Tweet
Cacopsylla pulchella Loew
Erginleri 2.8-3.1 mm boyda olan bu türün yurdumuzda varlığı evvelce bilinmekte ise de bulunduğu yer kesinlikle bilinmiyordu. Halen bu türün Ege bölgesinin bazı kesimlerinde bulunduğu anlaşılmıştır. Esas konukçusu erguvan'dır. Ancak zararı ve biyolojisi iyi bilinmemektedir.
, Cacopsylla costalis Flor.
Sinonim : Chermes nobilis Mey. D.
Tanımı : Ön kanatlar uzun-oval, kaideden itibaren tedricen genişler, en geniş yeri uca doğru 2/3'de olup nihayet kısmı muntazam şekilde yuvarlaktır. En önemli özelliği erkek genitalia'sı ve buna ait paramere'-lerdir. Bunlar kısa, dikdörtgen biçiminde^ kenarına ait köşeler silindire benzer iki uzun oluşum meydana getirmiştir. Vücut uzunluğu 2.7-3.1 mm'dir.
Yayılışı : Orta Avrupa, Finlandiya ve Transkarpat'lar.
Bu türün son yıllara kadar yurdumuzda olduğu bilinmiyordu. Yeni yapılan araştırmalar C. costalis'in yurdumuzda da bulunduğunu göstermiştir. Halen yurdumuzun yalnızca Mersin kesiminde bulunmaktadır.
Komıkçuları : Avrupa'nın bazı kesimlerinde özellikle elma ağaçlarında yoğun populasyonlar oluşturduğu bilinmektedir. Bu arada Bulgaristan'da ara sıra yoğun zararlara sebep olmaktadır. Bu ülkede biyolojisi ve savaşı iyi şekilde incelenmiştir (Harisanov, 1966).
Bu tür üzerinde önemle durulması gerekir.
Psyllopsis fraxini L. (Şekil 62 T)
Türkçe ismi : Sarı dişbudak psyllid'i
Tanımı : Genel rengi sarı olup vertex, mesothorax ve karın sclerite-lerinde az çok belirli siyahımsı lekeler bulunur. Vücut uzunluğu 3.5-3.9 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa'nın her tarafı ile Kuzey Amerika'da bulunan bir türdür. Yurdumuzda ise Kuzeybatı Anadolu ile Orta Anadolu'nun bazı kesimlerinde ara sıra tesadüf edilir.
Zararı ve korukçuları : Konukçusu esas itibariyle dişbudak ağaçlarıdır. Bu böceğin saldırısına uğrayan yapraklar kenarlarından itibaren kıvrılır. Bazan yaprakların tüm olarak büküldüğü de görülür. Yaprak damarları kırmızımsı bir renk alır. Şiddetli saldırılarda yapraklar zamanından önce dökülür. Yurdumuzda biyolojisi ve kesin zararı bilinmemektedir.
Psyllopsis fraxinicola Först. (Ş ikil 62 )
Türkçe ismi :Yeşil dişbudak psyllid'L
Tanımı : Genel rengi açık yeşil veya yeşilimsi sarıdır. Ön kanatlarda leke bulunmaz. Bu iki türün esas ayırımı erkek genital organlarındaki paramere'lerin yapısına göre yapılır. Vücut uzunluğu 2.8-3.0 mm'dir.
Yayılış : Avrupa'nın her tarafı ile Gürcistan, Kazakistan, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika'da bulunur.
Bu türün yurdumuzda varlığı son zamanlarda anlaşılmıştır. Doğu Anadolu'nun bazı kesimlerinde bulunduğu saptanmıştır. Önceki tür kadar önemli değildir.
Bir önceki türde olduğu gibi bu türün de konukçusu dişbudak ağaçlarıdır.
Ambljrhina turkiana Kimaszewski and Lodos (Şekil 62 A, 68)
Türkçe ismi : Badem psyllid'i
Tanımı : Vücudun genel rengi yeşilimsiden sarıya kadar değişir. Vücut ve baş üzerinde koyu ve pas sarısı renkte lekeler bulunur. Ön kanatlar renksiz veya hafif dumanımsı olup hiç bir zaman hücreler içinde görüne-bilen lekeler bulunmaz. Bazı damarların nihayeti sarımsı beyaz veya koyu sarı renkli olabilir. Abdomen erkek ve dişilerde yeşil renkte olup dişilerde ovipozitörün nihayet kısmı sarımsı esmerdir. Vücut uzunluğu 3.0-3.5 mm'dir.
Yayılışı : Yurdumuza has bir türdür. Özellikle Doğu Anadolu bölgesinde bulunmaktadır. Varlığı son yıllarda yapılan çalışmalar sonucunda anlaşılmıştır (Klimaszewski and Lodos, 1977). Her ne kadar bu tür yalnızca Harput (Elâzığ)'da saptanmışsa da Doğu Anadolu bölgesinin diğer kesimlerinde de bulunduğu muhakkaktır.
