Tweet
Acheta (= Gryllulus) domesticus L. (Şekil 42)
Sinonim : Gryllus transversalis Walk. Türkçe ismi : Ev Cırtlağı, Cırtlak
Tanımı : Orta büyüklükte, genel olarak açık yeşilimsi esmerden, esmerimsi kahverengine kadar değişen renktedir. Vücudun üzeri ince, sık ipekimsi tüylerle kaplıdır. Pronotum ve başın üzerinde koyu kahve-renkte lekeler bulunur.' Başta frontoclypeal bölgedeki dikiş hafif şekilde kıvrık, fakat belirgin olarak görülür. Alında antenler arasında çoğunlukla koyu renkli kıvrık bir çizgi uzanır. Tegmina abdomen'in ucuna erişir. Arka kanatlar hemen her zaman tegmina'dan daha uzundur. Arka tibia'lar her iki yanda 5-6 dikene sahiptir. Ovipozitor arka femur'lar-dan daha uzundur. Vücut uzunluğu 16-20 mm, ovipozitor ise 9-14 mm uzunluktadır.
Yumurtaları karşıdan bakıldığında muzu andırır. Bunlar beyazımsı renkte, 2,5 mm uzunlukta ve 0,5 mm endedir. Birinci dönem nimfler takriben 3 mm uzunlukta ve grimsi renktedir. Nimfler geliştikçe erginlere daha çok benzer.
Yayılışı : Kozmopolit olan bu türe yurdumuzun hemen hemen her yerinde az veya çok rastlanır.
Zararı ve ekonomik önemi : Omnivor bir türdür. Ergin ve nimf-leri hayvansal ve bitkisel gıdalarla beslenirler. Çoğunlukla çerçöple, özellikle yerlerde bulunan çeşitli besin artıklarıyla beslenir. Sıcak bölgelerde açık havada ve tarlalarda yaşadığı için bitkilerde de beslenir ve zarar yapar. Örneğin Pakistan'da bu şekilde pamuklarda önemli zararlara sebep olduğu bildirilmektedir. Ilık ve serin olan bölgelerde daha çok ev, dükkan, fırın, lokanta, pastahane gibi yerlerde görülür. Bu sebeple daha çok ev ve ambar zararlısı olarak kabul edilir. Besinleri başlıca yumuşak maddelerdir. Örneğin ergin ve nimfleri pişmiş veya çiğ et ve sebze ile ekmek, hamur, pasta ve şekerleme ürünleri, diğer birçok besin maddelerini ve yere dökülen çeşitli artık ve kırıntıları yer. Bazı hallerde zararlı olabilir. Bu türün bir adeti de tesadüf ettiği bazı diğer maddeleri yemese bile kemirmesidir. Bu şekilde pamuklu, yünlü, suni ipek gibi çeşitli tekstil maddeleriyle kumaşlar, elbiseler, deri ve hatta tahtaları dahi kemirerek bazan önemli zararlara sebep olabilir. İran'da ambarlanmış ürünlerde önemli bir zararlı olarak gösterilmektedir.
Çoğu zaman evlerde tek tek rastlanır ve çoğunlukla önemli bir ev zararlısı değildir. Ancak evlerde pek seyrek görülürse de bu görünüşü ev hanımlarının hoşuna gitmez. Bir diğer yönden de evlerde gizli yerlerde saklanarak ses çıkartmaları oldukça fazla rahatsız edici olduğundan evlerde bulunmaları arzu edilmez.
Biyolojisi : Kapalı yerlerde bulunan bireylerin gelişmesinde hava koşullarının o kadar fazla etkisi yoktur. Bu gibi yerlerde sıcaklık ve besin koşulları elverişli olduğu taktirde bütün yıl boyunca faaliyetine devam eder. Dış koşullarda kışı yumurta halinde geçirir. Koşulların uygun olduğu yerlerde kışı nimf ve ergin halde de geçirebilir.
Dişiler ergin olduktan itibaren bir-iki hafta içinde yumurtalarını bırakmaya başlar. Yumurtalar kapalı yerlerde çatlaklar ve yarıklar arasına, açık alanlarda ise yumuşak olan topraklar ve çöplüklerin içine bıra-ı kılır. Yumurtalar tek tek bırakıldığı gibi küçük kümeler halinde de bırakılabilir. Bir dişi hayatı boyunca genel olarak 40-170 arasında, fakat bazı koşullarda en çok 1000 kadar yumurta bırakır. Hava koşullarına karşı yumurtaları çok duyarlıdır. Örneğin kuru ve sıcak yerlerde yumurtalar su kaybından çabucak büzülür ve canlılığını kaybeder. Fazla rutubette ise funguslar tarafından enfekte edilir. Yumurtaların açılmasında sıcaklığın önemi çok büyüktür. Genellikle açılma süresi, sıcaklık koşullarına bağlı olarak 10 gün ile 2-3 ay arasında değişir. Sıcaklık yükseldikçe yumurtaların açılması için gereken zaman da orantılı olarak azalır. Yumurtalar uygun koşullarda 7-13 gün içinde açılır. Toplam nimf dönemi süresi takriben 2,5 ay ile 8 ay kadardır. Erginlerin ömrü birkaç aydır.
Ergin ve nimfler geceleri hareket ederler, gündüzleri ise karanlık yerlerde gizlenirler. Bununla beraber sıcak olan yerlerde gündüzleri de hareket etseler yine de parlak ışıktan veya güneş ışjğmdan kaçarlar. Bu böceklerin sıçramaları zayıf olduğu halde çok iyi uçarlar. Kafesler içindeki kültürlerc\ marul ve ekmek parçaları ile beslenerek yetiştirilmeleri mümkündür.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi-1 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Sinonim : Gryllus transversalis Walk. Türkçe ismi : Ev Cırtlağı, Cırtlak
Tanımı : Orta büyüklükte, genel olarak açık yeşilimsi esmerden, esmerimsi kahverengine kadar değişen renktedir. Vücudun üzeri ince, sık ipekimsi tüylerle kaplıdır. Pronotum ve başın üzerinde koyu kahve-renkte lekeler bulunur.' Başta frontoclypeal bölgedeki dikiş hafif şekilde kıvrık, fakat belirgin olarak görülür. Alında antenler arasında çoğunlukla koyu renkli kıvrık bir çizgi uzanır. Tegmina abdomen'in ucuna erişir. Arka kanatlar hemen her zaman tegmina'dan daha uzundur. Arka tibia'lar her iki yanda 5-6 dikene sahiptir. Ovipozitor arka femur'lar-dan daha uzundur. Vücut uzunluğu 16-20 mm, ovipozitor ise 9-14 mm uzunluktadır.
Yumurtaları karşıdan bakıldığında muzu andırır. Bunlar beyazımsı renkte, 2,5 mm uzunlukta ve 0,5 mm endedir. Birinci dönem nimfler takriben 3 mm uzunlukta ve grimsi renktedir. Nimfler geliştikçe erginlere daha çok benzer.
Yayılışı : Kozmopolit olan bu türe yurdumuzun hemen hemen her yerinde az veya çok rastlanır.
Zararı ve ekonomik önemi : Omnivor bir türdür. Ergin ve nimf-leri hayvansal ve bitkisel gıdalarla beslenirler. Çoğunlukla çerçöple, özellikle yerlerde bulunan çeşitli besin artıklarıyla beslenir. Sıcak bölgelerde açık havada ve tarlalarda yaşadığı için bitkilerde de beslenir ve zarar yapar. Örneğin Pakistan'da bu şekilde pamuklarda önemli zararlara sebep olduğu bildirilmektedir. Ilık ve serin olan bölgelerde daha çok ev, dükkan, fırın, lokanta, pastahane gibi yerlerde görülür. Bu sebeple daha çok ev ve ambar zararlısı olarak kabul edilir. Besinleri başlıca yumuşak maddelerdir. Örneğin ergin ve nimfleri pişmiş veya çiğ et ve sebze ile ekmek, hamur, pasta ve şekerleme ürünleri, diğer birçok besin maddelerini ve yere dökülen çeşitli artık ve kırıntıları yer. Bazı hallerde zararlı olabilir. Bu türün bir adeti de tesadüf ettiği bazı diğer maddeleri yemese bile kemirmesidir. Bu şekilde pamuklu, yünlü, suni ipek gibi çeşitli tekstil maddeleriyle kumaşlar, elbiseler, deri ve hatta tahtaları dahi kemirerek bazan önemli zararlara sebep olabilir. İran'da ambarlanmış ürünlerde önemli bir zararlı olarak gösterilmektedir.
Çoğu zaman evlerde tek tek rastlanır ve çoğunlukla önemli bir ev zararlısı değildir. Ancak evlerde pek seyrek görülürse de bu görünüşü ev hanımlarının hoşuna gitmez. Bir diğer yönden de evlerde gizli yerlerde saklanarak ses çıkartmaları oldukça fazla rahatsız edici olduğundan evlerde bulunmaları arzu edilmez.
Biyolojisi : Kapalı yerlerde bulunan bireylerin gelişmesinde hava koşullarının o kadar fazla etkisi yoktur. Bu gibi yerlerde sıcaklık ve besin koşulları elverişli olduğu taktirde bütün yıl boyunca faaliyetine devam eder. Dış koşullarda kışı yumurta halinde geçirir. Koşulların uygun olduğu yerlerde kışı nimf ve ergin halde de geçirebilir.
Dişiler ergin olduktan itibaren bir-iki hafta içinde yumurtalarını bırakmaya başlar. Yumurtalar kapalı yerlerde çatlaklar ve yarıklar arasına, açık alanlarda ise yumuşak olan topraklar ve çöplüklerin içine bıra-ı kılır. Yumurtalar tek tek bırakıldığı gibi küçük kümeler halinde de bırakılabilir. Bir dişi hayatı boyunca genel olarak 40-170 arasında, fakat bazı koşullarda en çok 1000 kadar yumurta bırakır. Hava koşullarına karşı yumurtaları çok duyarlıdır. Örneğin kuru ve sıcak yerlerde yumurtalar su kaybından çabucak büzülür ve canlılığını kaybeder. Fazla rutubette ise funguslar tarafından enfekte edilir. Yumurtaların açılmasında sıcaklığın önemi çok büyüktür. Genellikle açılma süresi, sıcaklık koşullarına bağlı olarak 10 gün ile 2-3 ay arasında değişir. Sıcaklık yükseldikçe yumurtaların açılması için gereken zaman da orantılı olarak azalır. Yumurtalar uygun koşullarda 7-13 gün içinde açılır. Toplam nimf dönemi süresi takriben 2,5 ay ile 8 ay kadardır. Erginlerin ömrü birkaç aydır.
Ergin ve nimfler geceleri hareket ederler, gündüzleri ise karanlık yerlerde gizlenirler. Bununla beraber sıcak olan yerlerde gündüzleri de hareket etseler yine de parlak ışıktan veya güneş ışjğmdan kaçarlar. Bu böceklerin sıçramaları zayıf olduğu halde çok iyi uçarlar. Kafesler içindeki kültürlerc\ marul ve ekmek parçaları ile beslenerek yetiştirilmeleri mümkündür.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi-1 - Prof Dr. Niyazi LODOS