Tweet
Apleneura lentisci Pass.
Sinonim : Rhizobius graminis Buck.
Türkçe ismi : Çitlenbik aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde antenin l'ci segmenti 2'ciye eşit, 3 ve 4'den daha uzun, 5'ci segment ise en uzun olup bu segment 1 ve 2'ci segmentlerin takriben iki katı 'uzunluğundadır.
Yayılışı s Afrika'nın bazı kesimleri, Fransa, İngiltere, Kıbrıs, Orta Doğu Ülkelerinin çoğu, Güney Rusya, Kafkasya, Orta Asya ve Iran.
Yurdumuzda özellikle Marmara bölgesi ile Batı ve Güney Anadolu'dabulunur. .
Kuzey ülkeleri ile Orta Asya'da yaşamı tam olmamakla beraber diğer ülkelerde holocyclic bir yaşama sahiptir. Esas konukçu bitkisi Pistacia lentiscus'tür. Fundatrix'ler bu ağaçların yapraklarında gal oluşumlarına sebep olur. Daha sonra meydana gelen kanatlı formlar Gramineae bitkilerinin köklerine gider. Yurdumuzda bu bitkilerin köklerinde ekonomik düzeyde zarar yapacak populasyonlarına pek rastlanmamaktadır.
Hemitrama bykovi Mordv.
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişiler oval vücutlu ve sarımsı beyaz renktedir. Corniculus'ları son derece küçüktür. Antenin son segmen-tindeki rhinarium, segmenti hemen çepe çevre sarar ve takriben genişliği kadar uzunluktadır. Arka bacaklar uzundur. Kanatlı formlarda sekonder rhinaria yalnızca 3'cü segmentte bulunur.
Yayılışı : Güney Rusya, Transkafkasya ve Batı Avrupa.
Yurdumuzda özellikle Ege bölgesinde rastlanmaktadır.
Biyolojisi iyi bilinmemektedir, izmir'de, baharda erkenden buğdayların (Triticum durum) köklerinde tesadüf edilir. Ancak mayıs ortalarından itibaren onları terkederek kaybolmaktadır. Bir buğday bitkisi kökünde en çok 32 bireye rastlanmıştır. Bu populasyon yoğunluğuna rağmen bitkinin gelişmesinde etkisi görülmemiştir.
Smynthurodes betae Westw.
Sinonim s Araycla albicomis Koch.; Pemphigus globosus Walk.; Forda natalensis Theob.
Türkçe ismi : Pancar aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde vücut hemen hemen yuvarlak, beyazımsı krem, ya da sarımsı beyaz renktedir. Vücut üzeri beyaz mumumsu bir tozla örtülüdür. Baş yassı ve büyük olup üzerinde dik ve uzun kıllar bulunur. Vücut uzunluğu 2.0-2.5 mm'dir.
Yayıkşı : Kozmopolit.
Yurdumuzda az olarak Batı ve Orta Anadolu'nun bazı kesimlerinde rastlanır.
Zararı ve Biyolojisi : Yurdumuz için halen ekonomik önemde bir tür değildir. Başta Baklagiller, Cruciferae ve Umbeîliferae gibi familyalara bağlı bitkilerin köklerinde bulunursa da daha çok havuçlarda görülür. Bazan patates, şeker pancarı, domateslerde de zarar yapabilmektedir.
Bazan anholocyclic bir yaşama da sahip olan bu tür yabani antepfıstığı ağaçlarının yapraklarında gal şeklinde oluşumlara sebep olur.
Pemphigus bursarius L.
Sinonim : Rhizobius lactucae Fitch.; R. pilosellae Burm.: R. sonehi Pass.
Türkçe ismi : Marul aphid'i
Tanımı : Kanatlı formları yeşil renkte ve esmer, ya da siyah tonlara sahiptir. Yaptıkları gal şekilleri, tanımlarını daha da kolaylaştırır. Kavakların yaprak saplarında küre, ya da armuta benzer biçimde gal oluşumuna sebep olur.
Yayılışı : Avrupa, Kuzey Afrika, Batı ve Orta Asya, Kuzey Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda.
Yurdumuzda yaygın olarak bulunur. Hemen hemen her yerde az veya çok tesadüf edilir.
Biyolojisi ve zararı °. Heterocious bir yaşama sahiptir. Fundatrbc ve fundatrigenia'lar kavakların (özellikle Populus nigra ve P. italica) yaprak saplarında galler meydana getirir (Şekil 76 A). Ancak- kavaklarda-ki bu türlü zararı önemli değildir. Bu galler yeşil, yeşilimsi sarı, çok defa da kısmen veya tamamen kırmızımsı renktedir, üzerleri kılsız ve düzdür.
Yazın meydana gelen kanatlı formlar bu galleri terkederek marul veya Compositae türlerine geçerek yaşamlarını sürdürür. Asıl zararı özellikle marul köklerinde yaşayan bu formlar meydana getirir. Bunlar yoğun populasyonlar halinde beslendiğinde marullar zayıflar, gelişmeleri durur. Avrupa'nın bazı ülkelerinde marullarda önemli zararlara sebep olursa da yurdumuzda zarar yapacak orandaki yüksek populasyonlarma pek rastlanmamaktadır. Sonbaharda meydana gelen kanatlı formlar, marullardan tekrar kavaklara göç ederler. Bunlar gerçek erkek ve dişileri meydana getirirler. Bazan da toprak altında herhangi bir bitkiye bağlı kalmaksızın da kışı parthenogenetik dişiler halinde geçirebilirler.
Marul aphid'i özellikle ingiltere'de marullarda oldukça fazla zarar yapmaktadır. Bu ülkede marullarda mildiyö'ye karşı mukavim varyeteleri bulmak amacı ile yapılan araştırmalarda bazı marul çeşitlerinin P. bursariııs'a dayanıklı oldukları saptanmıştır. Örneğin Avoncrisp ve Avondefiance gibi çeşitlerin aynı koşullar altında köklerinde aphid kolonileri oluşturmadığı görülmüştür (Dunn and Kempton, 1974). Bu ülkede ayrıca marullar diazinon ile muamele edildikten sonra dikilmekte ve bu insektisit ile ilaçlanan marulların köklerinde aphid kolonileri oluşa-mamakta ve böylece bu zararlı böceğe karşı böyle bir savaş yöntemi uygulanmaktadır.
Pemphigus populi Courch.
Sinonim : Pemphigus hederae Horv.; P. populicourcketi Licht..
Türkçe ismi : Kavak aphid'i
Tanımı % Kanatlı sexupara'larda vücut koyu yeşil, baş ve thorax siyahımsı renktedir. Sekonder rhinaria oval veya yarık şeklinde olup 3 ve 4'cü anten segmentleriniıı ucuna doğru yerleşmiştir. Vücut uzunluğu 1.8-2.7 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa, Orta ve Batı Asya.
Yurdumuzda Trakya, ve Marmara bölgeleri ile Orta Anadolu'da az olarak rastlanır.
Yurdumuzda biyolojisi iyi bilinmemektedir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Sinonim : Rhizobius graminis Buck.
Türkçe ismi : Çitlenbik aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde antenin l'ci segmenti 2'ciye eşit, 3 ve 4'den daha uzun, 5'ci segment ise en uzun olup bu segment 1 ve 2'ci segmentlerin takriben iki katı 'uzunluğundadır.
Yayılışı s Afrika'nın bazı kesimleri, Fransa, İngiltere, Kıbrıs, Orta Doğu Ülkelerinin çoğu, Güney Rusya, Kafkasya, Orta Asya ve Iran.
Yurdumuzda özellikle Marmara bölgesi ile Batı ve Güney Anadolu'dabulunur. .
Kuzey ülkeleri ile Orta Asya'da yaşamı tam olmamakla beraber diğer ülkelerde holocyclic bir yaşama sahiptir. Esas konukçu bitkisi Pistacia lentiscus'tür. Fundatrix'ler bu ağaçların yapraklarında gal oluşumlarına sebep olur. Daha sonra meydana gelen kanatlı formlar Gramineae bitkilerinin köklerine gider. Yurdumuzda bu bitkilerin köklerinde ekonomik düzeyde zarar yapacak populasyonlarına pek rastlanmamaktadır.
Hemitrama bykovi Mordv.
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişiler oval vücutlu ve sarımsı beyaz renktedir. Corniculus'ları son derece küçüktür. Antenin son segmen-tindeki rhinarium, segmenti hemen çepe çevre sarar ve takriben genişliği kadar uzunluktadır. Arka bacaklar uzundur. Kanatlı formlarda sekonder rhinaria yalnızca 3'cü segmentte bulunur.
Yayılışı : Güney Rusya, Transkafkasya ve Batı Avrupa.
Yurdumuzda özellikle Ege bölgesinde rastlanmaktadır.
Biyolojisi iyi bilinmemektedir, izmir'de, baharda erkenden buğdayların (Triticum durum) köklerinde tesadüf edilir. Ancak mayıs ortalarından itibaren onları terkederek kaybolmaktadır. Bir buğday bitkisi kökünde en çok 32 bireye rastlanmıştır. Bu populasyon yoğunluğuna rağmen bitkinin gelişmesinde etkisi görülmemiştir.
Smynthurodes betae Westw.
Sinonim s Araycla albicomis Koch.; Pemphigus globosus Walk.; Forda natalensis Theob.
Türkçe ismi : Pancar aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde vücut hemen hemen yuvarlak, beyazımsı krem, ya da sarımsı beyaz renktedir. Vücut üzeri beyaz mumumsu bir tozla örtülüdür. Baş yassı ve büyük olup üzerinde dik ve uzun kıllar bulunur. Vücut uzunluğu 2.0-2.5 mm'dir.
Yayıkşı : Kozmopolit.
Yurdumuzda az olarak Batı ve Orta Anadolu'nun bazı kesimlerinde rastlanır.
Zararı ve Biyolojisi : Yurdumuz için halen ekonomik önemde bir tür değildir. Başta Baklagiller, Cruciferae ve Umbeîliferae gibi familyalara bağlı bitkilerin köklerinde bulunursa da daha çok havuçlarda görülür. Bazan patates, şeker pancarı, domateslerde de zarar yapabilmektedir.
Bazan anholocyclic bir yaşama da sahip olan bu tür yabani antepfıstığı ağaçlarının yapraklarında gal şeklinde oluşumlara sebep olur.
Pemphigus bursarius L.
Sinonim : Rhizobius lactucae Fitch.; R. pilosellae Burm.: R. sonehi Pass.
Türkçe ismi : Marul aphid'i
Tanımı : Kanatlı formları yeşil renkte ve esmer, ya da siyah tonlara sahiptir. Yaptıkları gal şekilleri, tanımlarını daha da kolaylaştırır. Kavakların yaprak saplarında küre, ya da armuta benzer biçimde gal oluşumuna sebep olur.
Yayılışı : Avrupa, Kuzey Afrika, Batı ve Orta Asya, Kuzey Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda.
Yurdumuzda yaygın olarak bulunur. Hemen hemen her yerde az veya çok tesadüf edilir.
Biyolojisi ve zararı °. Heterocious bir yaşama sahiptir. Fundatrbc ve fundatrigenia'lar kavakların (özellikle Populus nigra ve P. italica) yaprak saplarında galler meydana getirir (Şekil 76 A). Ancak- kavaklarda-ki bu türlü zararı önemli değildir. Bu galler yeşil, yeşilimsi sarı, çok defa da kısmen veya tamamen kırmızımsı renktedir, üzerleri kılsız ve düzdür.
Yazın meydana gelen kanatlı formlar bu galleri terkederek marul veya Compositae türlerine geçerek yaşamlarını sürdürür. Asıl zararı özellikle marul köklerinde yaşayan bu formlar meydana getirir. Bunlar yoğun populasyonlar halinde beslendiğinde marullar zayıflar, gelişmeleri durur. Avrupa'nın bazı ülkelerinde marullarda önemli zararlara sebep olursa da yurdumuzda zarar yapacak orandaki yüksek populasyonlarma pek rastlanmamaktadır. Sonbaharda meydana gelen kanatlı formlar, marullardan tekrar kavaklara göç ederler. Bunlar gerçek erkek ve dişileri meydana getirirler. Bazan da toprak altında herhangi bir bitkiye bağlı kalmaksızın da kışı parthenogenetik dişiler halinde geçirebilirler.
Marul aphid'i özellikle ingiltere'de marullarda oldukça fazla zarar yapmaktadır. Bu ülkede marullarda mildiyö'ye karşı mukavim varyeteleri bulmak amacı ile yapılan araştırmalarda bazı marul çeşitlerinin P. bursariııs'a dayanıklı oldukları saptanmıştır. Örneğin Avoncrisp ve Avondefiance gibi çeşitlerin aynı koşullar altında köklerinde aphid kolonileri oluşturmadığı görülmüştür (Dunn and Kempton, 1974). Bu ülkede ayrıca marullar diazinon ile muamele edildikten sonra dikilmekte ve bu insektisit ile ilaçlanan marulların köklerinde aphid kolonileri oluşa-mamakta ve böylece bu zararlı böceğe karşı böyle bir savaş yöntemi uygulanmaktadır.
Pemphigus populi Courch.
Sinonim : Pemphigus hederae Horv.; P. populicourcketi Licht..
Türkçe ismi : Kavak aphid'i
Tanımı % Kanatlı sexupara'larda vücut koyu yeşil, baş ve thorax siyahımsı renktedir. Sekonder rhinaria oval veya yarık şeklinde olup 3 ve 4'cü anten segmentleriniıı ucuna doğru yerleşmiştir. Vücut uzunluğu 1.8-2.7 mm'dir.
Yayılışı : Avrupa, Orta ve Batı Asya.
Yurdumuzda Trakya, ve Marmara bölgeleri ile Orta Anadolu'da az olarak rastlanır.
Biyolojisi ve zararı : Esas konukçusu kavak (özellikle Populus nigra, ,
P. italica ve P. pyramidalis) olan bu türün biyolojisi İngiltere'de Furk and
Prior (1975) tarafından iyi şekilde incelenmiş ve ara konukçulan da sap
tanmıştır. Buna göre heterocious bir yaşama sahip olup esas konukçusu
olan kavakların yapraklarında fundatrix ve fundatrigenia'lar kendilerine
özgü gal oluşumlarına sebep olur (Şekil 76 C). Daha sonra meydana gelen kanatlı formlar, en önemli ara konukçulan olan Melilotııs altissima,Medicago lupiluna ve Lathyrus pratensis gibi Baklagillerin köklerine yazın geçerek koloniler oluşturur. Yaz. sonuna doğru bu bitkilerde meydana gelen kanatlı formlar tekrar esas konukçusu olan kavaklara döner.
P. italica ve P. pyramidalis) olan bu türün biyolojisi İngiltere'de Furk and
Prior (1975) tarafından iyi şekilde incelenmiş ve ara konukçulan da sap
tanmıştır. Buna göre heterocious bir yaşama sahip olup esas konukçusu
olan kavakların yapraklarında fundatrix ve fundatrigenia'lar kendilerine
özgü gal oluşumlarına sebep olur (Şekil 76 C). Daha sonra meydana gelen kanatlı formlar, en önemli ara konukçulan olan Melilotııs altissima,Medicago lupiluna ve Lathyrus pratensis gibi Baklagillerin köklerine yazın geçerek koloniler oluşturur. Yaz. sonuna doğru bu bitkilerde meydana gelen kanatlı formlar tekrar esas konukçusu olan kavaklara döner.
Yurdumuzda biyolojisi iyi bilinmemektedir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS