Tweet
Locmta migratoria L. (Şekil 61)
Sinonim % Locusta danka L. L. migratoria rossica Uv., L. migratoria gallica Remod.; L. migratoria cinerascem Finot.
Türkçe ismi : Madrap Çekirgesi
Taksonomik not : Madrap Çekirgesi olarak bilinen bu türün dünya üzerinde çok geniş bir yayılma alanında çok farklı varyasyonlara, bunların da farklı ekolojik koşullara bağlı olduğu son zamanlarda yapılan araştırmalardan anlaşılmaktadır. Bu bakımdan bu farklı populasyonlar değişik alttür isimleriyle yayınlarda yer almakta, bu yüzden de oldukça
fazla karışıklıklara sebep olmaktadır . Harz (1975), Palearktik t>ölged< nominate tür ile bir tek alttürü (L. migratotia subsp. cinerascens F.) olduğu nu diğerlerinin sinonim olduğunu belirtmiştir ki burada da aynı görü; benimsenerek gerekli bilgiler verilmeye çalışılmıştır.
Tanımı : Genel rengi yeşilimsi-kahve veya yeşilimsi esmerdir Pronotum'un ortasında uzunlamasına bir karina ve bunun her iki tarafın da uzunca koyu leke bulunur. Tibia'larm uç kısımlarıyla tarsus'ları kır mızımsı renktedir. Vücut uzunluğu solitar olanlarda 29-52 mm'dir. Di siler erkeklerden belirgin olarak daha büyük boydadır. Akdeniz ve Yakın doğu ülkelerinde ve yurdumuzda yalnızca solitar formu bulunur.
Yumurtaları uzun, silindir şeklinde, fakat ortaya doğru hafif kıvrıkç; olup sarımsı renktedir. Bu görünüşü ile adeta muzu andırır. Yeni bırakı lan yumurtalar ortalama 5,7 mm uzunlukta, 1,2 ram endedir. Ancak diğer çekirge türleri yumurtalarında olduğu gibi embriyonun çeşitli geliş me dönemlerinde yumurtaların büyüklükleri değişiklikler gösterir. Ör neğin yumurtaların açılmasına yakın zamanlarda yumurtanın uzunluği 7,8 mm, eni de 2,0 mm'ye ulaşabilir. Yüksükler uzun, silindir şeklin de, ortaya doğru hafif iç bükey, uzunluğunun (uzunluğu 5-7,5 cm'dir takriben 1/3'inden biraz fazla kısmı süngerimsi doku ile doluduı Yüksük cidarı incedir. Bir yüksük içinde bulunan yumurta sayısı ortala ma 60-100 arasındadır. Nimfleri değişik renktedir. Düz olarak yeşilims kırmızı veya sarı, ya da siyahımsı renktedir.
Yayılışı : Avrupa'nın büyük bir kısmı, Rusya (Avrupa kısmı), Türkiye ve İsrail'den Pakistan ve Hindistan dahil Asya'nın büyük bir bölümünde bulunur.
Yurdumuzun hemen hemen her tarafında az veya çok rastlanırsa da daha çok Güneydoğu Anadolu'da, özellikle Diyarbakır, Mardin, Urfa ve çevresinde bulunur ve zarar yapar.
Zaraeı ve komikçuları : Polifagdır. Başlıca beslendiği bitkiler Buğdaygiller'dir. Bunlar içinde Çeltik, Buğday, Arpa, Çavdar, Darı,
Mısır, Şeker Kamışı ön sırayı alır. Buna göre çekirgeler içinde gramini-vor grubuna dahil olmaktadır. Kozhanchikov (1950), bu zararlının konuk-çularını iyi incelemiştir. Bu araştırmacıya göre Gramineae ve Gypera-ceae bitki türleri başlıca konukçularını teşkil etmekte; Gompositae, Gru-ciferae ve bazı Gramineae (örneğin Avena gibi) ile Plantaginaceae, Le-guminosae ve Urticaceae bitki türleriyle beslendiğinde yüksek ölüm meydana gelmesine rağmen bazı nimfler yine de ergin hale gelebilmekte fakat bu erginler eşeysel olgunluğa ulaşamamaktadır. Buna karşılık diğer bazı bitki türleriyle beslendiğinde bunlar ya son nimf dönemine kadar yaşayabilmekte, ya ilk nimf dönemlerini ancak geçtikten sonra ölmekte, ya beslendiği halde 2. döneme geçemeden ölmekte, ya da hiç bir şekilde verilen bitkide beslenmeden ölmektedir.
Yurdumuzda başlıca çeltiklerde zararlıdır ve bazı yıllar savaşı gerektirecek yoğunlukta populasyonlar oluşturabilmektedir. Ergin ve nimfleri bu bitkinin sap, yaprak ve başaklarını yer.
Biyolojisi, ekolojisi ve davranışları i Dişiler çiftleştikten sonra yumurtalarını çeltik tarlaları içinde bulunan tavaları ayıran toprak tümsekleri içine bırakır. Yumurtalar yüksük halinde olmak üzere 3—10 cm toprak derinliğine gömülür. Bir dişi hayatı boyunca 200 kadar yumurta bırakır. Nimflerin yumurtadan ilk çıkışları Diyarbakır çevresinde takriben Mayıs ayının ortasına denk gelir. Bu nimfler bir yıl önce çeltik ekilmiş tarlalarda meydana çıkarak etrafta bulunan yeşil haldeki taze Gramineae bitki türleriyle beslenir. Nimfler çok iyi sıçrayıcıdır. Bu sıçramaları yaşları ilerledikçe daha da iyi olur. Nimfler 5 gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçer. Toplam nimf dönemi hava koşullarına göre değişmek üzere 25-30 gün devam. eder. Yeni ergin hale gelmiş olan çekirgeler bir süre daha bulundukları yerlerde beslendikten sonra buraları terkederler ve civarda bulunan yeni ekilmiş çeltik tarlalarına sürüler halinde uçmak suretiyle göç ederler. Bazı hallerde bu sürülerin birkaç km uzaklığa uçtukları görülür. Çeltik tarlalarına gelen bu erginler çiftleşirler ve dişiler tava kenarlarındaki tümseklerin içine yumurtalarını bırakırlar. Bu yumurtalar 15-20 gün soma açılarak yeni nimfler meydana gelir. Bu zaman takriben Temmuz başı veya ortasına tesadüf eder. Bunlardan meydana gelen yeni erginler bir süre daha çeltiklerde beslendikten sonra dişiler çiftleşirler ve kışı geçirecek olan yumurtalarını tavaların su tutmayan kenarlarındaki yerlere bırakırlar. Böylece yılda iki nesil vermiş olur. Epidemi yıllarında m2'de bulunan yüksük sayısı 200-1000 arasında değişir.
X. migratoria'da normal olarak yumurta diyapozu vardır. Buna rağmen sonbaharı ılık geçen yerlerde bu dönemde açıldıkları görülür. Kuzeyde veya soğuk olan yerlerde gregarizasyon, yani sürü teşkil etme pek ender göıülür. Buralarda sürüleı küçük populasyonlar halinde oldukları
gibi yoğunlukları da azdır. Bunlar Güneydoğu Anadolu'da olduğu gibi çok kısa mesafeler dahilinde uçarlar. Solitar davranış gösteren bu çekirgelerde gece uçuşları olabilir. Fransa'nın Atlantik sahillerine yakm bii yerde çoğalan ve sürü haline gelen bir populasyondan bazı bireylerin İngiltere'nin güney sahillerine kadar uçarak takriben 500 km katettiği görülmüştür. Bu gibi uçkunlar esas itibariyle Asya'da, özellikle Orta Asya'da bazı kesimlerde gregar halde bulunan sürülerde görülmekte ve bunların bazan rüzgarlardan da yararlanarak 1000 km mesafeye uçtuklarına şahit olunmaktadır. 'Vncak bu gibi gregar davranışlar, bu çekirgelerin bulunduğu Avrupa'nın güney kesimleriyle yurdumuzda pek görülmemektedir.
Madrap Çekirgesinin birçok doğal düşmanı vardır. Ancak bunların bu zararlının doğada çoğalmasını önlemedeki etkileri çok azdır. Kuşlar, özellikle Pastor roseus, Mantis religiosa, Tettigonia viridissima bazan nimf ve erginlerine saldırarak yerse de etkilöri yok denecek kadar azdır.
Savaşı : Çöl Çekirgesi için uygulanan savaş metotları bu türe karşı da aynen kullanılır. Ancak dikkat edilecek bir husus, zehirli yemlerin çeltik ekili alanlarda kullanılamayacağıdır. Bu çekirgenin populasyon durumuna, populasyonu oluşturan bireylerin yaşma, bitki örtüsüne, hava koşullarına göre uzmanların vereceği öğütlerle uygulanacak bir savaşla zararları kolaylıkla önlenir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Sinonim % Locusta danka L. L. migratoria rossica Uv., L. migratoria gallica Remod.; L. migratoria cinerascem Finot.
Türkçe ismi : Madrap Çekirgesi
Taksonomik not : Madrap Çekirgesi olarak bilinen bu türün dünya üzerinde çok geniş bir yayılma alanında çok farklı varyasyonlara, bunların da farklı ekolojik koşullara bağlı olduğu son zamanlarda yapılan araştırmalardan anlaşılmaktadır. Bu bakımdan bu farklı populasyonlar değişik alttür isimleriyle yayınlarda yer almakta, bu yüzden de oldukça
fazla karışıklıklara sebep olmaktadır . Harz (1975), Palearktik t>ölged< nominate tür ile bir tek alttürü (L. migratotia subsp. cinerascens F.) olduğu nu diğerlerinin sinonim olduğunu belirtmiştir ki burada da aynı görü; benimsenerek gerekli bilgiler verilmeye çalışılmıştır.Tanımı : Genel rengi yeşilimsi-kahve veya yeşilimsi esmerdir Pronotum'un ortasında uzunlamasına bir karina ve bunun her iki tarafın da uzunca koyu leke bulunur. Tibia'larm uç kısımlarıyla tarsus'ları kır mızımsı renktedir. Vücut uzunluğu solitar olanlarda 29-52 mm'dir. Di siler erkeklerden belirgin olarak daha büyük boydadır. Akdeniz ve Yakın doğu ülkelerinde ve yurdumuzda yalnızca solitar formu bulunur.
Yumurtaları uzun, silindir şeklinde, fakat ortaya doğru hafif kıvrıkç; olup sarımsı renktedir. Bu görünüşü ile adeta muzu andırır. Yeni bırakı lan yumurtalar ortalama 5,7 mm uzunlukta, 1,2 ram endedir. Ancak diğer çekirge türleri yumurtalarında olduğu gibi embriyonun çeşitli geliş me dönemlerinde yumurtaların büyüklükleri değişiklikler gösterir. Ör neğin yumurtaların açılmasına yakın zamanlarda yumurtanın uzunluği 7,8 mm, eni de 2,0 mm'ye ulaşabilir. Yüksükler uzun, silindir şeklin de, ortaya doğru hafif iç bükey, uzunluğunun (uzunluğu 5-7,5 cm'dir takriben 1/3'inden biraz fazla kısmı süngerimsi doku ile doluduı Yüksük cidarı incedir. Bir yüksük içinde bulunan yumurta sayısı ortala ma 60-100 arasındadır. Nimfleri değişik renktedir. Düz olarak yeşilims kırmızı veya sarı, ya da siyahımsı renktedir.
Yayılışı : Avrupa'nın büyük bir kısmı, Rusya (Avrupa kısmı), Türkiye ve İsrail'den Pakistan ve Hindistan dahil Asya'nın büyük bir bölümünde bulunur.
Yurdumuzun hemen hemen her tarafında az veya çok rastlanırsa da daha çok Güneydoğu Anadolu'da, özellikle Diyarbakır, Mardin, Urfa ve çevresinde bulunur ve zarar yapar.
Zaraeı ve komikçuları : Polifagdır. Başlıca beslendiği bitkiler Buğdaygiller'dir. Bunlar içinde Çeltik, Buğday, Arpa, Çavdar, Darı,
Mısır, Şeker Kamışı ön sırayı alır. Buna göre çekirgeler içinde gramini-vor grubuna dahil olmaktadır. Kozhanchikov (1950), bu zararlının konuk-çularını iyi incelemiştir. Bu araştırmacıya göre Gramineae ve Gypera-ceae bitki türleri başlıca konukçularını teşkil etmekte; Gompositae, Gru-ciferae ve bazı Gramineae (örneğin Avena gibi) ile Plantaginaceae, Le-guminosae ve Urticaceae bitki türleriyle beslendiğinde yüksek ölüm meydana gelmesine rağmen bazı nimfler yine de ergin hale gelebilmekte fakat bu erginler eşeysel olgunluğa ulaşamamaktadır. Buna karşılık diğer bazı bitki türleriyle beslendiğinde bunlar ya son nimf dönemine kadar yaşayabilmekte, ya ilk nimf dönemlerini ancak geçtikten sonra ölmekte, ya beslendiği halde 2. döneme geçemeden ölmekte, ya da hiç bir şekilde verilen bitkide beslenmeden ölmektedir.
Yurdumuzda başlıca çeltiklerde zararlıdır ve bazı yıllar savaşı gerektirecek yoğunlukta populasyonlar oluşturabilmektedir. Ergin ve nimfleri bu bitkinin sap, yaprak ve başaklarını yer.
Biyolojisi, ekolojisi ve davranışları i Dişiler çiftleştikten sonra yumurtalarını çeltik tarlaları içinde bulunan tavaları ayıran toprak tümsekleri içine bırakır. Yumurtalar yüksük halinde olmak üzere 3—10 cm toprak derinliğine gömülür. Bir dişi hayatı boyunca 200 kadar yumurta bırakır. Nimflerin yumurtadan ilk çıkışları Diyarbakır çevresinde takriben Mayıs ayının ortasına denk gelir. Bu nimfler bir yıl önce çeltik ekilmiş tarlalarda meydana çıkarak etrafta bulunan yeşil haldeki taze Gramineae bitki türleriyle beslenir. Nimfler çok iyi sıçrayıcıdır. Bu sıçramaları yaşları ilerledikçe daha da iyi olur. Nimfler 5 gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçer. Toplam nimf dönemi hava koşullarına göre değişmek üzere 25-30 gün devam. eder. Yeni ergin hale gelmiş olan çekirgeler bir süre daha bulundukları yerlerde beslendikten sonra buraları terkederler ve civarda bulunan yeni ekilmiş çeltik tarlalarına sürüler halinde uçmak suretiyle göç ederler. Bazı hallerde bu sürülerin birkaç km uzaklığa uçtukları görülür. Çeltik tarlalarına gelen bu erginler çiftleşirler ve dişiler tava kenarlarındaki tümseklerin içine yumurtalarını bırakırlar. Bu yumurtalar 15-20 gün soma açılarak yeni nimfler meydana gelir. Bu zaman takriben Temmuz başı veya ortasına tesadüf eder. Bunlardan meydana gelen yeni erginler bir süre daha çeltiklerde beslendikten sonra dişiler çiftleşirler ve kışı geçirecek olan yumurtalarını tavaların su tutmayan kenarlarındaki yerlere bırakırlar. Böylece yılda iki nesil vermiş olur. Epidemi yıllarında m2'de bulunan yüksük sayısı 200-1000 arasında değişir.
X. migratoria'da normal olarak yumurta diyapozu vardır. Buna rağmen sonbaharı ılık geçen yerlerde bu dönemde açıldıkları görülür. Kuzeyde veya soğuk olan yerlerde gregarizasyon, yani sürü teşkil etme pek ender göıülür. Buralarda sürüleı küçük populasyonlar halinde oldukları
gibi yoğunlukları da azdır. Bunlar Güneydoğu Anadolu'da olduğu gibi çok kısa mesafeler dahilinde uçarlar. Solitar davranış gösteren bu çekirgelerde gece uçuşları olabilir. Fransa'nın Atlantik sahillerine yakm bii yerde çoğalan ve sürü haline gelen bir populasyondan bazı bireylerin İngiltere'nin güney sahillerine kadar uçarak takriben 500 km katettiği görülmüştür. Bu gibi uçkunlar esas itibariyle Asya'da, özellikle Orta Asya'da bazı kesimlerde gregar halde bulunan sürülerde görülmekte ve bunların bazan rüzgarlardan da yararlanarak 1000 km mesafeye uçtuklarına şahit olunmaktadır. 'Vncak bu gibi gregar davranışlar, bu çekirgelerin bulunduğu Avrupa'nın güney kesimleriyle yurdumuzda pek görülmemektedir.
Madrap Çekirgesinin birçok doğal düşmanı vardır. Ancak bunların bu zararlının doğada çoğalmasını önlemedeki etkileri çok azdır. Kuşlar, özellikle Pastor roseus, Mantis religiosa, Tettigonia viridissima bazan nimf ve erginlerine saldırarak yerse de etkilöri yok denecek kadar azdır.
Savaşı : Çöl Çekirgesi için uygulanan savaş metotları bu türe karşı da aynen kullanılır. Ancak dikkat edilecek bir husus, zehirli yemlerin çeltik ekili alanlarda kullanılamayacağıdır. Bu çekirgenin populasyon durumuna, populasyonu oluşturan bireylerin yaşma, bitki örtüsüne, hava koşullarına göre uzmanların vereceği öğütlerle uygulanacak bir savaşla zararları kolaylıkla önlenir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS