Tweet
Pyrgomorpha cognata Krauss
Tanımı : Genel görünümü önceki türe çok benzer. Ancak ondan arolium'un daha kısa ve küçük oluşu ile kolaylıkla ayrılır. Vücut uzunluğu 15-23 mm'dir.
Yayılışı s Önceki türde olduğu gibi Afrika'da takriben ayni yerlerde yayılmıştır. Buna karşılık Palearktik bölgede yalnızca Malta, Kıbrıs, Arabistan ve Türkiye'de bulunur. Ülkemizde daha çok Antalya, Mersin ve Adana gibi güney kesimlerinde fakat az olarak rastlanır.
P. cognata yurdumuzda çok az rastlanmasına rağmen bulunduğu diğer bazı ülkelerde (örneğin Sudan, Mısır gibi) Pamuk ile çeşitli sebzelerde zarar yapar. Pamuklarda zararının özellikle tarla kenarlarında olduğu bildirilmiştir.
Yurdumuzda yukarıda söz konusu olan iki türden başka, Pyrgomorp-hidae familyasına bağlı Pyrgomorpha guentheri Burr., P. brevipennis Bol. ve Pyrgomorphula turcicm Karabağ olmak üzere 3 tür daha bulunmaktadır.
Fam. Tefrigidae
Türkçe olarak Bodur veya Güce Çekirgeler gibi isimler verilen bu familya, diğer grup çekirgelerden kolaylıkla ayrılırlar. Zira boyları küçük ve özellikle pronotun?'ları geriye doğru uzayarak abdomen'in üzerini örter ki bu sonuncu özelliği çok karakteristiktir.
Boyları çoğunlukla 10 mm civarında olup ender olarak 15 mm'yi geçer. Renkleri genellikle bulundukları toprak rengindedir. Bu sebeple toprak üzerinde hareket etmedikleri sürece farkedilmeleri son derece güçtür. Vücudun üzeri çoğunlukla minik tüberküller, siğil ve benzeri çıkıntılarla örtülüdür. Bazan bunlar birleşerek büyük nasırımsı oluşumlara dönüşür. Gözler başın yan kısmına yeileşmiş ve oldukça çıkıntılıdır. Antenler her-zaman iplik şeklindedir, ve hiç bir zaman paranota'yı geçmez. Genellikle 9-22 segmentten oluşur, ancak çoğu türlerde 13—15 segmentten ibarettir. Pronotum her iki yanda, ortada uzunluğuna bir karinaya sahiptir. Prosternum önde boyun şeklinde genişleyerek altta ağız parçalarını kısmen örter. Tegmina küçülmüş, oldukça sertleşmiş halde bir pulcuk şekline dönüşmüş ve arka kanatların kaidesine yerleşmiştir. Arka kanatlar bazan küçülmüş, fakat genellikle iyi gelişmiş, çoğunlukla tegmina'dan uzundur. Bunlar böcek istirahat halinde iken pronotal çıkıntı altında katlı olarak durur. Ön ve arka bacaklar kısa, arka bacaklar iyi gelişmiştir. Özellikle arka femur'lar büyümüş ve sıçramaya elverişli hale dönüşmüştür. Ön ve orta tarsus'lar 2, arkalar ise 3 segmentlidir. Tırnaklar arasında arolium bulunmaz. Erkek ve dişilerde cerci konik şekilde olup bunlar çoğunlukla uca doğru sivrilir.
Son derece aktif olan çekirge türlerini kapsar. Kolaylıkla sıçrar ve çoğu zaman da sıçradıktan sonra uçarlar. Ergin ve nimfleri genellikle bitkilerde beslenir. Ancak bazı türleri fungus, yosun, liken, tohum veya ayrışmakta olan bitki artıklarıyla da beslenir. Bazı türleri bitkilerde zarar yapabilir. Çoğu türler kurak yerlerde yaşar. Fakat bazı türleri su üstünde veya altında kolaylıkla yüzer. Ancak çoğu türler toprak üzerinde yaşar. Hatta bu yüzden İngilizce Ground Hoppers (Toprak Çekirgeleri) ismi verilmiştir. Toprak üzerinde yaşayanlar bazan geçici olarak bitkiler üzerine tırmanırlar. Yumurtaları diğer Acridiomorph türlerinkinden oldukça farklıdır. Çünkü bunlarda yumurtaların ön-uç kısımlarında boynuz şeklinde bir uzantı bulunur. Dişiler yumurtalarını ovipozitörları yardımıyla toprakta açtıkları küçük deliklerin içine bırakır. Yumurtalar 10-20 tanesi bir arada ve boynuzumsu çıkıntı yukarıya gelecek şekilde bırakılır. Dişiler salgıladıkları yapışkanımsı bir madde ile yumurtaları birbirine yapıştırırsa da yumurta kümesi hiç bir zaman yüksük şeklinde değildir. Yumurtalar bırakıldıktan birkaç hafta sonra açılır. Nimfler 5-6 gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçer. Kışı cinsel olgunluğa erişmemiş olan ergin veya yaşlı nimf dönemlerinde geçirir. Çoğu türler yılda bir nesil verirse de bazıları 2-3 nesil de verebilir.
Dünya üzerinde 1000'den fazla türü bilinmektedir. Türlerinin çoğu Tropik ve Subtropik bölgelerde yaşar. Palearktik bölgede 50 kadar türü bilinmektedir. Yurdumuzda bulunan türlerin sayısı ise sınırlıdır.
Bu grupta bulunan türlerin vücut uzunlukları (başın ucundan abdomen ucuna kadar olan uzaklık) tanıtımlarda çoğunlukla verilmemektedir
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Tanımı : Genel görünümü önceki türe çok benzer. Ancak ondan arolium'un daha kısa ve küçük oluşu ile kolaylıkla ayrılır. Vücut uzunluğu 15-23 mm'dir.
Yayılışı s Önceki türde olduğu gibi Afrika'da takriben ayni yerlerde yayılmıştır. Buna karşılık Palearktik bölgede yalnızca Malta, Kıbrıs, Arabistan ve Türkiye'de bulunur. Ülkemizde daha çok Antalya, Mersin ve Adana gibi güney kesimlerinde fakat az olarak rastlanır.
P. cognata yurdumuzda çok az rastlanmasına rağmen bulunduğu diğer bazı ülkelerde (örneğin Sudan, Mısır gibi) Pamuk ile çeşitli sebzelerde zarar yapar. Pamuklarda zararının özellikle tarla kenarlarında olduğu bildirilmiştir.
Yurdumuzda yukarıda söz konusu olan iki türden başka, Pyrgomorp-hidae familyasına bağlı Pyrgomorpha guentheri Burr., P. brevipennis Bol. ve Pyrgomorphula turcicm Karabağ olmak üzere 3 tür daha bulunmaktadır.
Fam. Tefrigidae
Türkçe olarak Bodur veya Güce Çekirgeler gibi isimler verilen bu familya, diğer grup çekirgelerden kolaylıkla ayrılırlar. Zira boyları küçük ve özellikle pronotun?'ları geriye doğru uzayarak abdomen'in üzerini örter ki bu sonuncu özelliği çok karakteristiktir.
Boyları çoğunlukla 10 mm civarında olup ender olarak 15 mm'yi geçer. Renkleri genellikle bulundukları toprak rengindedir. Bu sebeple toprak üzerinde hareket etmedikleri sürece farkedilmeleri son derece güçtür. Vücudun üzeri çoğunlukla minik tüberküller, siğil ve benzeri çıkıntılarla örtülüdür. Bazan bunlar birleşerek büyük nasırımsı oluşumlara dönüşür. Gözler başın yan kısmına yeileşmiş ve oldukça çıkıntılıdır. Antenler her-zaman iplik şeklindedir, ve hiç bir zaman paranota'yı geçmez. Genellikle 9-22 segmentten oluşur, ancak çoğu türlerde 13—15 segmentten ibarettir. Pronotum her iki yanda, ortada uzunluğuna bir karinaya sahiptir. Prosternum önde boyun şeklinde genişleyerek altta ağız parçalarını kısmen örter. Tegmina küçülmüş, oldukça sertleşmiş halde bir pulcuk şekline dönüşmüş ve arka kanatların kaidesine yerleşmiştir. Arka kanatlar bazan küçülmüş, fakat genellikle iyi gelişmiş, çoğunlukla tegmina'dan uzundur. Bunlar böcek istirahat halinde iken pronotal çıkıntı altında katlı olarak durur. Ön ve arka bacaklar kısa, arka bacaklar iyi gelişmiştir. Özellikle arka femur'lar büyümüş ve sıçramaya elverişli hale dönüşmüştür. Ön ve orta tarsus'lar 2, arkalar ise 3 segmentlidir. Tırnaklar arasında arolium bulunmaz. Erkek ve dişilerde cerci konik şekilde olup bunlar çoğunlukla uca doğru sivrilir.
Son derece aktif olan çekirge türlerini kapsar. Kolaylıkla sıçrar ve çoğu zaman da sıçradıktan sonra uçarlar. Ergin ve nimfleri genellikle bitkilerde beslenir. Ancak bazı türleri fungus, yosun, liken, tohum veya ayrışmakta olan bitki artıklarıyla da beslenir. Bazı türleri bitkilerde zarar yapabilir. Çoğu türler kurak yerlerde yaşar. Fakat bazı türleri su üstünde veya altında kolaylıkla yüzer. Ancak çoğu türler toprak üzerinde yaşar. Hatta bu yüzden İngilizce Ground Hoppers (Toprak Çekirgeleri) ismi verilmiştir. Toprak üzerinde yaşayanlar bazan geçici olarak bitkiler üzerine tırmanırlar. Yumurtaları diğer Acridiomorph türlerinkinden oldukça farklıdır. Çünkü bunlarda yumurtaların ön-uç kısımlarında boynuz şeklinde bir uzantı bulunur. Dişiler yumurtalarını ovipozitörları yardımıyla toprakta açtıkları küçük deliklerin içine bırakır. Yumurtalar 10-20 tanesi bir arada ve boynuzumsu çıkıntı yukarıya gelecek şekilde bırakılır. Dişiler salgıladıkları yapışkanımsı bir madde ile yumurtaları birbirine yapıştırırsa da yumurta kümesi hiç bir zaman yüksük şeklinde değildir. Yumurtalar bırakıldıktan birkaç hafta sonra açılır. Nimfler 5-6 gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçer. Kışı cinsel olgunluğa erişmemiş olan ergin veya yaşlı nimf dönemlerinde geçirir. Çoğu türler yılda bir nesil verirse de bazıları 2-3 nesil de verebilir.
Dünya üzerinde 1000'den fazla türü bilinmektedir. Türlerinin çoğu Tropik ve Subtropik bölgelerde yaşar. Palearktik bölgede 50 kadar türü bilinmektedir. Yurdumuzda bulunan türlerin sayısı ise sınırlıdır.
Bu grupta bulunan türlerin vücut uzunlukları (başın ucundan abdomen ucuna kadar olan uzaklık) tanıtımlarda çoğunlukla verilmemektedir
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS