Tweet
Böcek uzaklaştırıcı ilaçlar (Repellent'ler):
Önceleri repellent'ler, böcek savaşında en yaygın ve en eski kimyasal maddeleri teşkil etmekte idi. DDT ve onu takiben diğer organik sentetik ilaçların piyasaya çıkmasından itibaren bu türlü ilaçlar eski önemlerini büyük oranda kaybetmişlerdir. Ancak yeni çıkan bu organik ilaçların geniş alanlarda ve bol olarak kullanılmaları da birçok sakıncalara sebep olduklarından, repellent'ler bugün bir defa daha önem kazanmaya başlamışlardır. Bu maddeleri fiziksel veya kimyasal olarak ikiye ayırmak suretiyle incelemek mümkünse de burada esas olarak kimyasal repellent'ler üzerinde durulacaktır.
Herhangi kimyasal bir madde herhangi bir böceğe etki ederek onu bu maddenin bulunduğu alandan uzaklaştırıyor ve bu uzaklaştırma etkisi böceğin o yerden ayrılmasında birinci derecede rol oynuyorsa, o taktirde bu kimyasal madde repellent olarak isimlendirilir. Böceklerin hareketlerine etkide bulunan maddeleri Cetvel l'de gösterildiği şekilde ayırarak incelemek mümkündür (Painter, 1967).
GETVEL I
Böceklere Etki Bakımından Tiplere Ayrılan Kimyasal Maddeler
Harekete etkili olanlar Örnek
(1)
Durduran veya yavaşlatan- Durdurucu (Arrestant) Şeker, + koku
lar
(2) Hareket ettiren veya hız- Hareket ettirici DDT, pyreth-
1 andıranlar (Locomöto stimulant) rum
(3) Bir yöne doğru hareket et- Cezbedici (Attractant) + koku (gera-
tirenler niol)
(4) Bir yerden uzaklaştırıcılar Uzaklaştırıcı koku
(Repellent) (Indalone)
Beslenme, çiftleşme ve yumurta
bırakmaya etkili olanlar : Örnek
(1) Başlatıcı veya kaçırtıcılar Beslenme veya yumurta Şeker, + koku
koyucu olarak tenbih edici
(2) Tutucular Mani olucu (Deterrent) HG1, demission
— koku
Böcek uzaklaştırıcı veya kaçırıcılar hayvan ve insanların korunmasında, bitki korunmasından çok daha fazla önemde olmak üzere rol oynar. Bordo bulamacı bazı mantari hastalıklara karşı savaşta kullanıldığı zaman bazı böceklerin bu karışımdan hoşlanmadıkları için kaçtıkları görülmüş ve bu yüzden bir zamanlar bu maksatla Patateslerdeki Coleoptera takımına ait bazı zararlılara karşı uzun müddet kullanılmıştı. Aynı şekilde kükürt de bağ-bahçelerde aynı maksatla kullanılmıştı.
Pyrethrum'un düşük dozları kan emen böceklere karşı uzaklaştırıcı bir etkiye sahiptir. Bu yüzden ahır hayvanlarım bazı sineklere karşı korumada kullanılmaktadır.
Hâlen cilt üzerine sürülerek Sivrisinek, Kene, Pire, ısırıcı sinekler gibi zararlılara karşı insanları koruyan birçok böcek uzaklaştırıcı ilaçlar piyasada satılmaktadır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS
Önceleri repellent'ler, böcek savaşında en yaygın ve en eski kimyasal maddeleri teşkil etmekte idi. DDT ve onu takiben diğer organik sentetik ilaçların piyasaya çıkmasından itibaren bu türlü ilaçlar eski önemlerini büyük oranda kaybetmişlerdir. Ancak yeni çıkan bu organik ilaçların geniş alanlarda ve bol olarak kullanılmaları da birçok sakıncalara sebep olduklarından, repellent'ler bugün bir defa daha önem kazanmaya başlamışlardır. Bu maddeleri fiziksel veya kimyasal olarak ikiye ayırmak suretiyle incelemek mümkünse de burada esas olarak kimyasal repellent'ler üzerinde durulacaktır.
Herhangi kimyasal bir madde herhangi bir böceğe etki ederek onu bu maddenin bulunduğu alandan uzaklaştırıyor ve bu uzaklaştırma etkisi böceğin o yerden ayrılmasında birinci derecede rol oynuyorsa, o taktirde bu kimyasal madde repellent olarak isimlendirilir. Böceklerin hareketlerine etkide bulunan maddeleri Cetvel l'de gösterildiği şekilde ayırarak incelemek mümkündür (Painter, 1967).
GETVEL I
Böceklere Etki Bakımından Tiplere Ayrılan Kimyasal Maddeler
Harekete etkili olanlar Örnek
(1)
Durduran veya yavaşlatan- Durdurucu (Arrestant) Şeker, + kokular
(2) Hareket ettiren veya hız- Hareket ettirici DDT, pyreth-
1 andıranlar (Locomöto stimulant) rum
(3) Bir yöne doğru hareket et- Cezbedici (Attractant) + koku (gera-
tirenler niol)
(4) Bir yerden uzaklaştırıcılar Uzaklaştırıcı koku
(Repellent) (Indalone)
Beslenme, çiftleşme ve yumurta
bırakmaya etkili olanlar : Örnek
(1) Başlatıcı veya kaçırtıcılar Beslenme veya yumurta Şeker, + kokukoyucu olarak tenbih edici
(2) Tutucular Mani olucu (Deterrent) HG1, demission
— koku
Böcek uzaklaştırıcı veya kaçırıcılar hayvan ve insanların korunmasında, bitki korunmasından çok daha fazla önemde olmak üzere rol oynar. Bordo bulamacı bazı mantari hastalıklara karşı savaşta kullanıldığı zaman bazı böceklerin bu karışımdan hoşlanmadıkları için kaçtıkları görülmüş ve bu yüzden bir zamanlar bu maksatla Patateslerdeki Coleoptera takımına ait bazı zararlılara karşı uzun müddet kullanılmıştı. Aynı şekilde kükürt de bağ-bahçelerde aynı maksatla kullanılmıştı.
Pyrethrum'un düşük dozları kan emen böceklere karşı uzaklaştırıcı bir etkiye sahiptir. Bu yüzden ahır hayvanlarım bazı sineklere karşı korumada kullanılmaktadır.
Hâlen cilt üzerine sürülerek Sivrisinek, Kene, Pire, ısırıcı sinekler gibi zararlılara karşı insanları koruyan birçok böcek uzaklaştırıcı ilaçlar piyasada satılmaktadır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS