Tweet
Periplaneta (=Blatta) americana L. (Şekil 78)
Sinonim : Blatta kakkerlac De Geer, B. aurielianensis Fourc, B. sicdfolia StoU.
Türkçe ismi : Amerikan Hamamböceği
İsmine rağmen bu türün esas orijininin Amerika değil, fakat Afrika olduğu, bu kıt'adan esirlerle birlikte Amerika'ya sokulduğu ve daha sonra gemilerle yapılan ticaret vasıtasıyla dünyanın her tarafına yayıldığı genel olarak kabul edilmektedir.
Tanımı : Büyük boyda kırmızımsı kahve renkte ve tam olarak gelişmiş kanatlara sahip bir türdür. Pronotum'un kenarları çok defa belirsiz şekilde açık renkli bir şeritle çevrelidir. Ön kanatların kaidesinde açık renkli çizgi yoktur. Her ne kadar bazı formları daha koyu renge sahip iseler
lef de renkleri büyük değişiklikler göstermez. Dişilerde abdomen'in sonunda ve alt tarafında carina mevcut olup onun yanında da uzunlamasına yarığa benzer bir çizgi bulunur. Erkeklerde böyle bir oluşum yoktur. Erginlerin boyları 25-37,5 mm arasında değişir.
Yayılışı : Kozmopolittir. Yurdumuzda özellikle Batı, Orta, Güney ve Marmara bölgelerindeki büyük şehirlerde yayılmıştır.
Zararı ve besinleri : B. orientalis'e çok benzer.
Biyolojisi : Dişiler çiftleştikten sonra yumurta paketlerini gezindikleri ve sıcak buldukları gizli yerlere bırakırlar. Bir önceki türdekinin aksine, dişiler yumurta paketlerini abdomenlerinin nihayetinde taşımazlar. Bununla beraber uygun olmayan şartlarda bazan yumurta paketlerinin dişiler tarafından birkaç gün vücutlarında taşındığı görülür. Buna karşılık dişilerin yumurta paketlerini uygun yüzeylere bıraktığı dikkati çeker. Bundan başka dişiler ağızlarından salgıladığı özel bir sıvı ile yumurta paketlerini bırakıldığı yerlere yapıştırır ve etraflarında buldukları küçük çöp ve parçacıklarını da üstlerine iliştirerek onları gizlerler. Eğer yumurta -paketi tahta aksam üzerine bırakılacak olursa, bu takdirde dişi önce mandibula'larını kullanarak tahta üzerinde küçük bir çukur veya oyuk açar, sonra buraya ootheca'smı bırakır ve salgıladığı sıvı ile de yapıştırır, Daha sonra tahtayı oyarken çıkardıkları küçük tahta parçacıklarını da yumurta paketi üzerine örtmek ve yapıştırmak suretiyle onu gizler.
Ootheca ilk bırakıldığı zaman beyazımsı renktedir. Zaman geçtikçe " renk esmere döner ve birkaç gün içinde de hemen hemen siyahımsı bir renk alır. Ootheca'nm boyu yaklaşık 8-9 mm ve eni de 4-5 mm kadardır. Genel görünüşü bir önceki türdekini andırır (Şekil 78 B). Bir yumurta paketi içinde genellikle 16 yumurta bulunur, fakat bu miktar bazen 14 olduğu gibi bazan 24'e kadar da çıkabilir.
Nimfler genellikle, yumurta paketleri bırakıldıktan 6-12 hafta sonra çıkarlar. Sıcak olan yerlerde yumurtaların açılış süresi 3-4 haftaya kadar inebilir. Nimf dönemi miktarı böceğin yaşadığı çevre şartlarına göre oldukça büyük değişiklikler gösterir. Bu miktar genellikle 6-18 arasında değişîr. Yumurtadan yeni çıkan nimfler 4-5 mm uzunlukta ve ilk zamanlar beyazımsı renkte olup zamanla renk esmere dönüşür. Nimf dönemleri değiştikçe boylarının uzunluğu da artar. Genellikle bütün nimf dönemlerinde renk homojen kahverenkte olup her segmentin arka kenarı daha koyu renktedir. Kanat izleri son dönemlerde görülmeye başlar ve damar izleri ise en son dönemde belirir.
Amerikan Hamamböceğinde nimf dönemi oldukça uzun sürer. Bu müddet bir yıl veya biraz daha uzundur. Sıcak olan yerlerde ve bol gıda bulunduğu takdirde bu müddet 4-5 aya kadar da inebilir. Buna karşılık uygun olmayan şartlarda ve Özellikle serin olan yerlerde bu müddetin 2, hatta 3 yıla kadar da uzadığı görülür. Erkekler genellikle dişilerden daha geç olarak ergin hale geçerler ve buna paralel olarak da bir nimf dönemi daha fazla geçirirler.
Dişiler ergin hale geçtikten sonra, genellikle 1-3 hafta sonra, ilk yumurta paketini bırakır. Fakat bu müddet ortalama iki haftadır. Yumurta paketleri 1-2 hafta aralıklarla bırakılırsa da bu aralık bazan 2 güne kadar inebilir. Serin olan yerlerde dişiler kış boyunca yumurta bırakmayabilirler. Uygun olan şartlarda bir dişi hayatı boyunca 30-90 arasında yumurta paketi bırakır. Buna rağmen 60 adetten fazla yumurta paketi bırakılması seyrek olarak görülür. Erginlerin ömürleri genellikle bir yıl kadar olup bu müddet serin yerlerde iki yıla kadar da çıkabilir.
Bu türde de parthenogenetik çoğalma görülebilir. Döllenmemiş yumurtalardan yalnızca dişiler meydana gelir. Ancak bu türde parthenogenetik çoğalma gücü B. orientalis'ten daha fazladır.
Bu türün diğer âdetleri Doğu Hamamböceğine çok benzer. Ancak bunda kanatlar iyi gelişmiş olduğu için iyi uçma yeteneğine sahiptir ve bu sayede özellikle sıcak yerlerde uzun mesafelere kadar uçarlar. Bu şekilde yer değiştirmeleri ve etrafa yayılmaları Doğu Hamamböceğinden daha kolay ve süratli olur. Gıda isteği bakımından bu tür yine bir önceki türe çok benzer. Ancak tropik bölgelerde yaşayan formlarının bazan pre-datör olarak diğer böceklere saldırdığı ve onları yedikleri görülür. Bu türde ayrıca kannibalizm de görülebilir. Dişiler yumurtalarını iyi gizle-yemedikleri zaman onları yine çok defa kendileri yerler.
Dişiler çiftleşmeye yakın zamanlarda, özel olarak salgıladıkları bir koku ile erkekleri kuvvetle kendilerine cezbederler. Erkeklerin bu kokuyu antenleıi vasıtasıyla aldıkları saptanmış bulunmaktadır. Çiftleşme süreleri ise bir saat veya daha uzun, sürer.
Bu türe de lokantalar, evlerin mutfak kısımları, pastahaneler, gıda depoları ve ambarları, bakkal dükkanları ve kanalizasyonlar içinde tesadüf edilir. Çok zaman da gemilerde görülüiler. Hatta bu yüzden ingiliz-cede bu türe ship cockroach ismi verilmiştir.
. P. americana'ran bazı formlarının. Doğu Afrika, Hindistan ve Madagaskar'da bazı mağara içleri ile İngiltere, Hindistan ve Sumatra'nm bazı bölgelerindeki kömür madeni ocaklarında ve Güney Afrika'da ise bazı altın madeni ocakları içinde ve yer altında çok derinlerde olmak üzere yaşadıkları tespit edilmiştir.
Bu tür büyük binalarda bodrum katlarından İtibaren en üst kata kadar her yerde bulunur. Bazı yerlerde lağımlarda, kanalizasyonlar içinde, fosseptik çukurları gibi yerlerde de bol miktarda bulundukları görülür.
P. americana'mn viruslardan Coxsackie virusu; Bacteria'dan Vibrio, Micrococcus, Streptococcus, Achfomobacter, Alcaligenes, Acrobacter, Eberthella, Escherichia, Paracolon, Paracolobactrum, Proteus, Salmonella, Serratia, Shigella, Bfucella abortus, Pasteurella, Bacillus, Mycobacterium gibi cinslere at bazı türlerle Nematod'lardan Binema, Hammerschmidtiella, Leidynema, Necator, Trichuris, Protellus, Oxyspirura, Rictularia, Gongylonema, Ascaris, Anyclostoma cinslerine bağlı bazı türler ve Trematoda'dan da Schistosoma haematobium ve Taenia saginata türlerinin vektörü olduğu tespit edilmiştir. (Roth and Willis, 1960). Aynı araştırıcılara göte batı Protozoa türleri ile bazı Fungi Imperfecti türlerinin de Amerikan Hamamböcekleri ile çok yakından ilgileri vardır.
Savaşı: Aynen B. orientalis'te olduğu gibidir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Sinonim : Blatta kakkerlac De Geer, B. aurielianensis Fourc, B. sicdfolia StoU.
Türkçe ismi : Amerikan Hamamböceği
İsmine rağmen bu türün esas orijininin Amerika değil, fakat Afrika olduğu, bu kıt'adan esirlerle birlikte Amerika'ya sokulduğu ve daha sonra gemilerle yapılan ticaret vasıtasıyla dünyanın her tarafına yayıldığı genel olarak kabul edilmektedir.
Tanımı : Büyük boyda kırmızımsı kahve renkte ve tam olarak gelişmiş kanatlara sahip bir türdür. Pronotum'un kenarları çok defa belirsiz şekilde açık renkli bir şeritle çevrelidir. Ön kanatların kaidesinde açık renkli çizgi yoktur. Her ne kadar bazı formları daha koyu renge sahip iseler
lef de renkleri büyük değişiklikler göstermez. Dişilerde abdomen'in sonunda ve alt tarafında carina mevcut olup onun yanında da uzunlamasına yarığa benzer bir çizgi bulunur. Erkeklerde böyle bir oluşum yoktur. Erginlerin boyları 25-37,5 mm arasında değişir.
Yayılışı : Kozmopolittir. Yurdumuzda özellikle Batı, Orta, Güney ve Marmara bölgelerindeki büyük şehirlerde yayılmıştır.
Zararı ve besinleri : B. orientalis'e çok benzer.
Biyolojisi : Dişiler çiftleştikten sonra yumurta paketlerini gezindikleri ve sıcak buldukları gizli yerlere bırakırlar. Bir önceki türdekinin aksine, dişiler yumurta paketlerini abdomenlerinin nihayetinde taşımazlar. Bununla beraber uygun olmayan şartlarda bazan yumurta paketlerinin dişiler tarafından birkaç gün vücutlarında taşındığı görülür. Buna karşılık dişilerin yumurta paketlerini uygun yüzeylere bıraktığı dikkati çeker. Bundan başka dişiler ağızlarından salgıladığı özel bir sıvı ile yumurta paketlerini bırakıldığı yerlere yapıştırır ve etraflarında buldukları küçük çöp ve parçacıklarını da üstlerine iliştirerek onları gizlerler. Eğer yumurta -paketi tahta aksam üzerine bırakılacak olursa, bu takdirde dişi önce mandibula'larını kullanarak tahta üzerinde küçük bir çukur veya oyuk açar, sonra buraya ootheca'smı bırakır ve salgıladığı sıvı ile de yapıştırır, Daha sonra tahtayı oyarken çıkardıkları küçük tahta parçacıklarını da yumurta paketi üzerine örtmek ve yapıştırmak suretiyle onu gizler.
Ootheca ilk bırakıldığı zaman beyazımsı renktedir. Zaman geçtikçe " renk esmere döner ve birkaç gün içinde de hemen hemen siyahımsı bir renk alır. Ootheca'nm boyu yaklaşık 8-9 mm ve eni de 4-5 mm kadardır. Genel görünüşü bir önceki türdekini andırır (Şekil 78 B). Bir yumurta paketi içinde genellikle 16 yumurta bulunur, fakat bu miktar bazen 14 olduğu gibi bazan 24'e kadar da çıkabilir.
Nimfler genellikle, yumurta paketleri bırakıldıktan 6-12 hafta sonra çıkarlar. Sıcak olan yerlerde yumurtaların açılış süresi 3-4 haftaya kadar inebilir. Nimf dönemi miktarı böceğin yaşadığı çevre şartlarına göre oldukça büyük değişiklikler gösterir. Bu miktar genellikle 6-18 arasında değişîr. Yumurtadan yeni çıkan nimfler 4-5 mm uzunlukta ve ilk zamanlar beyazımsı renkte olup zamanla renk esmere dönüşür. Nimf dönemleri değiştikçe boylarının uzunluğu da artar. Genellikle bütün nimf dönemlerinde renk homojen kahverenkte olup her segmentin arka kenarı daha koyu renktedir. Kanat izleri son dönemlerde görülmeye başlar ve damar izleri ise en son dönemde belirir.
Amerikan Hamamböceğinde nimf dönemi oldukça uzun sürer. Bu müddet bir yıl veya biraz daha uzundur. Sıcak olan yerlerde ve bol gıda bulunduğu takdirde bu müddet 4-5 aya kadar da inebilir. Buna karşılık uygun olmayan şartlarda ve Özellikle serin olan yerlerde bu müddetin 2, hatta 3 yıla kadar da uzadığı görülür. Erkekler genellikle dişilerden daha geç olarak ergin hale geçerler ve buna paralel olarak da bir nimf dönemi daha fazla geçirirler.
Dişiler ergin hale geçtikten sonra, genellikle 1-3 hafta sonra, ilk yumurta paketini bırakır. Fakat bu müddet ortalama iki haftadır. Yumurta paketleri 1-2 hafta aralıklarla bırakılırsa da bu aralık bazan 2 güne kadar inebilir. Serin olan yerlerde dişiler kış boyunca yumurta bırakmayabilirler. Uygun olan şartlarda bir dişi hayatı boyunca 30-90 arasında yumurta paketi bırakır. Buna rağmen 60 adetten fazla yumurta paketi bırakılması seyrek olarak görülür. Erginlerin ömürleri genellikle bir yıl kadar olup bu müddet serin yerlerde iki yıla kadar da çıkabilir.
Bu türde de parthenogenetik çoğalma görülebilir. Döllenmemiş yumurtalardan yalnızca dişiler meydana gelir. Ancak bu türde parthenogenetik çoğalma gücü B. orientalis'ten daha fazladır.
Bu türün diğer âdetleri Doğu Hamamböceğine çok benzer. Ancak bunda kanatlar iyi gelişmiş olduğu için iyi uçma yeteneğine sahiptir ve bu sayede özellikle sıcak yerlerde uzun mesafelere kadar uçarlar. Bu şekilde yer değiştirmeleri ve etrafa yayılmaları Doğu Hamamböceğinden daha kolay ve süratli olur. Gıda isteği bakımından bu tür yine bir önceki türe çok benzer. Ancak tropik bölgelerde yaşayan formlarının bazan pre-datör olarak diğer böceklere saldırdığı ve onları yedikleri görülür. Bu türde ayrıca kannibalizm de görülebilir. Dişiler yumurtalarını iyi gizle-yemedikleri zaman onları yine çok defa kendileri yerler.
Dişiler çiftleşmeye yakın zamanlarda, özel olarak salgıladıkları bir koku ile erkekleri kuvvetle kendilerine cezbederler. Erkeklerin bu kokuyu antenleıi vasıtasıyla aldıkları saptanmış bulunmaktadır. Çiftleşme süreleri ise bir saat veya daha uzun, sürer.
Bu türe de lokantalar, evlerin mutfak kısımları, pastahaneler, gıda depoları ve ambarları, bakkal dükkanları ve kanalizasyonlar içinde tesadüf edilir. Çok zaman da gemilerde görülüiler. Hatta bu yüzden ingiliz-cede bu türe ship cockroach ismi verilmiştir.
. P. americana'ran bazı formlarının. Doğu Afrika, Hindistan ve Madagaskar'da bazı mağara içleri ile İngiltere, Hindistan ve Sumatra'nm bazı bölgelerindeki kömür madeni ocaklarında ve Güney Afrika'da ise bazı altın madeni ocakları içinde ve yer altında çok derinlerde olmak üzere yaşadıkları tespit edilmiştir.
Bu tür büyük binalarda bodrum katlarından İtibaren en üst kata kadar her yerde bulunur. Bazı yerlerde lağımlarda, kanalizasyonlar içinde, fosseptik çukurları gibi yerlerde de bol miktarda bulundukları görülür.
P. americana'mn viruslardan Coxsackie virusu; Bacteria'dan Vibrio, Micrococcus, Streptococcus, Achfomobacter, Alcaligenes, Acrobacter, Eberthella, Escherichia, Paracolon, Paracolobactrum, Proteus, Salmonella, Serratia, Shigella, Bfucella abortus, Pasteurella, Bacillus, Mycobacterium gibi cinslere at bazı türlerle Nematod'lardan Binema, Hammerschmidtiella, Leidynema, Necator, Trichuris, Protellus, Oxyspirura, Rictularia, Gongylonema, Ascaris, Anyclostoma cinslerine bağlı bazı türler ve Trematoda'dan da Schistosoma haematobium ve Taenia saginata türlerinin vektörü olduğu tespit edilmiştir. (Roth and Willis, 1960). Aynı araştırıcılara göte batı Protozoa türleri ile bazı Fungi Imperfecti türlerinin de Amerikan Hamamböcekleri ile çok yakından ilgileri vardır.
Savaşı: Aynen B. orientalis'te olduğu gibidir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS