .
Kullanma dozu: 100 İt su içine asgari 100 gr ak. mad. hesabıyla.
Dikkat:
1) Açık alanlarda, yenen bitkilerde son ilaçlama ile hasat atasında
asgari 2 gün olmalıdır.
2) İlaçlanmış seralarda gerekli tedbirler alınmadan, bu gibi yerlere
12 saat içinde girilmemelidir.
3) İlaçlanmış alanlara çiftlik ve kümes hayvanlarının girmesine as
gari 12 saat sonra müsaade edilmelidir.
4) Balık, çiftlik ve av hayvanları için tehlikelidir.
5) Arılai için tehlikelidir.
Rotenone: Derris ve Lonchocarpus gibi cinslere bağlı bitkilerin köklerinden elde edilen bir insektisiddir. Molekülei formülü G23H22O6 olan karışık bir organik bileşik olup renksiz kristal halde ve kaynama noktası 163 G°'dir. Her ne kadar insanlara toksik etkisi yoksa da balıklara ve domuzlaıa kaışı zehirlidiı. Böceklere esas olarak kontakt yolla tesir ederse de pek az olarak mide yolu ile de zehirler. Birçok yerlerde organochlorine'li ilaçlar bunun yerini almışsa da meyve ve sebzelerde (özellikle Gru-ciferae'larda) halen daha kullanılmaktadır. Böceklere karşı en yüksek tesirli ilaçlardan biı tanesidir. Kullanma dozu: 100 İt suya 100-400 gr. ak. mad. hesabı ile.
Dikkat:
1) ilaç atılmış olan yenecek bitkilerde son ilaçlama ile hasat arasında
asgari 1 gün bulunmalıdır.
2) Balıklar için tehlikelidir.
Pyrethrum (Piretrum): Bu insektisid Pyrethrum cineraefolium isimli bitkinin çiçeklerinden elde edilir. Terkibinde Pyrethrin I ve II gibi karışık olan esterlerle, Ginerin I ve II diye isimlendirilen iki ketonik alkol bulunur. Pyrethrum şiddetli kontakt tesiri olan ve uçan böceklerin çoğuna derhal yere serici etkide bulunan bir jnsektisiddir. Ekseriya DDT ile birlikte sineklere karşı kullanılır. Sıcak kanlı hayvanların çoğuna nispeten zehiısiz olduğu için gıda sanayiinde geniş olarak kullanılır. Buna kaışılık etkisi az devam ettiği için bugün açıktaki bitkileıde pek az olarak kullanılmaktadır. Bir zamanlaı Lahanalarda zarar yapan Lahana Kelebeği Tırtıllarına karşı da geniş şekilde kullanılmakta idi.
AUethrin gibi sentetik pyrethrum'lar genel olarak tabii olanlarına çok benzer, fakat devamlılığı daha fazladır. Ancak çok kompleks bir bileşik olduğu için imalatı pahalıdır ve bu sebeple pek fazla kullanılmamaktadır.
Kökü bitkisel olan diğer insektisidlerden Ryania, Sabadilla ve Quassia yukarıda anlatılanlar kadar önemli değillerdir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS

