Tweet
Fieberiella floru Staî.
Tanımı ; Büyük ve tıknaz vücuda sahip bir türdür. Genel rengi açık
esmerden koyu kahverengine kadar değişir. Vücut üzerinde ayrıca pek çok küçük, siyah ve kahverenkte noktacıklar bulunur. Ön kanatlar uçtakoyu renkte bantlarla süslenmiştir. Vücut uzunluğu 6.6-7.5 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa'nın büyük bir kısmı ile Rusya, ıran Nearktik bölgede bulunur.Yurdumuzda özellikle Orta Anadolu bölgesinde yayılmıştır.
Zararı : Bu tür Avrupa'da bulunmamakla beraber, Amerika'da
Western x-disea,se of peadb.3 Eastern x-disease of peach ve Western x-disease, yellow !ea£ roll strain virus hastalıklarının vektörüdür (Nielson, 1968). Bu hastalıklar Amerika için çok önemlidir.F. florii'nin diğer bulunduğu ülkelerde vektör veya zararlı olduğuna ait kayıt yoktur.
Scaphoides littoralis Ball.
Tamım : Orta boyda, silindir vücutludur. Genel rengi kırmızımsı-kahvedir. Baş açık esmer renkte olup ön kenarda ince koyu bir çizgi bulunur. Pronotum ve scutellum koyu kırmızımsı-kahverenginde; ön kanatlar kahverengimsi renkte fakat birleşme yerlerine yakm bir kaç küçük beyazımsı leke bulunur. Vücut uzunluğu 5.0-6.2 mm'dir.
Yayılışı : Bu tür esas itibariyle Nearktik bölgeye hastır ve özellikle USA ve Kanada'da bulunur. Fakat oradan çok yakm sayılabilecek bir tarihte Avrupa'ya girmiştir. Avrupa'da varlığı ilk defa Fransa'da olmak üzere tespit edilmiştir (Bonfils and Schvester, 1960). Ancak buradan kısa bir zaman içinde italya, İsviçre ve Almanya'ya da girmiştir. Esas vatanı olan Amerika'da karaağaçlarda bulunduğu halde, Avrupa'da kolaylıkla asmaya adapte olmuş ve kısa zamanda bu bitkide önemli bir zararlı haline gelmiştir. Fransa ve İtalya'da, bağlarda «flavescence doree» ismi verilen bir virüs hastalığının taşıyıcısıdır. Isviçre',de ise «Boi noire» ismi verilen bir araz meydana getirmektedir.
S. littoralis henüz yurdumuzda yoktur. Ancak bu böceğin bağlar için
potansiyel bir zararlı olması ve kısa zamanda Avrupa'da oldukça geniş bir alana yayılması, üzerinde dikkatle durulması gereken bir zararlı du
rumuna getirmiştir. Halen bu zararlı üzerinde Avrupa'da geniş araştır
malar yapılmış ve yapılmağa da devam edilmektedir. Bu hususta daha fazla bilgi almak isteyenler Schvester (1972, 1973), Schvester et al. (1962),Vidano (1964)'ya baş vurabilirler,
Euscelis incisus (= plebejd) KirscKb. (Şekil 60)
Sinonim : —- obscurellus Kirschb.; — communis Edw.; — galiberti Rib.; —• plelejus vernalis Müll.
Tanımı : Küçük, tıknaz vücutlu bir türdür. Genel rengi açık kahverengidir. Baş ve pronotum açık kirli beyaz veya esmer, fakat açık kahve-renkte lekelerle kaplıdır. Ön kanatlar açık kahverenkte, hücreler içinde koyu kahverenkli lekeler mevcut olup damarlar açık sarı renktedir. Vücut uzunluğu 3.8-4.8 mm'dir.
Yayılışı :ingiltere dahil Avrupa'nın hemen hemen bütün ülkeleri ile Kuzey Afrika, İsrail, Ürdün, İran, Rusya ve Afganistan.
Yurdumuzun büyük bir kısmında bulunur ve yoğun olarak tesadüf edilen türlerden birisidir.
Zararı ve konukçuları : Polifag bir türdür. Bakla, yonca, tirfil, asma, domates, patates, kereviz, çilek, Gramineae türleri ile diğer bir çok yabani ve kültür bitkilerinde yaşar.
Scaphoides littoralis Ball.
Tanımı : Orta boyda, silindir vücutludur. Genel rengi kırmızımsı-kahvedir. Baş açık esmer renkte olup ön kenarda ince koyu bir çizgi bulunur. Pronotum ve scuteîlum koyu kırmızımsı-kahverenginde; ön kanatlar kahverengimsi renkte fakat birleşme yerlerine yakm bir kaç küçük beyazımsı leke bulunur. Vücut uzunluğu 5.0-6.2 mm'dir.
Yayılışı : Bu tür esas itibariyle Nearktik bölgeye hastır ve özellikle USA ve Kanada'da bulunur. Fakat oradan çok yakın sayılabilecek bir tarihte Avrupa'ya girmiştir. Avrupa'da varlığı ilk defa Fransa'da olmak üzere tespit edilmiştir (Bonfils and Schvester, 1960). Ancak buradan kısa bir zaman içinde İtalya, İsviçre ve Almanya'ya da girmiştir. Esas vatanı olan Amerika'da karaağaçlarda bulunduğu halde, Avrupa'da kolaylıkla asmaya adapte olmuş ve kısa zamanda bu bitkide önemli bir zararlı haline gelmiştir. Fransa ve italya'da, bağlarda «flavescence doree» ismi verilen bir virüs hastalığının taşıyıcısıdır. isviçre'de ise «Boi noire» ismi verilen bir araz meydana getirmektedir.
S. littoralis henüz yurdumuzda yoktur. Ancak bu böceğin bağlar için potansiyel bir zararlı olması ve kısa zamanda Avrupa'da oldukça geniş bir alana yayılması, üzerinde dikkatle durulması gereken bir zararlı durumuna getirmiştir. Halen bu zararlı üzerinde Avrupa'da geniş araştırmalar yapılmış ve yapılmağa da devam edilmektedir. Bu hususta daha fazla bilgi almak isteyenler Schvester (1972, 1973), Schvester et al. (1962), Vidano (1964)'ya baş vurabilirler.
Euscelîs încîsüs (= plebejd) Kirsch'b. (Şekil 60)
Sinonim ı -—■ obscurellus Kirschb.; — communis Edw.; — galiberti Rib,; — plebejus vernalîs Müll.
Tanımı : Küçük, tıknaz vücutlu bir türdür. Genel rengi açık kahverengidir. Baş ve pronotum açık kirli beyaz veya esmer, fakat açık kahve-renkte lekelerle kaplıdır. Ön kanatlar açık kahverenkte, hücreler içinde koyu kahverenkli lekeler mevcut olup damarlar açık san renktedir. Vücut uzunluğu 3.8-4.8 mm'dir.
Yayılışı :ingiltere dahil Avrupa'nın hemen hemen bütün ülkeleri ile Kuzey Afrika, israil, Ürdün, Iran, Rusya "ve Afganistan.Yurdumuzun büyük bir kısmında bulunur ve yoğun olarak tesadüf edilen türlerden birisidir.
Zararı ve konukçuları : Polifag bir türdür. Bakla, yonca, tirfil, asma, domates, patates, kereviz, çilek, Gramineae türleri ile diğer bir çok yabani ve kültür bitkilerinde yaşar. Asıl zararı,, bazı hastalıkların bitkiler-
de yayılmasına neden olmasıdır. Avrupa'nın muhtelif ülkelerinde Glover dwar£, Cîover phyllody, Eîiropean döver~ atunt, Gteen petal of döver,, Gfeea petal of r.tra.wberry, Stolbur, Pafastolbur gibi hastalıkların E. incisus tarafından taşındığı bilinmektedir (Fritsche et al.,1972). Bu hastalıkların ilk zamanlar virüsler tarafından meydana getirildiği kabul edilmekte idi. Ancak, halen bu hastalıkların çoğunun mycoplasma mikro-organizm'Ier tarafından meydana getirildiği anlaşılmış bulunmaktadır. Örneğin, clover phyllody, stolbur ve parastolbur hastalıkları bunlar arasındadır. Bu nedenle E. incisus çoğunlukla bir mycoplasma vektörüdür.
Yurdumuzda ekinlerdeki virüs hastalıkları üzerinde Bremer and Raatikainen (1975) tarafından önemli araştırmalar yapılmış ve çok ilginç sonuçlar alınmıştır. Bu araştırıcıların, özellikle Ege bölgesinde yaptıkları gözlem ve araştırmalar sonucunda E. incisus'un Barley yellow sîripe viras hastalığı ile Aster yeîlow'a benzer diğer bir hastalığı taşıdığı ve yine bu türün Hiotoid eaati©B hastalığına sebep olduğu veya onu yaydığı tespit edilmiş bulunmaktadır.
Ayrıca Sahtiyancı (1972) yurdumuzda Marmara bölgesinde patateslerde stolbur hastalığının mevcut olduğunu, bunun da esas olarak Hyalesthes obsoletus tarafından yayıldığını, fakat bölgede Aphrodes bicinctus, E. incisus ve Macrosteles laevis gibi diğer vektörlerin de tespit edildiğini bildirmektedir. Ancak bu türlerden hangisinin daha önemli olduğunu veya diğer bir deyişle bölgenin muhtelif kesimlerinde bu türlerin hastalığın yayılma-smdaki rolleri ve oranlan bildirilmemiştir. Bu nedenle E. ıncisus'un yurdumuz için özellikle buğday, arpa ve patatesler ile diğer kültür bitkilerinde potansiyel bir zararlı olacağı dikkate alınarak bu tür üzerinde daha fazla durulacağı ümit edilmektedir.
Biyolojisi ı Kışı genellikle ergin halde muhtelif yerlerde geçiren böcekler, yerine göre nisan ayı başlarından sonuna kadar kışlak yerlerini terkeder. Erginler çiftleştikten sonra dişiler yumurtalarını ovipozitörleri yardımı ile özellikle yaprakların alt yüzlerine ve damarlar içine gömerler. Yumurtalar 1-2 hafta içinde açılır. Nimfler gelişmelerini takriben 3-4 haftada tamamlar ve bu esnada da 5 gömlek değiştirirler. Yılda yurdumuzda 3-5 nesil verdiğini tahmin ediyorum; Bu türün taşıdıkları hastalıklar" üzerinde daha fazla bilgi almak isteyenler Maramorosch (1953), Fraizer and Posnette (1957) ve Müller (1957)'e baş vurabilirler.
\ Euscelis lineolatus Brulle
Sinonim: nitidus Curtis; —- stictopterus Flor; — ochrosomus Kir-schb.; — bilunaris Rey; -— büobatus Wagn.
Tanımı: Küçük, tıknaz vücutlu, erkekleri-dişilerden daha uzunca kanatlara sahip bir türdür. Genel rengi açık kahverengi olup baş ve pro-notum açık kahverenkte, fakat üzerinde koyu nokta veya desenler bulunur. Ön kanatlar ince, ağ şeklinde açık kahverenkte lekelerle kaplıdır. Erkeklerin pygophore ve paramer'lerine bakmak suretiyle önceki türden ayrılır. Vücut uzunluğu 3,5-4,0 mm'dir.
Yayılışı : Kuzey Afrika, Orta ve Güney Avrupa ülkelerinin çoğu ile Bulgaristan, Yunanistan, Ürdün ve Rusya'da bulunur. Yurdumuzda, Batı Anadolu'da olmak üzere ender rastlanır.
Zararı ve konukcuları: Polifag bir tür olan bu zararlı, muhtelif Gramineae türleri, bakla, yonca, tirfil ve diğer bazı baklagiller ile bir çok yıllık bitkilerde yaşar. Yurdumuzda olmamakla beraber özellikle İngiltere'de Glover pîıyîîody ve Glover witches broom vifbs hastalıklarının vektörüdür.Biyolojisi iyi bilinmemektedir. Batı Anadolu'da erginlerine daha çok mayıs ve haziran aylarında tarlalarda tesadüf edilir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Tanımı ; Büyük ve tıknaz vücuda sahip bir türdür. Genel rengi açık
esmerden koyu kahverengine kadar değişir. Vücut üzerinde ayrıca pek çok küçük, siyah ve kahverenkte noktacıklar bulunur. Ön kanatlar uçtakoyu renkte bantlarla süslenmiştir. Vücut uzunluğu 6.6-7.5 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa'nın büyük bir kısmı ile Rusya, ıran Nearktik bölgede bulunur.Yurdumuzda özellikle Orta Anadolu bölgesinde yayılmıştır.
Zararı : Bu tür Avrupa'da bulunmamakla beraber, Amerika'da
Western x-disea,se of peadb.3 Eastern x-disease of peach ve Western x-disease, yellow !ea£ roll strain virus hastalıklarının vektörüdür (Nielson, 1968). Bu hastalıklar Amerika için çok önemlidir.F. florii'nin diğer bulunduğu ülkelerde vektör veya zararlı olduğuna ait kayıt yoktur.
Scaphoides littoralis Ball.
Tamım : Orta boyda, silindir vücutludur. Genel rengi kırmızımsı-kahvedir. Baş açık esmer renkte olup ön kenarda ince koyu bir çizgi bulunur. Pronotum ve scutellum koyu kırmızımsı-kahverenginde; ön kanatlar kahverengimsi renkte fakat birleşme yerlerine yakm bir kaç küçük beyazımsı leke bulunur. Vücut uzunluğu 5.0-6.2 mm'dir.
Yayılışı : Bu tür esas itibariyle Nearktik bölgeye hastır ve özellikle USA ve Kanada'da bulunur. Fakat oradan çok yakm sayılabilecek bir tarihte Avrupa'ya girmiştir. Avrupa'da varlığı ilk defa Fransa'da olmak üzere tespit edilmiştir (Bonfils and Schvester, 1960). Ancak buradan kısa bir zaman içinde italya, İsviçre ve Almanya'ya da girmiştir. Esas vatanı olan Amerika'da karaağaçlarda bulunduğu halde, Avrupa'da kolaylıkla asmaya adapte olmuş ve kısa zamanda bu bitkide önemli bir zararlı haline gelmiştir. Fransa ve İtalya'da, bağlarda «flavescence doree» ismi verilen bir virüs hastalığının taşıyıcısıdır. Isviçre',de ise «Boi noire» ismi verilen bir araz meydana getirmektedir.
S. littoralis henüz yurdumuzda yoktur. Ancak bu böceğin bağlar için
potansiyel bir zararlı olması ve kısa zamanda Avrupa'da oldukça geniş bir alana yayılması, üzerinde dikkatle durulması gereken bir zararlı du
rumuna getirmiştir. Halen bu zararlı üzerinde Avrupa'da geniş araştır
malar yapılmış ve yapılmağa da devam edilmektedir. Bu hususta daha fazla bilgi almak isteyenler Schvester (1972, 1973), Schvester et al. (1962),Vidano (1964)'ya baş vurabilirler,
Euscelis incisus (= plebejd) KirscKb. (Şekil 60)
Sinonim : —- obscurellus Kirschb.; — communis Edw.; — galiberti Rib.; —• plelejus vernalis Müll.
Tanımı : Küçük, tıknaz vücutlu bir türdür. Genel rengi açık kahverengidir. Baş ve pronotum açık kirli beyaz veya esmer, fakat açık kahve-renkte lekelerle kaplıdır. Ön kanatlar açık kahverenkte, hücreler içinde koyu kahverenkli lekeler mevcut olup damarlar açık sarı renktedir. Vücut uzunluğu 3.8-4.8 mm'dir.
Yayılışı :ingiltere dahil Avrupa'nın hemen hemen bütün ülkeleri ile Kuzey Afrika, İsrail, Ürdün, İran, Rusya ve Afganistan.
Yurdumuzun büyük bir kısmında bulunur ve yoğun olarak tesadüf edilen türlerden birisidir.
Zararı ve konukçuları : Polifag bir türdür. Bakla, yonca, tirfil, asma, domates, patates, kereviz, çilek, Gramineae türleri ile diğer bir çok yabani ve kültür bitkilerinde yaşar.
Scaphoides littoralis Ball.
Tanımı : Orta boyda, silindir vücutludur. Genel rengi kırmızımsı-kahvedir. Baş açık esmer renkte olup ön kenarda ince koyu bir çizgi bulunur. Pronotum ve scuteîlum koyu kırmızımsı-kahverenginde; ön kanatlar kahverengimsi renkte fakat birleşme yerlerine yakm bir kaç küçük beyazımsı leke bulunur. Vücut uzunluğu 5.0-6.2 mm'dir.
Yayılışı : Bu tür esas itibariyle Nearktik bölgeye hastır ve özellikle USA ve Kanada'da bulunur. Fakat oradan çok yakın sayılabilecek bir tarihte Avrupa'ya girmiştir. Avrupa'da varlığı ilk defa Fransa'da olmak üzere tespit edilmiştir (Bonfils and Schvester, 1960). Ancak buradan kısa bir zaman içinde İtalya, İsviçre ve Almanya'ya da girmiştir. Esas vatanı olan Amerika'da karaağaçlarda bulunduğu halde, Avrupa'da kolaylıkla asmaya adapte olmuş ve kısa zamanda bu bitkide önemli bir zararlı haline gelmiştir. Fransa ve italya'da, bağlarda «flavescence doree» ismi verilen bir virüs hastalığının taşıyıcısıdır. isviçre'de ise «Boi noire» ismi verilen bir araz meydana getirmektedir.
S. littoralis henüz yurdumuzda yoktur. Ancak bu böceğin bağlar için potansiyel bir zararlı olması ve kısa zamanda Avrupa'da oldukça geniş bir alana yayılması, üzerinde dikkatle durulması gereken bir zararlı durumuna getirmiştir. Halen bu zararlı üzerinde Avrupa'da geniş araştırmalar yapılmış ve yapılmağa da devam edilmektedir. Bu hususta daha fazla bilgi almak isteyenler Schvester (1972, 1973), Schvester et al. (1962), Vidano (1964)'ya baş vurabilirler.
Euscelîs încîsüs (= plebejd) Kirsch'b. (Şekil 60)
Sinonim ı -—■ obscurellus Kirschb.; — communis Edw.; — galiberti Rib,; — plebejus vernalîs Müll.
Tanımı : Küçük, tıknaz vücutlu bir türdür. Genel rengi açık kahverengidir. Baş ve pronotum açık kirli beyaz veya esmer, fakat açık kahve-renkte lekelerle kaplıdır. Ön kanatlar açık kahverenkte, hücreler içinde koyu kahverenkli lekeler mevcut olup damarlar açık san renktedir. Vücut uzunluğu 3.8-4.8 mm'dir.
Yayılışı :ingiltere dahil Avrupa'nın hemen hemen bütün ülkeleri ile Kuzey Afrika, israil, Ürdün, Iran, Rusya "ve Afganistan.Yurdumuzun büyük bir kısmında bulunur ve yoğun olarak tesadüf edilen türlerden birisidir.
Zararı ve konukçuları : Polifag bir türdür. Bakla, yonca, tirfil, asma, domates, patates, kereviz, çilek, Gramineae türleri ile diğer bir çok yabani ve kültür bitkilerinde yaşar. Asıl zararı,, bazı hastalıkların bitkiler-
de yayılmasına neden olmasıdır. Avrupa'nın muhtelif ülkelerinde Glover dwar£, Cîover phyllody, Eîiropean döver~ atunt, Gteen petal of döver,, Gfeea petal of r.tra.wberry, Stolbur, Pafastolbur gibi hastalıkların E. incisus tarafından taşındığı bilinmektedir (Fritsche et al.,1972). Bu hastalıkların ilk zamanlar virüsler tarafından meydana getirildiği kabul edilmekte idi. Ancak, halen bu hastalıkların çoğunun mycoplasma mikro-organizm'Ier tarafından meydana getirildiği anlaşılmış bulunmaktadır. Örneğin, clover phyllody, stolbur ve parastolbur hastalıkları bunlar arasındadır. Bu nedenle E. incisus çoğunlukla bir mycoplasma vektörüdür.Yurdumuzda ekinlerdeki virüs hastalıkları üzerinde Bremer and Raatikainen (1975) tarafından önemli araştırmalar yapılmış ve çok ilginç sonuçlar alınmıştır. Bu araştırıcıların, özellikle Ege bölgesinde yaptıkları gözlem ve araştırmalar sonucunda E. incisus'un Barley yellow sîripe viras hastalığı ile Aster yeîlow'a benzer diğer bir hastalığı taşıdığı ve yine bu türün Hiotoid eaati©B hastalığına sebep olduğu veya onu yaydığı tespit edilmiş bulunmaktadır.
Ayrıca Sahtiyancı (1972) yurdumuzda Marmara bölgesinde patateslerde stolbur hastalığının mevcut olduğunu, bunun da esas olarak Hyalesthes obsoletus tarafından yayıldığını, fakat bölgede Aphrodes bicinctus, E. incisus ve Macrosteles laevis gibi diğer vektörlerin de tespit edildiğini bildirmektedir. Ancak bu türlerden hangisinin daha önemli olduğunu veya diğer bir deyişle bölgenin muhtelif kesimlerinde bu türlerin hastalığın yayılma-smdaki rolleri ve oranlan bildirilmemiştir. Bu nedenle E. ıncisus'un yurdumuz için özellikle buğday, arpa ve patatesler ile diğer kültür bitkilerinde potansiyel bir zararlı olacağı dikkate alınarak bu tür üzerinde daha fazla durulacağı ümit edilmektedir.
Biyolojisi ı Kışı genellikle ergin halde muhtelif yerlerde geçiren böcekler, yerine göre nisan ayı başlarından sonuna kadar kışlak yerlerini terkeder. Erginler çiftleştikten sonra dişiler yumurtalarını ovipozitörleri yardımı ile özellikle yaprakların alt yüzlerine ve damarlar içine gömerler. Yumurtalar 1-2 hafta içinde açılır. Nimfler gelişmelerini takriben 3-4 haftada tamamlar ve bu esnada da 5 gömlek değiştirirler. Yılda yurdumuzda 3-5 nesil verdiğini tahmin ediyorum; Bu türün taşıdıkları hastalıklar" üzerinde daha fazla bilgi almak isteyenler Maramorosch (1953), Fraizer and Posnette (1957) ve Müller (1957)'e baş vurabilirler.
\ Euscelis lineolatus Brulle
Sinonim: nitidus Curtis; —- stictopterus Flor; — ochrosomus Kir-schb.; — bilunaris Rey; -— büobatus Wagn.
Tanımı: Küçük, tıknaz vücutlu, erkekleri-dişilerden daha uzunca kanatlara sahip bir türdür. Genel rengi açık kahverengi olup baş ve pro-notum açık kahverenkte, fakat üzerinde koyu nokta veya desenler bulunur. Ön kanatlar ince, ağ şeklinde açık kahverenkte lekelerle kaplıdır. Erkeklerin pygophore ve paramer'lerine bakmak suretiyle önceki türden ayrılır. Vücut uzunluğu 3,5-4,0 mm'dir.
Yayılışı : Kuzey Afrika, Orta ve Güney Avrupa ülkelerinin çoğu ile Bulgaristan, Yunanistan, Ürdün ve Rusya'da bulunur. Yurdumuzda, Batı Anadolu'da olmak üzere ender rastlanır.
Zararı ve konukcuları: Polifag bir tür olan bu zararlı, muhtelif Gramineae türleri, bakla, yonca, tirfil ve diğer bazı baklagiller ile bir çok yıllık bitkilerde yaşar. Yurdumuzda olmamakla beraber özellikle İngiltere'de Glover pîıyîîody ve Glover witches broom vifbs hastalıklarının vektörüdür.Biyolojisi iyi bilinmemektedir. Batı Anadolu'da erginlerine daha çok mayıs ve haziran aylarında tarlalarda tesadüf edilir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS