Tweet
Hemen hemen kozmopolit bir yayılışa sahip olan bu tür, halk arasında Kulağa Kaçan, Kocakarı İğnesi gibi isimlerle tanınır ve yurdumuzun hemen her tarafında az çok bulunur.
Tanımı : Elginler parlak, koyu esmer renkte olup pronotum'un her iki yanı açık renktedir. Antenler 15 segmentli, elytra kıımızımsı kah-verenktedir. Arka kanatlar, tegmina'nm ucunu belirli şekilde geçer ve oldukça büyüktür. Buna rağmen bu türün uçtuğu ender olarak görülür. Bacaklar kırmızımsı kahverenktedir. Kıskaçların şekil ve uzunlukları oldukça değişir. Bunlar, erkeklerde 4-9 , dişilerde ise 3,5-5 mm uzunluktadır. Erginlerin boyları çoğunlukla 11-14 mm arasındadır.
Zararı ve besinleri : Ergin ve nimfleri omnivor olup birçok bitkilerin yaprak, çiçek ve meyvelerini yerler . Bu arada bazı süs bitkilerinin
özellikle çiçeklerini yiyerek zarar yaparlar. Zarar yaptığı bitkiler, başlıca Dalya, Karanfil, Krizantem, Gül gibi süs bitkileri ile Kereviz, Marul, Lahana ve birçok tohumluk sebzeler ile bazı meyve ağaçlan vs.'dii. Bazı yerlerde, özellikle Patates bitkisinin yapraklarını yiyerek delik deşik ederler. Bazan sera ve evlere girerek zarar yaparlar. Evlerde bulunması, zarar vermekten çok ev hanımları tarafından hoş karşılanmadığı için istenmez. Kulağa Kaçanlar, bitkilerden başka küçük ve yumuşak vücutlu böcekleri de yerler . Özellikle Yaprak Bitleri ve küçük tırtıllar bunların gıdasının bir kısmını teşkil eder. Populasyonları fazla olduğunda, bitkilerin yapraklarını yiyerek adeta dantela biçimine sokarlar ve hatta bazan bitkileri yapraksız da bırakabilirler. Ancak bu şekildeki zararı şimdiye kadar yurdumuzda görülmemiş veya kaydedilmemiştir.
Biyolojisi : Dişiler çiftleştikten sonra, yaklaşık 1 mm'den biraz uzunca, oval biçimde beyazımsı renkte olan yumurtalardan 20-40'ı bir arada olmak üzere küme halinde, toprak içine veya taş altına bırakır. Dişiler, hayatı boyunca 3 küme yumurta bırakır. Birinci ve ikinci kümelerde ortalama 40, üçüncü kümede ise 20-23 arasında yumurta bulunur. Batı Anadolu'da, özellikle sahil kesimlerinde yumurta bırakma işi erken sonbaharda başlar. Dişiler, bıraktıkları yumurta kümesi üzerine yatarak, onların açılmasını bekler. Hatta dişiler, yumurtalar açıldıktan sonra dahi genç nimflere gözcülük eder ve tehlike anında onları bir araya toplayarak
müdafaa eder bir durum takınır. Erkekler çiftleştikten sonra, bazan yuva içinde kalmasına dişi tarafından izin verilir. Fakat yumurtaların açılmasına yakın, dişi tarafından yuvadan kovulur. Nimfler ikinci döneme geçtikten sonra, artık kendi başlarının çaresine bakacak duruma geldiklerinden etrafa dağılırlar ve ananın kontrolundan çıkarlar. Batı Anadolu'da, kışın sonlarına doğıu veya erken ilkbaharda yumurtalar açılır. Uygun koşullarda, yumurtalar bırakıldıktan 3-4 hafta sonra açılır. Nimfler ergin oluncaya kadar beş dönem geçirirler ve bu süre hava koşullarına göre yaklaşık 2-3 ay devam eder . Yeni erginler, yaz başlangıcında görülmeye başlanır ve böylece yılda bir nesil vermiş olur.
Gerek ergin ve gerekse nimfler geceleri çıkarak faaliyette bulunurlar. Gündüzleri ise karanlık, kuytu ve rutubetli yerlerde saklanırlar. Gizlenmek için en çok seçtikleri yerler, ağaç kabukları altı, toprak yarıkları arası, büyük çiçeklerin içi, saksı, taş altları veya kesilmiş ağaç ya da dalların toprakla temas ettiği yerler veya çeşitli döküntü altları gibi yerlerdii.
Savaşı : Bu tür, birçok ülkelerde (özellikle Amerika'da Patates zararlısı olarak bilinmektedir) çeşitli bitkilerde zararlı kabul edilmekte ise de, yurdumuzda ekonomik derecede zararına şimdiye kadar rastlanmamıştır. Bununla beraber, zararları görüldüğünde her hangi bir kontakt etkili ilaç atılarak zararı önlenebilir. Zarar daha çok bahçenin kenarlarında başladığı için, buraları çapalanmalı veya sürülmeli ve yabancı otlar yok edilmelidir. Ayrıca, bunların tarla ve bahçe içinde gündüzleri saklandığı yerler ortadan kaldırılır ve buralarda saklananlar öldürülürse, zararları önlenebilir.
Kulağa Kaçanların doğadaki populasyonlarıru azaltmada rol oynayan bazı doğal düşmanları vardır. Bazı Amara (Carabidae: Goleoptera) türleri bunların ergin ve.nimflerini yer. Fakat asıl önemli olan, bunların parazitleridir ki, bunlardan Digonochaea setipiens Fail. ve Rhaçodineura antiqua Fail. (Tachinidae: Diptera) tabiatta çoğalmalarını frenlemede çok etkili rol oynar. Bu türler onlara karşı biyolojik savaşta kullanılmak üzere Amerika'ya da ithal edilmiştir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -1 - Prof Dr. Niyazi LODOS