Zararı ve konukçuları : Bu yeni türün konulcçusu bademdir. Erginler, bu bitkilerde mayıstan itibaren görülmeye başlar. Haziran ortar sında en yoğun olarak görülür.
Biyolojisi henüz bilinmemektedir.
Amblyrhina peehai Klimaszewski and Lodos
Genel görünüşü ve rengi bir önceki türe çok benzer. Ancak ön kanatlar bu türde hafif süt beyazımsı renktedir.
Mardin'de pek az olarak eriklerde tesadüf edilen bu türün gerçek zararlılık durumu henüz bilinmemektedir.
Diaphorina putoni Löw.
Kırmızı portakal renkte, vücut üzerinde siyahımsı leke ve çizgiler bulunan bir türdür. Vücudun üzeri beyaz tozlu ve sırtı yoğun şekilde kıllarla kaplıdır. Abdomen'in alt kısmı esmerimsi renktedir. Kanat damarları kırmızımsı veya turuncu renktedir. Vücut uzunluğu 2.3-2.8 mm'dir.
Akdeniz çevresi ülkelerinin bir çoğu ile Kırım, Gürcistan ve yurdumuzda yayılmış olan bu türün konukçusu bilinmemektedir.
Diaphorina citri Kuw. (Şekil 69)Genel görünüşü bir öncekine çok benzeyen bu tür Japonya, Taivvan, Çin ve Güneydoğu Asya ülkelerinin bir çokları ile Hindistan ve Pakistan'da yayılmış olup bu ülkelerde turunçgillerin en önemli zararlılarından birisidir. Ancak son yıllarda Arap yarımadasına girdiği saptanmışta". Bu yarımadada 1972 yılında ilk defa olmak üzere Suudi Arabistan'da Cidde
ve çevresinde görülmüş ve bu kesimde turunçgillerde yoğun zarar yaptığı açıklanmıştır (Wooler and Padgham, 1974).
Turunçgillerin çok önemli bir zararlısı olması ve yurdumuza komşu denebilecek kadar yakın bir bölgeye girmesi, özellikle hac dolayısıyla her zaman yurdumuza girme olanağı olan bu zararlı üzerinde Zirai Mücadele ve Zirai Karantina elemanlarınca durulacağından şüphe yoktur.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - 2 - Prof.Dr. Niyazi LODOS
Erginleri 2.8-3.1 mm boyda olan bu türün yurdumuzda varlığı evvelce bilinmekte ise de bulunduğu yer kesinlikle bilinmiyordu. Halen bu türün Ege bölgesinin bazı kesimlerinde bulunduğu anlaşılmıştır. Esas konukçusu erguvan'dır. Ancak zararı ve biyolojisi iyi bilinmemektedir.
, Cacopsylla costalis Flor.
Sinonim : Chermes nobilis Mey. D.
Tanımı : Ön kanatlar uzun-oval, kaideden itibaren tedricen genişler, en geniş yeri uca doğru 2/3'de olup nihayet kısmı muntazam şekilde yuvarlaktır. En önemli özelliği erkek genitalia'sı ve buna ait paramere'-lerdir. Bunlar kısa, dikdörtgen biçiminde^ kenarına ait köşeler silindire benzer iki uzun oluşum meydana getirmiştir. Vücut uzunluğu 2.7-3.1 mm'dir.
Yayılışı : Orta Avrupa, Finlandiya ve Transkarpat'lar.
Bu türün son yıllara kadar yurdumuzda olduğu bilinmiyordu. Yeni yapılan araştırmalar C. costalis'in yurdumuzda da bulunduğunu göstermiştir. Halen yurdumuzun yalnızca Mersin kesiminde bulunmaktadır.
Komıkçuları : Avrupa'nın bazı kesimlerinde özellikle elma ağaçlarında yoğun populasyonlar oluşturduğu bilinmektedir. Bu arada Bulgaristan'da ara sıra yoğun zararlara sebep olmaktadır. Bu ülkede biyolojisi ve savaşı iyi şekilde incelenmiştir (Harisanov, 1966).
Bu tür üzerinde önemle durulması gerekir.
Psyllopsis fraxini L. (Şekil 62 T)
Türkçe ismi : Sarı dişbudak psyllid'i
Tanımı : Genel rengi sarı olup vertex, mesothorax ve karın sclerite-lerinde az çok belirli siyahımsı lekeler bulunur. Vücut uzunluğu 3.5-3.9 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa'nın her tarafı ile Kuzey Amerika'da bulunan bir türdür. Yurdumuzda ise Kuzeybatı Anadolu ile Orta Anadolu'nun bazı kesimlerinde ara sıra tesadüf edilir.
Zararı ve korukçuları : Konukçusu esas itibariyle dişbudak ağaçlarıdır. Bu böceğin saldırısına uğrayan yapraklar kenarlarından itibaren kıvrılır. Bazan yaprakların tüm olarak büküldüğü de görülür. Yaprak damarları kırmızımsı bir renk alır. Şiddetli saldırılarda yapraklar zamanından önce dökülür. Yurdumuzda biyolojisi ve kesin zararı bilinmemektedir.
Psyllopsis fraxinicola Först. (Ş ikil 62 )
Türkçe ismi :Yeşil dişbudak psyllid'L
Tanımı : Genel rengi açık yeşil veya yeşilimsi sarıdır. Ön kanatlarda leke bulunmaz. Bu iki türün esas ayırımı erkek genital organlarındaki paramere'lerin yapısına göre yapılır. Vücut uzunluğu 2.8-3.0 mm'dir.
Yayılış : Avrupa'nın her tarafı ile Gürcistan, Kazakistan, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika'da bulunur.
Bu türün yurdumuzda varlığı son zamanlarda anlaşılmıştır. Doğu Anadolu'nun bazı kesimlerinde bulunduğu saptanmıştır. Önceki tür kadar önemli değildir.
Bir önceki türde olduğu gibi bu türün de konukçusu dişbudak ağaçlarıdır.
Ambljrhina turkiana Kimaszewski and Lodos (Şekil 62 A, 68)
Türkçe ismi : Badem psyllid'i
Tanımı : Vücudun genel rengi yeşilimsiden sarıya kadar değişir. Vücut ve baş üzerinde koyu ve pas sarısı renkte lekeler bulunur. Ön kanatlar renksiz veya hafif dumanımsı olup hiç bir zaman hücreler içinde görüne-bilen lekeler bulunmaz. Bazı damarların nihayeti sarımsı beyaz veya koyu sarı renkli olabilir. Abdomen erkek ve dişilerde yeşil renkte olup dişilerde ovipozitörün nihayet kısmı sarımsı esmerdir. Vücut uzunluğu 3.0-3.5 mm'dir.
Yayılışı : Yurdumuza has bir türdür. Özellikle Doğu Anadolu bölgesinde bulunmaktadır. Varlığı son yıllarda yapılan çalışmalar sonucunda anlaşılmıştır (Klimaszewski and Lodos, 1977). Her ne kadar bu tür yalnızca Harput (Elâzığ)'da saptanmışsa da Doğu Anadolu bölgesinin diğer kesimlerinde de bulunduğu muhakkaktır.
Zararı ve konukçuları : Bu yeni türün konulcçusu bademdir. Erginler, bu bitkilerde mayıstan itibaren görülmeye başlar. Haziran ortar sında en yoğun olarak görülür.
Biyolojisi henüz bilinmemektedir.
Amblyrhina peehai Klimaszewski and Lodos
Genel görünüşü ve rengi bir önceki türe çok benzer. Ancak ön kanatlar bu türde hafif süt beyazımsı renktedir.
Mardin'de pek az olarak eriklerde tesadüf edilen bu türün gerçek zararlılık durumu henüz bilinmemektedir.
Diaphorina putoni Löw.
Kırmızı portakal renkte, vücut üzerinde siyahımsı leke ve çizgiler bulunan bir türdür. Vücudun üzeri beyaz tozlu ve sırtı yoğun şekilde kıllarla kaplıdır. Abdomen'in alt kısmı esmerimsi renktedir. Kanat damarları kırmızımsı veya turuncu renktedir. Vücut uzunluğu 2.3-2.8 mm'dir.
Akdeniz çevresi ülkelerinin bir çoğu ile Kırım, Gürcistan ve yurdumuzda yayılmış olan bu türün konukçusu bilinmemektedir.
Diaphorina citri Kuw. (Şekil 69)Genel görünüşü bir öncekine çok benzeyen bu tür Japonya, Taivvan, Çin ve Güneydoğu Asya ülkelerinin bir çokları ile Hindistan ve Pakistan'da yayılmış olup bu ülkelerde turunçgillerin en önemli zararlılarından birisidir. Ancak son yıllarda Arap yarımadasına girdiği saptanmışta". Bu yarımadada 1972 yılında ilk defa olmak üzere Suudi Arabistan'da Cidde
ve çevresinde görülmüş ve bu kesimde turunçgillerde yoğun zarar yaptığı açıklanmıştır (Wooler and Padgham, 1974).
Turunçgillerin çok önemli bir zararlısı olması ve yurdumuza komşu denebilecek kadar yakın bir bölgeye girmesi, özellikle hac dolayısıyla her zaman yurdumuza girme olanağı olan bu zararlı üzerinde Zirai Mücadele ve Zirai Karantina elemanlarınca durulacağından şüphe yoktur.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi - 2 - Prof.Dr. Niyazi LODOS