Tweet
Blatella (*= Blatta, Phyllodromia) germanica L. (Şekil 80)
Sinonim s Blatta asiatica Pallas, Phyllodromia bivittata Serv., Ph. niitakana Shiraki
Türkçe ismi : Alman Hamamböceği
Latince ismi de bu anlamı ifade etmekte ise de orijininin Almanya değil, fakat Kuzey Afrika olduğu zannedilmektedir.
Tanımı : Yukarıda anlatılan diğer türlere oranla daha küçük boyda olan böceklerdir. Genel rengi açık sarımsı kahverenktedir. Pronotum üzerinde uzunluğuna iki kalınca koyu leke bulunur. Bu lekelerin uzunluğu çok değişir. Rengi de ekseriye açık kahve rengidir. Kanatları iyi olarak gelişmiştir. Erkeklerde 7 ve 8. abdomen segmentlerinin üzerinde salgı çukurcukları vardır.
Dişilerde abdomen erkeklerden daha yuvarlakçadır ve bunlarda salgı çukurcukları bulunmaz. Erginlerde vücut uzunluğu 8,5-13 mm arasında değişir. Dişilerin boyu bariz olarak erkeklerden daha kısadır.
Yayılışı : Kozmopolittir. Yurdumuzda Ankara, tzmir, İstanbul, Bursa, Adana, Manisa gibi büyük şehirlerde bulunur. Diğer büyük şehirlerde de bulunması kuvvetle muhtemeldii.
Zararı ve besinleri : Bundan önceki türlerde olduğu gibidir.
Biyolojisi : Bu tür diğer türlerde olduğu gibi insanların ikamet ettikleri yerlerde, oteller, lokantalar, pastahaneler, fırınlar, un fabrikaları veya değirmenler, nadir olarak maden ocaklarında, bakkal dükkanları veya manavlarda, gıda depolarında, hastaneler, barakalar ve benzeri yerlerde bulunurlar. Sıcak yerlerde veya yazın çöplüklerde de görülüı Ootheca ilk defa abdomen ucunda görüldüğü zaman beyazımsı renktedir. Zaman geçtikçe renk açık kahverengine ve birkaç günde de kestane rengine dönüşür. Yumurtaların inficarlarma yakın yumurta paketinin üzerinde yeşilimsi bir bant beliıir. Yumurta paketi görüldükten bir gün sonra da tam büyüklüğe erişir ve bundan sonra keskin tarafı sağa ve sola doğru tedricen dener ve bu şekilde de yumurtalar inficar etmeye yakın bir zamana kadar dişi tarafından taşınır. Yumurta paketleri 7-8 mm boyda ve takriben 4 mm endedir. Genellikle bir yumurta paketinde 35-45 yumurta bulunur. Ancak bu yumurtalardan küçük bir kısmı çok defa inficar etmez. Çoğunlukla bunlardan 30 kadar yumurta inficar etme şansına sahiptir.
Adi oda sıcaklığı şartlarında dişi, yumurta paketini 4-6 hafta abdomen* inde taşıdıktan sonra inficar olur. Buna karşılık sıcak yerlerde yumurtalar iki hafta sonra açılabilir. Genellikle yumurta paketleri inficardan takriben bir gün önce bırakılır. Buna karşılık bazan yumurta paketi henüz daha dişi vücudu içinde iken de inficar edebilir. Eğer yumurta paketleri dişilerin vücutlarından zamanından önce dışarı çıkartılacak olursa bu gibi yumurta paketlerinin inficar etmediği görülür. Buna sebep, bu türde yumurtaların belirli bir rutubet ve sıcaklığa ihtiyacı olmasıdır. Buna göre eğer yumurta paketleri dişide 2/3 zamanım tamamlayıp bilahare alınır ve bunlar rutubetli ve sıcak bir yerde bırakılırsa yumurtalann çok defa inficar ettiği görülür. Yumurtalar 25°G'de 1 ayda, 31°G'de ise 16 günde açılır.
Nimfler adi oda sıcaklığı şartlarında gelişmelerini 2-4 ayda tamamlar (25°G'de 3,5 ayda). Buna karşılık yüksek sıcaklık şartları olan yerlerde ve gıda da bol olduğu taktirde bu müddet 1-1,5 ayda tamamlanabilir. Nimf dönemi adedi normal şartlarda 6'dır. Ancak uygun olmayan şartlarda bu miktar 5-11 arasında değişir. Dişilerde nimf dönemi erkeklerden bir fazla olabilir.
Yumurtadan yeni çıkan nimfler 3 mm kadar boyda olup 6. dönemde bu uzunluk 9-11 mm'ye kadar ulaşır. Gelişmesi ilerlemiş olan nimflerde pronotum üzeıinde uzunlamasına iki koyu leke belirir. Son nimf döneminde erkek ve dişilerin ayırımı bunların abdomenlerine bakmak suıetiyle yapılabilir.
Dişiler ergin hale geldikten itibaren 2-3 hafta sonra ilk yumurta paketini bırakır. Bu türde yumurta paketi .uzun müddet dişi vücudunda taşındığı için yumurta bırakma periodları uzun aralıklar halindedir. Bu müddet 3-8 hafta arasında değişir ve bir dişi hayatı boyunca 4-12 yumurta paketi bırakır. Çiftleşme süreleri 1-3 saat devam eder.
— Erginlerin ömürleri sıcak yerlerde 3-4 ay sürerse de, serin yerlerde kadar bunlar 5-8 ay yaşayabilirler. Bu türde dişiler bazan döllenmemiş yumurta bırakırlarsa da bunlar gelişemezler. ,
Alman Hamamböceği erginleri her ne kadar iyi gelişmiş kanatlara sahipse de uçmaya pek hevesli görülmezler. Bununla beraber tehlike anında, mesela insektisid atıldığı zaman derhal oraya, buraya uçuştukları görülür. Bu tür daha çok sıcak ve rutubetli yerlerden hoşlanır.
Bu türün de pek ender bazı formlarının, bazan maden ocakları içinde yaşadığı görülür.
Şimdiye kadar yapılan incelemelerle, bu türün virüs, bacteria, Ne-matoda, Protozoa, fungus olmak üzere birçok mikroorganizmaların vektörü olduğu tespit edilmiş bulunmaktadır ve bu organizmaların bu türle olan ilgi oi anları bundan önceki türlerden çok daha fazladır (Roth and Willis, 1960).
Savaşı : Bu tür, evlerdeki mutfaklarda Doğu Hamamböceği türünden daha fazla bulunur ve beslenmesi ile su içmesi daha muntazam-dır. Diğer türlerden daha kolaylıkla dik ve kaygan yüzeylerde yürüme yeteneğine sahiptir. Yumurtalar dişi vücudu içinde uzun müddet taşındıkları için bu türe karşı uzun etkili ilaçlar daha az önem taşır. Bu sebeple fenitrothion, pfopoxur veya bromophos'un emülsiyon formulasyon-larını, gıda ve bunlarla ilgili kapların olmadığı yerlerde iyi şekilde püskürtmekle savaşları yapılabilir. Borik asit tozu da böceklerin saklandığı yerlerde-uygulanabilir.
Böceklerin az olarak dolaştığı ve mutfaklardan uzak olan yerlerde su ve petrol ile karıştırılmış eriyiklerin tatbik edilemeyeceği yerlerde diazo-non'lu vernik (.cila) veya chlordecone'lu yem kullanılabilir. Yapılacak savaşta önemli olan bir husus da bu türün dieldrin'e karşı dayanıldı olduğunun dikkate alınarak hareket edilmesidir. Diğer türlerin, özellikle Doğu ve Amerikan Hamamböceklerinin bu ilaca karşı dayanıklılık kazandıklarına ait henüz bir işaret yoktur.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Sinonim s Blatta asiatica Pallas, Phyllodromia bivittata Serv., Ph. niitakana Shiraki
Türkçe ismi : Alman Hamamböceği
Latince ismi de bu anlamı ifade etmekte ise de orijininin Almanya değil, fakat Kuzey Afrika olduğu zannedilmektedir.
Tanımı : Yukarıda anlatılan diğer türlere oranla daha küçük boyda olan böceklerdir. Genel rengi açık sarımsı kahverenktedir. Pronotum üzerinde uzunluğuna iki kalınca koyu leke bulunur. Bu lekelerin uzunluğu çok değişir. Rengi de ekseriye açık kahve rengidir. Kanatları iyi olarak gelişmiştir. Erkeklerde 7 ve 8. abdomen segmentlerinin üzerinde salgı çukurcukları vardır.
Dişilerde abdomen erkeklerden daha yuvarlakçadır ve bunlarda salgı çukurcukları bulunmaz. Erginlerde vücut uzunluğu 8,5-13 mm arasında değişir. Dişilerin boyu bariz olarak erkeklerden daha kısadır.
Yayılışı : Kozmopolittir. Yurdumuzda Ankara, tzmir, İstanbul, Bursa, Adana, Manisa gibi büyük şehirlerde bulunur. Diğer büyük şehirlerde de bulunması kuvvetle muhtemeldii.
Zararı ve besinleri : Bundan önceki türlerde olduğu gibidir.
Biyolojisi : Bu tür diğer türlerde olduğu gibi insanların ikamet ettikleri yerlerde, oteller, lokantalar, pastahaneler, fırınlar, un fabrikaları veya değirmenler, nadir olarak maden ocaklarında, bakkal dükkanları veya manavlarda, gıda depolarında, hastaneler, barakalar ve benzeri yerlerde bulunurlar. Sıcak yerlerde veya yazın çöplüklerde de görülüı Ootheca ilk defa abdomen ucunda görüldüğü zaman beyazımsı renktedir. Zaman geçtikçe renk açık kahverengine ve birkaç günde de kestane rengine dönüşür. Yumurtaların inficarlarma yakın yumurta paketinin üzerinde yeşilimsi bir bant beliıir. Yumurta paketi görüldükten bir gün sonra da tam büyüklüğe erişir ve bundan sonra keskin tarafı sağa ve sola doğru tedricen dener ve bu şekilde de yumurtalar inficar etmeye yakın bir zamana kadar dişi tarafından taşınır. Yumurta paketleri 7-8 mm boyda ve takriben 4 mm endedir. Genellikle bir yumurta paketinde 35-45 yumurta bulunur. Ancak bu yumurtalardan küçük bir kısmı çok defa inficar etmez. Çoğunlukla bunlardan 30 kadar yumurta inficar etme şansına sahiptir.
Adi oda sıcaklığı şartlarında dişi, yumurta paketini 4-6 hafta abdomen* inde taşıdıktan sonra inficar olur. Buna karşılık sıcak yerlerde yumurtalar iki hafta sonra açılabilir. Genellikle yumurta paketleri inficardan takriben bir gün önce bırakılır. Buna karşılık bazan yumurta paketi henüz daha dişi vücudu içinde iken de inficar edebilir. Eğer yumurta paketleri dişilerin vücutlarından zamanından önce dışarı çıkartılacak olursa bu gibi yumurta paketlerinin inficar etmediği görülür. Buna sebep, bu türde yumurtaların belirli bir rutubet ve sıcaklığa ihtiyacı olmasıdır. Buna göre eğer yumurta paketleri dişide 2/3 zamanım tamamlayıp bilahare alınır ve bunlar rutubetli ve sıcak bir yerde bırakılırsa yumurtalann çok defa inficar ettiği görülür. Yumurtalar 25°G'de 1 ayda, 31°G'de ise 16 günde açılır.
Nimfler adi oda sıcaklığı şartlarında gelişmelerini 2-4 ayda tamamlar (25°G'de 3,5 ayda). Buna karşılık yüksek sıcaklık şartları olan yerlerde ve gıda da bol olduğu taktirde bu müddet 1-1,5 ayda tamamlanabilir. Nimf dönemi adedi normal şartlarda 6'dır. Ancak uygun olmayan şartlarda bu miktar 5-11 arasında değişir. Dişilerde nimf dönemi erkeklerden bir fazla olabilir.
Yumurtadan yeni çıkan nimfler 3 mm kadar boyda olup 6. dönemde bu uzunluk 9-11 mm'ye kadar ulaşır. Gelişmesi ilerlemiş olan nimflerde pronotum üzeıinde uzunlamasına iki koyu leke belirir. Son nimf döneminde erkek ve dişilerin ayırımı bunların abdomenlerine bakmak suıetiyle yapılabilir.
Dişiler ergin hale geldikten itibaren 2-3 hafta sonra ilk yumurta paketini bırakır. Bu türde yumurta paketi .uzun müddet dişi vücudunda taşındığı için yumurta bırakma periodları uzun aralıklar halindedir. Bu müddet 3-8 hafta arasında değişir ve bir dişi hayatı boyunca 4-12 yumurta paketi bırakır. Çiftleşme süreleri 1-3 saat devam eder.
— Erginlerin ömürleri sıcak yerlerde 3-4 ay sürerse de, serin yerlerde kadar bunlar 5-8 ay yaşayabilirler. Bu türde dişiler bazan döllenmemiş yumurta bırakırlarsa da bunlar gelişemezler. ,
Alman Hamamböceği erginleri her ne kadar iyi gelişmiş kanatlara sahipse de uçmaya pek hevesli görülmezler. Bununla beraber tehlike anında, mesela insektisid atıldığı zaman derhal oraya, buraya uçuştukları görülür. Bu tür daha çok sıcak ve rutubetli yerlerden hoşlanır.
Bu türün de pek ender bazı formlarının, bazan maden ocakları içinde yaşadığı görülür.
Şimdiye kadar yapılan incelemelerle, bu türün virüs, bacteria, Ne-matoda, Protozoa, fungus olmak üzere birçok mikroorganizmaların vektörü olduğu tespit edilmiş bulunmaktadır ve bu organizmaların bu türle olan ilgi oi anları bundan önceki türlerden çok daha fazladır (Roth and Willis, 1960).
Savaşı : Bu tür, evlerdeki mutfaklarda Doğu Hamamböceği türünden daha fazla bulunur ve beslenmesi ile su içmesi daha muntazam-dır. Diğer türlerden daha kolaylıkla dik ve kaygan yüzeylerde yürüme yeteneğine sahiptir. Yumurtalar dişi vücudu içinde uzun müddet taşındıkları için bu türe karşı uzun etkili ilaçlar daha az önem taşır. Bu sebeple fenitrothion, pfopoxur veya bromophos'un emülsiyon formulasyon-larını, gıda ve bunlarla ilgili kapların olmadığı yerlerde iyi şekilde püskürtmekle savaşları yapılabilir. Borik asit tozu da böceklerin saklandığı yerlerde-uygulanabilir.
Böceklerin az olarak dolaştığı ve mutfaklardan uzak olan yerlerde su ve petrol ile karıştırılmış eriyiklerin tatbik edilemeyeceği yerlerde diazo-non'lu vernik (.cila) veya chlordecone'lu yem kullanılabilir. Yapılacak savaşta önemli olan bir husus da bu türün dieldrin'e karşı dayanıldı olduğunun dikkate alınarak hareket edilmesidir. Diğer türlerin, özellikle Doğu ve Amerikan Hamamböceklerinin bu ilaca karşı dayanıklılık kazandıklarına ait henüz bir işaret yoktur.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS