Tweet
Takım : 3. PROTURA
Çok küçük, silindir seklinde, kurtçuk görünümünde, beyazımsı renkte, elastiki vücuda sahip kanatsız böcek türlerini kapsar. Takım isminin kökü Yunanca'dan gelmekte ise de anlamı pek iyi bilinmemektedir. Bunun, karnın son segmentinin özel yapısına dayanılarak verildiği zannedilmektedir. Türkçe olarak Telson Kuyruklular ismi verilebilir. Çünkü son abdomen segmenti basit telson'a benzer. Ayrıca Proturan'lar da denilebilir. Almanca Proturen veya Beintastler; Fıansızca Protures; ingilizce ise Proturans gibi isimler verilir.Protura türleri küçük boydadır. Boylan genellikle 0,5-2,5 tnm arasında değişir. Türleri dünyanın hemen hemen her tarafında bulunur. Baş armut şeklinde, öne doğru gittikçe daralır. Başta anten ve gözler bulunmaz. Ancak başın yanlarında görevi henüz daha iyi bilinmeyen birer adet pseudoculus bulunur. Bunların sıcaklığı algıladığı zannedilmektedir. Ağız parçaları emici tipte ve baş kapsülü içine gömülmüş durumdadır (entognathous). Thorax belirgin olarak 3 segmentten oluşur ve prothorax diğerlerinden genellikle daha küçüktür. Ön nacaklar diğerlerinden daha uzun olup his organı vazifesini görür. Genellikle öne doğru uzatılmış durumdadır ve yürümede pek az görev yapar. Böcek yürümek için daha çok 2. ve 3. çift bacaklarını kullanır. Bütün tarsus'lar bir segmentlidir ve uçları bir tek tırnakla son bului. Abdomen çok uzun ve silindir şeklindedir. Böceğin genel görünümünde bacaklar olmasa tho-rax segmentleriy]e abdomen segmentlerini birbirlerinden ayırtetmek çok güçleşir. Abdomen 8 adet büyük, sonda da 3 adet olmak üzere toplam 11 segmentten oluşur ve nihayeti de kısa bir telson ile son bulur. Yumurtadan yeni çıkan yavruda abdomen'de 8 segment, sonda da telson bulunur. Ancak yavrunun sonraki gelişmesinde 8. segmentten sonra 3 segment daha meydana gelir. Bu anamorphosis yani yumurtadan çıkan yavru ile bunun sonraki gelişmesinde segment sayısında vaki olan artış bir çeşit metamorphos'a işarettir ki genellikle Arthropod karakterine delil sayılır. Böylece Protura türleri, böcekler içine alınarak sınıflandırılmıştır. Bunlarda cerci bulunmaz.Protura türlerinin diğer gruplarla olan akrabalıkları henüz daha iyi bilinmemektedir. Bazı araştırıcılar bunları Collembola'ya en yakm grup olarak kabul etmektedir.
Türlerine daha çok nemli topraklarda, humusu bol yerlerde, ormanlardaki döküntüler altında veya çimli alanlarda rastlanır. Ayrıca ayrışmakta olan ağaç gövdelerinde, kabuklar veya taşlar altmda, ya da yosunlar arasında da görülürler. Besinleri hakbnda kesin bilgi yoktur. Ancak bitkiler ile hayvansal artıklarda beslendikleri zannedilmektedir. Bazı türleri ilksel funguslarla beslenir. Ekonomik önemleri yoktur.
Protura'y1 takım olarak ilk defa olmak üzere 1907 yılmda Siîvestri sınıflandırmaya sokmuştur. O zamandan bugüne kadar Dünya üzerinde 200 kadar türü saptanmıştır (Richards and Davies, 1977). Yine bu yazarlara göre Eosentomidae, Sinentomidae, Protentomidae ve Acerentomidae olmak üzere 4 familya halinde (ilk ikisi bir üstfamilya, sonraki diğer ikisi de bir başka üstfamilya içinde) incelenmektedir. Bu takımın yurdumuzda şimdiye kadar temsilcisi saptanamamıştır. Ancak Eosento-mon (Eosentomidae) ile Acerentomon (Acerentomidae) cinslerine bağlı bazı türlerin yurdumuzda da bulunması mümkündür.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS
Çok küçük, silindir seklinde, kurtçuk görünümünde, beyazımsı renkte, elastiki vücuda sahip kanatsız böcek türlerini kapsar. Takım isminin kökü Yunanca'dan gelmekte ise de anlamı pek iyi bilinmemektedir. Bunun, karnın son segmentinin özel yapısına dayanılarak verildiği zannedilmektedir. Türkçe olarak Telson Kuyruklular ismi verilebilir. Çünkü son abdomen segmenti basit telson'a benzer. Ayrıca Proturan'lar da denilebilir. Almanca Proturen veya Beintastler; Fıansızca Protures; ingilizce ise Proturans gibi isimler verilir.Protura türleri küçük boydadır. Boylan genellikle 0,5-2,5 tnm arasında değişir. Türleri dünyanın hemen hemen her tarafında bulunur. Baş armut şeklinde, öne doğru gittikçe daralır. Başta anten ve gözler bulunmaz. Ancak başın yanlarında görevi henüz daha iyi bilinmeyen birer adet pseudoculus bulunur. Bunların sıcaklığı algıladığı zannedilmektedir. Ağız parçaları emici tipte ve baş kapsülü içine gömülmüş durumdadır (entognathous). Thorax belirgin olarak 3 segmentten oluşur ve prothorax diğerlerinden genellikle daha küçüktür. Ön nacaklar diğerlerinden daha uzun olup his organı vazifesini görür. Genellikle öne doğru uzatılmış durumdadır ve yürümede pek az görev yapar. Böcek yürümek için daha çok 2. ve 3. çift bacaklarını kullanır. Bütün tarsus'lar bir segmentlidir ve uçları bir tek tırnakla son bului. Abdomen çok uzun ve silindir şeklindedir. Böceğin genel görünümünde bacaklar olmasa tho-rax segmentleriy]e abdomen segmentlerini birbirlerinden ayırtetmek çok güçleşir. Abdomen 8 adet büyük, sonda da 3 adet olmak üzere toplam 11 segmentten oluşur ve nihayeti de kısa bir telson ile son bulur. Yumurtadan yeni çıkan yavruda abdomen'de 8 segment, sonda da telson bulunur. Ancak yavrunun sonraki gelişmesinde 8. segmentten sonra 3 segment daha meydana gelir. Bu anamorphosis yani yumurtadan çıkan yavru ile bunun sonraki gelişmesinde segment sayısında vaki olan artış bir çeşit metamorphos'a işarettir ki genellikle Arthropod karakterine delil sayılır. Böylece Protura türleri, böcekler içine alınarak sınıflandırılmıştır. Bunlarda cerci bulunmaz.Protura türlerinin diğer gruplarla olan akrabalıkları henüz daha iyi bilinmemektedir. Bazı araştırıcılar bunları Collembola'ya en yakm grup olarak kabul etmektedir.
Türlerine daha çok nemli topraklarda, humusu bol yerlerde, ormanlardaki döküntüler altında veya çimli alanlarda rastlanır. Ayrıca ayrışmakta olan ağaç gövdelerinde, kabuklar veya taşlar altmda, ya da yosunlar arasında da görülürler. Besinleri hakbnda kesin bilgi yoktur. Ancak bitkiler ile hayvansal artıklarda beslendikleri zannedilmektedir. Bazı türleri ilksel funguslarla beslenir. Ekonomik önemleri yoktur.
Protura'y1 takım olarak ilk defa olmak üzere 1907 yılmda Siîvestri sınıflandırmaya sokmuştur. O zamandan bugüne kadar Dünya üzerinde 200 kadar türü saptanmıştır (Richards and Davies, 1977). Yine bu yazarlara göre Eosentomidae, Sinentomidae, Protentomidae ve Acerentomidae olmak üzere 4 familya halinde (ilk ikisi bir üstfamilya, sonraki diğer ikisi de bir başka üstfamilya içinde) incelenmektedir. Bu takımın yurdumuzda şimdiye kadar temsilcisi saptanamamıştır. Ancak Eosento-mon (Eosentomidae) ile Acerentomon (Acerentomidae) cinslerine bağlı bazı türlerin yurdumuzda da bulunması mümkündür.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS