Tweet
İnsektisidlerin kısıtlanma veya yasaklanması, alternatiflerinin seçilmesi ile ilgili problemler:
Son yıllarda bazı insektisidlerin çevre kirlenmesi, insan sağlığı ve böceklerin dayanıklılık kazanması bakımından meydana getirdiği büyük tehlikeler nedeni ile birçok yabancı ülkelerde olduğu gibi yurdumuzda da bunların kullanılmasına ait yasaklamalar ve kısıtlamalara doğru bir eğilim belirmiş ve bu konuda birçok kararlar alınmıştır. Ancak kullanılması kısıtlanan veya yasak edilenlerin yerine geçecek olan alternatiflerin arzu edilen savaş imkanını verip vermeyeceği çok önemli bir problem olarak ortada durmaktadır. Öyle zararlı böcekler vardır ki bunlara karşı kullanılacak yeni alternatif insektisidler birinciler kadar tesirli olmamaktadır. Bu gibi durumlarda netice ne olacaktır? Buna cevap verilmesi gereklidir. Mesela Amerika'da DDT'nin kullanılmasının yasaklanmasından sonra^ bazı Kabuk Böceklerinin [Scolytus multistriatus Marsk. ve Hylur-gopinus rufipes Eichh.) Karaağaçlarda çok tehlikeli bir mantari hastalığın yayıcısı olması bakımından ne kadar tehlikeli hal aldığı herkesçe bilinmektedir. Aynı şekilde diğer bir zararlı olan Lymantria dispar L. (Lymantriidae -Lepidoptera)'um da ülkenin birçok yerlerinde çok tehlikeli bir hale'geç-tiği biliniyor. Bunlardan birinci gruptaki zararlılara karşı DDT'nin yerine daha az tesirli fakat kuşlara da daha az tehlikeli olan methoxychlor tavsiye edilmişti. Halbuki bugün Kuzey Amerika'da Karaağaçlafdaki hastalık gün geçtikçe yayılmakta ye bu bitkinin nerede ise ortadan kalkması gibi bir problemle karşı karşıya bulunulmaktadır. L. dispar yani Kırtırtılma gelince, bu zararlıya karşı DDT'nin yerine birçok alternatifler tavsiye edilmekte ise de bunların hiçbirisi DDT kadar etkili olmadığı için zararlı gittikçe sahasını genişletmekte ve bu memlekette halen çok tehlikeli bir duruma geçmiş bulunmaktadır (Hoffmann, 1971).
ilaç tavsiyelerinin değişimi, ekonomik, sağlık, tabii dengeyi muhafaza gibi konular üzerinde çok esaslı araştırmalara dayanılarak yapılmalıdır. Genel olarak klorlandırılmış hidrokarbonlardan olan insektisidlerin yerine geçmek üzere tavsiye edilenler, organik fosforlu ve Carbamate'Iı bileşiklerdir. Bunların kullanılışı ise gerekli neticeyi sağlayabilmek üzere birincilerden daha fazla tatbik edilmelerini gerektirir. Bu da zararlıdan başka diğer canlıların, bu arada parazit ve predatörlerin de büyük oranda yok edilmesine sebep olur. Bu nedenle, problem gerçekten karışık bir durum gösterir ve insektisidlei in kısıtlanması, ya da yasaklanmasına karar verirken problemi çok yönden dikkatle inceleyerek karar vermek zorunluluğu vardır
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS
Son yıllarda bazı insektisidlerin çevre kirlenmesi, insan sağlığı ve böceklerin dayanıklılık kazanması bakımından meydana getirdiği büyük tehlikeler nedeni ile birçok yabancı ülkelerde olduğu gibi yurdumuzda da bunların kullanılmasına ait yasaklamalar ve kısıtlamalara doğru bir eğilim belirmiş ve bu konuda birçok kararlar alınmıştır. Ancak kullanılması kısıtlanan veya yasak edilenlerin yerine geçecek olan alternatiflerin arzu edilen savaş imkanını verip vermeyeceği çok önemli bir problem olarak ortada durmaktadır. Öyle zararlı böcekler vardır ki bunlara karşı kullanılacak yeni alternatif insektisidler birinciler kadar tesirli olmamaktadır. Bu gibi durumlarda netice ne olacaktır? Buna cevap verilmesi gereklidir. Mesela Amerika'da DDT'nin kullanılmasının yasaklanmasından sonra^ bazı Kabuk Böceklerinin [Scolytus multistriatus Marsk. ve Hylur-gopinus rufipes Eichh.) Karaağaçlarda çok tehlikeli bir mantari hastalığın yayıcısı olması bakımından ne kadar tehlikeli hal aldığı herkesçe bilinmektedir. Aynı şekilde diğer bir zararlı olan Lymantria dispar L. (Lymantriidae -Lepidoptera)'um da ülkenin birçok yerlerinde çok tehlikeli bir hale'geç-tiği biliniyor. Bunlardan birinci gruptaki zararlılara karşı DDT'nin yerine daha az tesirli fakat kuşlara da daha az tehlikeli olan methoxychlor tavsiye edilmişti. Halbuki bugün Kuzey Amerika'da Karaağaçlafdaki hastalık gün geçtikçe yayılmakta ye bu bitkinin nerede ise ortadan kalkması gibi bir problemle karşı karşıya bulunulmaktadır. L. dispar yani Kırtırtılma gelince, bu zararlıya karşı DDT'nin yerine birçok alternatifler tavsiye edilmekte ise de bunların hiçbirisi DDT kadar etkili olmadığı için zararlı gittikçe sahasını genişletmekte ve bu memlekette halen çok tehlikeli bir duruma geçmiş bulunmaktadır (Hoffmann, 1971).
ilaç tavsiyelerinin değişimi, ekonomik, sağlık, tabii dengeyi muhafaza gibi konular üzerinde çok esaslı araştırmalara dayanılarak yapılmalıdır. Genel olarak klorlandırılmış hidrokarbonlardan olan insektisidlerin yerine geçmek üzere tavsiye edilenler, organik fosforlu ve Carbamate'Iı bileşiklerdir. Bunların kullanılışı ise gerekli neticeyi sağlayabilmek üzere birincilerden daha fazla tatbik edilmelerini gerektirir. Bu da zararlıdan başka diğer canlıların, bu arada parazit ve predatörlerin de büyük oranda yok edilmesine sebep olur. Bu nedenle, problem gerçekten karışık bir durum gösterir ve insektisidlei in kısıtlanması, ya da yasaklanmasına karar verirken problemi çok yönden dikkatle inceleyerek karar vermek zorunluluğu vardır
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS