Organik sentetik bileşildi insektisidler:
Organochlorine'li bileşikler: Bu gibi bileşikler iki gruba ayrılır: DDT ve BHC gibi klorlandırılmış hidrokarbonlar ile aldrin ve dieldrin gibi cyclopentadiene türevleri. Sıvı olan chlordane hariç hepsi kristal veya mum sertliğinde katı, inorganik eriticilerde eriyen fakat suda erimeyen, nispeten az gaz haline geçebilen bileşiklerdir. Bunlar içinde en az devamlılık ve en fazla gaz veya buhar haline geçme özelliği BHC! ve aldrin'de vardır. Bunlar az miktarda fumigant tesire de sahiptir. Bu grupta bulunan bütün insektîsidler kuvvetli ve devamlı kontakt zehir etkisindedir. Ayrıca mide zehiri olarak da böcekleri öldürme kudretindedir. Bu bileşikler böcek kutikulasma kolaylıkla nüfuz eder. Çok defa da bu ilaçların atıldığı bir yüzeyde yürüyen böcekler kendilerini öldürecek dozu kolaylıkla vücutlarına alırlar. Bu gibi insektisidlerin böceklere uygulanmasında kritik bir zaman bahis konusu değildir. Bu sebeple koıuyucu ve önleyici olarak tabiatta kullanılabilirler.
büyük oranda, toprakta bulunan zararlılara karşı kullanılmıştır. Daha sonraları ise bunun yerini aldrin almıştır. Gamma—BHG veya lindane, BHC'nin daha etkili bir formu olup kullanılan bitkilerde veya gıda maddelerinde koku bırakma özelliği büyük ölçüde azalmıştu. Buna karşılık Patates ve benzeri yumrulu bitkilerin, lindane atılmış tarlalara asgari 18 ay ekilmemesi lazımdır. Her iki formu da Gucurbitaceae, genç Domates fideleri, Kuş Üzümü, Bağ veya Ortanca bitkilerinde kullanılmamalıdır. BHG ve lindane piyasada toz, eriyik, W.P ve duman verici formulasyon-ları halinde satılır.
Dikkat :
1) Püskürtme yapılmış ve toz, atılmış yenebilecek ürünlerde son ilaç
lama ile hasat arasında asgari 2 haftalık biı zaman olmalıdır.
2) Sera ve benzeri yerlerde duman verilmiş ürünlerde son ilaçlama
ile hasat arasında asgari 2 haftalık bir zaman bulunmalıdır.
3) ilaçlanmış alanlara çiftlik ve kümes hayvanlarının girmesine,
ilaçlamadan asgari 2 hafta sonra müsaade edilmelidir.
4) Bal Anları, balıklar ve çiftlik hayvanları için tehlikelidir.
5) Koku bıı akmasından sakınmak için Havuç, Patates, Kuşüzümü,
Çilek, Bektaşiüzümü, Ahududu vs. gibi bitkilerde meyva teşekkül ettikten
sonra veya Karnabaharlarda ortadaki göbek teşekkül ettikten sonra kul
lanılmamalı veyahut diğer Brassica türlerinde hasattan asgari 3 hafta
önce ilaçlamaya son vermelidr.
Aldrin (C12H8C16), dieldrin (C12H8C16O) ve endrin (dieldrin'in stereoisomeri): Bu insektisidler birbirlerine çok yakın olan ilaçlardır. Aldrin'in bitki yapraklarındaki devamlılığı azdır. Buna karşılık topr raktaki böceklere iyi tesir eder. Dieldrin bitki yapraklarında ve toprakta oldukça devamlı olarak kalır. Her iki insektisidin nispeten fitotoksik etkisi olmayıp, koku bırakmaz ve alkalilerde bozulmaz. Aldrin çok defa gübrelerle birlikte tohum veya toprak ilaçlamasında kullanılır. Birçok böceklere karşı dieldrin, DDT, BHG veya aldrin'den daha toksiktir. Gamma BHG'-de olduğu gibi, aldrin ve dieldrin de tohum ilacı olarak kullanılır. Daha az fitotoksik etkisi olduğu için daha yoğun olarak tohumlarla atılabilir. Dieldrin, aldrin ve endrin'in önemli mahzuru Vertebrata türlerine karşı şiddetli zehir etkisine malik olmasıdır. Piyasada eriyik, W.P. ve toz halinde formulasyonları bulunmaktadır. Bu bileşiklerin birçok ülkelerde kullanılmaları tamamiyle yasak edilmiştir.
Dikkat :
1) Hayvanlara, bilhassa vahşi olanlarına (kuşlar vs.) tehlikeli olmaması için bunlaıla ilaçlanmış tohumlar sonbahardan yılbaşına kadar kullâ
nılmamalıdır. Aynı şekilde bu gibi ilaçlı tohumları baharda hiçbir zaman kullanmamalıdır.
2) ilaçlı tohumlar hiçbir zaman ne hayvan, ne de insan yiyeceği olalak kullanılmamalıdır.
3) ilaçlı tohum bulunan çuvallar daha sonra ne gıda ve ne de değirmene gidecek taneler için kullanılmamalıdır.
4) Bal Arıları, balıklar, çiftlik hayvanları, kuşlar ve diğer hayvanlar için tehlikelidir.
5) Tohumlarda % 16'dan fazla rutubet olduğunda onlarla katıştırılmamalıdır. Mümkün olduğu kadar tohumla karıştırıldıktan hemen sonra tarlaya atılmalıdır. Kısa devre için ilaçlanmış tohumlar kuru ve hava
sirkülasyonu iyi olan yerlerde muhafaza edilebilir.
Organochlorine grubundaki Ohlordane (C10H6018), heptachlor (C1OH5Ö7) ve toxaphene (klorlandırılmış camphene) gibi diğer insekti-sidler Brassica'h.rd2ki tohumlarda zarar yapan böceklere karşı kullanılabilir, çünkü bunların Bal Arılarına zararları hemen hemen yok gibidir
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS
Organochlorine'li bileşikler: Bu gibi bileşikler iki gruba ayrılır: DDT ve BHC gibi klorlandırılmış hidrokarbonlar ile aldrin ve dieldrin gibi cyclopentadiene türevleri. Sıvı olan chlordane hariç hepsi kristal veya mum sertliğinde katı, inorganik eriticilerde eriyen fakat suda erimeyen, nispeten az gaz haline geçebilen bileşiklerdir. Bunlar içinde en az devamlılık ve en fazla gaz veya buhar haline geçme özelliği BHC! ve aldrin'de vardır. Bunlar az miktarda fumigant tesire de sahiptir. Bu grupta bulunan bütün insektîsidler kuvvetli ve devamlı kontakt zehir etkisindedir. Ayrıca mide zehiri olarak da böcekleri öldürme kudretindedir. Bu bileşikler böcek kutikulasma kolaylıkla nüfuz eder. Çok defa da bu ilaçların atıldığı bir yüzeyde yürüyen böcekler kendilerini öldürecek dozu kolaylıkla vücutlarına alırlar. Bu gibi insektisidlerin böceklere uygulanmasında kritik bir zaman bahis konusu değildir. Bu sebeple koıuyucu ve önleyici olarak tabiatta kullanılabilirler.
büyük oranda, toprakta bulunan zararlılara karşı kullanılmıştır. Daha sonraları ise bunun yerini aldrin almıştır. Gamma—BHG veya lindane, BHC'nin daha etkili bir formu olup kullanılan bitkilerde veya gıda maddelerinde koku bırakma özelliği büyük ölçüde azalmıştu. Buna karşılık Patates ve benzeri yumrulu bitkilerin, lindane atılmış tarlalara asgari 18 ay ekilmemesi lazımdır. Her iki formu da Gucurbitaceae, genç Domates fideleri, Kuş Üzümü, Bağ veya Ortanca bitkilerinde kullanılmamalıdır. BHG ve lindane piyasada toz, eriyik, W.P ve duman verici formulasyon-ları halinde satılır.
Dikkat :
1) Püskürtme yapılmış ve toz, atılmış yenebilecek ürünlerde son ilaç
lama ile hasat arasında asgari 2 haftalık biı zaman olmalıdır.
2) Sera ve benzeri yerlerde duman verilmiş ürünlerde son ilaçlama
ile hasat arasında asgari 2 haftalık bir zaman bulunmalıdır.
3) ilaçlanmış alanlara çiftlik ve kümes hayvanlarının girmesine,
ilaçlamadan asgari 2 hafta sonra müsaade edilmelidir.
4) Bal Anları, balıklar ve çiftlik hayvanları için tehlikelidir.
5) Koku bıı akmasından sakınmak için Havuç, Patates, Kuşüzümü,
Çilek, Bektaşiüzümü, Ahududu vs. gibi bitkilerde meyva teşekkül ettikten
sonra veya Karnabaharlarda ortadaki göbek teşekkül ettikten sonra kul
lanılmamalı veyahut diğer Brassica türlerinde hasattan asgari 3 hafta
önce ilaçlamaya son vermelidr.
Aldrin (C12H8C16), dieldrin (C12H8C16O) ve endrin (dieldrin'in stereoisomeri): Bu insektisidler birbirlerine çok yakın olan ilaçlardır. Aldrin'in bitki yapraklarındaki devamlılığı azdır. Buna karşılık topr raktaki böceklere iyi tesir eder. Dieldrin bitki yapraklarında ve toprakta oldukça devamlı olarak kalır. Her iki insektisidin nispeten fitotoksik etkisi olmayıp, koku bırakmaz ve alkalilerde bozulmaz. Aldrin çok defa gübrelerle birlikte tohum veya toprak ilaçlamasında kullanılır. Birçok böceklere karşı dieldrin, DDT, BHG veya aldrin'den daha toksiktir. Gamma BHG'-de olduğu gibi, aldrin ve dieldrin de tohum ilacı olarak kullanılır. Daha az fitotoksik etkisi olduğu için daha yoğun olarak tohumlarla atılabilir. Dieldrin, aldrin ve endrin'in önemli mahzuru Vertebrata türlerine karşı şiddetli zehir etkisine malik olmasıdır. Piyasada eriyik, W.P. ve toz halinde formulasyonları bulunmaktadır. Bu bileşiklerin birçok ülkelerde kullanılmaları tamamiyle yasak edilmiştir.
Dikkat :
1) Hayvanlara, bilhassa vahşi olanlarına (kuşlar vs.) tehlikeli olmaması için bunlaıla ilaçlanmış tohumlar sonbahardan yılbaşına kadar kullâ
nılmamalıdır. Aynı şekilde bu gibi ilaçlı tohumları baharda hiçbir zaman kullanmamalıdır.2) ilaçlı tohumlar hiçbir zaman ne hayvan, ne de insan yiyeceği olalak kullanılmamalıdır.
3) ilaçlı tohum bulunan çuvallar daha sonra ne gıda ve ne de değirmene gidecek taneler için kullanılmamalıdır.
4) Bal Arıları, balıklar, çiftlik hayvanları, kuşlar ve diğer hayvanlar için tehlikelidir.
5) Tohumlarda % 16'dan fazla rutubet olduğunda onlarla katıştırılmamalıdır. Mümkün olduğu kadar tohumla karıştırıldıktan hemen sonra tarlaya atılmalıdır. Kısa devre için ilaçlanmış tohumlar kuru ve hava
sirkülasyonu iyi olan yerlerde muhafaza edilebilir.
Organochlorine grubundaki Ohlordane (C10H6018), heptachlor (C1OH5Ö7) ve toxaphene (klorlandırılmış camphene) gibi diğer insekti-sidler Brassica'h.rd2ki tohumlarda zarar yapan böceklere karşı kullanılabilir, çünkü bunların Bal Arılarına zararları hemen hemen yok gibidir
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS

