Tweet
Ljristes plebejus Scop. (Şekil 45)
. Sinonim s — fraxîni F.; — obscura F.; — a/ricana Metcalf Türkçe ismi : Büyük kara ağustosböceği
Bu tür Tettigonia, Tîbicen, Cicada gibi cinslerden birisi veya diğeri içinde uzun yıllar mütalâa edildikten sonra son yıllarda artık Lyristes cinsi içinde incelenmektedir. Türkçe literatürde şimdiye kadar daha çok Cicada cinsi içinde ismi geçmekte idi.
Taninru : Genel rengi siyah, vertex ve pronotum'u sarımsı desenlerle
süslü, oldukça büyük boyda bir türdür. Vücudun alt kısmı sarımsı renkte,
sternum ve abdomen'in ait kısmı beyaz, mumumsu bir madde ile örtülü
dür. Ön kanatlarda 2-3 adet siyahımsı leke vardır. Vücut uzunluğu 30-
37 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa'nın orta ve güney kesimlerinde bulunan ülkelerin çoğu, Suriye, İsrail ve Rusya'da (Gürcistan, Azerbaycan, Ukrayna, Ermenistan) bulunur, Yurdumuzun hemen hemen her tarafında tesadüf edilirse d 3 Batı Anadolu bölgesinde daha yaygın haldedir.
Zararı ve biyolojisi : Diğer Cicadidae türlerinde olduğu gibi esas zararı nimfler tarafından meydana getirilir. Nimfler, toprağın fiziksel yapışma, sıcaklık ve rutubet koşullarına göre farklı derinliklerde bulunarak buralarda rastladıkları ağaç, ağaççık ve diğer bitkilerin köklerini sokup emerler, Nimf populasyonunun yüksek olduğu yerlerde bitkilerin su ve besinlerinin büyük: bîr kısmı nimfler tarafından alınacağından ağaçlar
uçlarından itibaren kurumaya başlar. Yoğun saldırılarda ve özellikle kurak giden yaz aylarında ağaçlar tüm olarak ta kuruyabilir. Nitekim 1980 yılında Kemalpaşa'nın bazı kesimlerinde armut ve kiraz ağaçları bu türden çok zarar görmüş ve bir çok ağaç kurumuştur. Bu yörede bazı ağaçların diplerinden 30 nimf çıkış deliği ve birbiri üstüne gelmiş 3 nimf gömleği sayılmıştır ki (Şekil 46 C), bu durum L. plebejus'un ne kadar yoğun olduğunu göstermektedir.
Bu türün hayat döneminin uzunluğu kesin bir şekilde bilinmemektedir. Buna rağmen tahmini olarak 13 veya daha fazla yılda bir nesil verdiği söylenebilir
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
. Sinonim s — fraxîni F.; — obscura F.; — a/ricana Metcalf Türkçe ismi : Büyük kara ağustosböceği
Bu tür Tettigonia, Tîbicen, Cicada gibi cinslerden birisi veya diğeri içinde uzun yıllar mütalâa edildikten sonra son yıllarda artık Lyristes cinsi içinde incelenmektedir. Türkçe literatürde şimdiye kadar daha çok Cicada cinsi içinde ismi geçmekte idi.
Taninru : Genel rengi siyah, vertex ve pronotum'u sarımsı desenlerle
süslü, oldukça büyük boyda bir türdür. Vücudun alt kısmı sarımsı renkte,
sternum ve abdomen'in ait kısmı beyaz, mumumsu bir madde ile örtülü
dür. Ön kanatlarda 2-3 adet siyahımsı leke vardır. Vücut uzunluğu 30-
37 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa'nın orta ve güney kesimlerinde bulunan ülkelerin çoğu, Suriye, İsrail ve Rusya'da (Gürcistan, Azerbaycan, Ukrayna, Ermenistan) bulunur, Yurdumuzun hemen hemen her tarafında tesadüf edilirse d 3 Batı Anadolu bölgesinde daha yaygın haldedir.
Zararı ve biyolojisi : Diğer Cicadidae türlerinde olduğu gibi esas zararı nimfler tarafından meydana getirilir. Nimfler, toprağın fiziksel yapışma, sıcaklık ve rutubet koşullarına göre farklı derinliklerde bulunarak buralarda rastladıkları ağaç, ağaççık ve diğer bitkilerin köklerini sokup emerler, Nimf populasyonunun yüksek olduğu yerlerde bitkilerin su ve besinlerinin büyük: bîr kısmı nimfler tarafından alınacağından ağaçlar
uçlarından itibaren kurumaya başlar. Yoğun saldırılarda ve özellikle kurak giden yaz aylarında ağaçlar tüm olarak ta kuruyabilir. Nitekim 1980 yılında Kemalpaşa'nın bazı kesimlerinde armut ve kiraz ağaçları bu türden çok zarar görmüş ve bir çok ağaç kurumuştur. Bu yörede bazı ağaçların diplerinden 30 nimf çıkış deliği ve birbiri üstüne gelmiş 3 nimf gömleği sayılmıştır ki (Şekil 46 C), bu durum L. plebejus'un ne kadar yoğun olduğunu göstermektedir.
Özellikle Batı Anadolu'nun bazı kesimlerinde, bazı yıllar yoğun po-pulasyonlarma rastlanan bu tür armut, kiraz, zeytin ile diğer bir çok mey-, ve, orman süs ağaç ve ağaççıklarında zararlıdır. Erginler haziran sonu ve temmuz başlarında tarlalarda görülmeye başlar, ağustos sonlarına kadar bu görünüşü devam eder. En yoğun olarak görüldüğü dönem, temmuzun ilk haftasından sonuna kadar ki zamandır. Gelişmesini tamamlayan nimfler toprak yüzeyinde bir delik açarak dışarı çıkar (Şekil 46 B). Bunlar daha sonra etrafta bulunan otlar, ağaç ve çalılıklar üzerine tırmanarak uygun buldukları bir yere sıkıca tutunur, burada son nimf gömleğini değiştirir ve ergin hale geçerler. Nimfler bazan toprak yüzeyinde hemen ergin olabildiği gibi bazen ağaçların 4 metreye varan yüksek dallarının ucuna da giderek gömlek değiştirirler. Ergin olduktan sonra gömlekler yerlerinde haftalarca kalabilir. Erginler çıktıktan bir hafta sonra çiftleşmeye ve daha sonra dişiler yumurtalarını bırakmaya başlar. Yumurta bırakmak için dişiler daha çok dokuları sert olmayan yıllık bitkileri tercih ederler. Dişiler bu gibi bitkilerin saklarını ovipozitor'leri ile delerek içine yumurtalarını muntazam bir şekilde dizerler (Şekil 46 D). Kanyaş (Andropogon halepensis) gibi sakın içi yumuşak ve boş olan bitkilerde aynı delik içine bir çok yumurta bırakan dişiler (Şekil 46 E), diğer dokusu sert olan bitkilerde her delik içine bir tek yumurta bırakır. Bu sonuncu bitkilerde yumurtalar bazan tam olarak gömülemediği için dışarıdan kolaylıkla da görülebilir. Yumurtalar uzun oval biçimde olup uzunluğu 2,5-2,9 mm, genişliği ise takriben 0,8 mm'dir. Bırakılan yumurtalar bir hafta içinde açılır ve çıkan nimfler toprağa düşerek hemen toprak içine geçer ve bitki köklerine ulaşırlar.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS