Tweet
Brachycaudus helichrysi Kalt.
Sinonim s Aphis chrysanthemi Walk.; A. bellis Bııck. Türkçe ismi : Yeşil krizantem aphid'i
Tamını % Kanatsız parthenogetik dişiler oval vücutlu, sarımsı yeşil veya sarımsı esmer rektedir. Baş, bacaklar, corniculus'lar siyah renkte-, dir. Abdomenin nihayetinde bazen siyah bir leke bulunabilir. Vücut uzunluğu 1.5-2.0 mm'dir.
Kanatlı formlar uzun oval şekilde, baş ve thorax siyah, abdomen ile kuyruk yeşil veya yeşilimsi sarı, corniculus'lar ise esmer renktedir. Vücut uzunluğu 1.3-1.8 mm'dir.
Yayıkşı : Kozmopolit.
Yurdumuzun hemen her tarafında az çok tesadüf edilir. Ancak, çoğu defa diğer türle karıştırıldığından gözden kaçmaktadır.
Zararı ve konakçularî : Esas konukçuları Prunus cinsine bağlı meyve ağaçlarıdır. Ara konukçuları çoğunlukta Compositae familyası bitki türleridir. Prunus cinsinden en çok erik ve şeftalilerde görülmektedir. Aphi d'ler bu ağaçların yapraklarının alt yüzlerine yerleşerek onları düzensiz biçimde kıvırır ve deforme eder. Bu gibi yapraklar sertleşir, sararır ve vaktinden önce dökülür. Meyveler de aynı şekilde etkilenir. Bunlar küçük kalır ve şiddetli saldırılarda da çoğu dökülür. Sürgünlerin gelişmesi durur, dalların uçları deforme olur ve kurur. Şiddetli saldırılarda yalnız o yılın ürün miktarı azalmakla kalmaz, bu ertesi yıllarda da kendisini gösterir.
Bu türün diğer önemli bir zarar şekli de bitkilerde Sharka, Dahüa mosaic, Raddish yellows, Tomato aspermi, Gentrosoma mosaic, Clneraria mosaic vs. gibi bazı önemli virüs hastalıklarını bulaştırması-dır (Kennedy et al. 1962).
Biyolojisi : Sıcak bölgelerde bütün yıl boyunca parthenogenetik çoğalmasına devam edebilir. Ancak kışı soğuk geçen yerlerde, bu mevsimi esas konukçuları üzerinde yumurta halinde geçirir. îlk baharda yaprakların henüz daha yeni çıkmaya başladığı dönemde bu yumurtalar açılır. Çıkan nimfler açılmakta olan yaprakların alt yüzlerine geçerek beslenmeye başbr. Bunlardan meydana gelen fundatrix'ler ve onu takip eden bir kaç nesil esas konukçularda gelişmelerine devam eder. Yerine göre nisan ve mayıs aylarında koloniler içinde sayıları gittikçe artarak çoğalan kanatlı formlar ara konukçulara göç ederler. Ara konukçular ayçiçeği krizantem, aspir, devedikeni ve diğer Compositae türleri ile bazı Borraginaceae veya Scrophulariacae türleridir. Sonbahar başlangıcında
meydana gelen kanatlı formlar tekrar esas konukçuîarına dönerler. Bu arada meydana gelen gerçek erkek ve dişiler çiftleşir. Daha sonra dişiler döllenmiş olan yumurtalarını dalların tomurcuk diplerine veya koltuk altlarına bırakır. Bu yumurtalar ilk bırakıldıkları anda yeşilimsi renktedir Daha sonra renk siyaha dönüşür.
Savaşı : B. amygdalinus'da olduğu gibidir. Brachycaudııs psrsicae Pass.
Siıonim : Aphis perskaecola Bolossol.; A. pericaeniger Smith. Türkçe ismi : Siyah şeftali aphid'i.
Tanımı : Kanatlı paıthenogenetik dişiler parlak siyah renktedir. Corniculus'lar arka tarsus'Iardan daha uzundur. 3. anten segmentinde muhtelif sayıda sekonder rhinaria bülunuf. Vücut uzunluğu 2 mm'.dir.
Yayılışı : Hemen hemen kozmopolit.
Yurdumuzda az olarak rastlanır. Daha çok Orta ve Batı Anadolu'da görülür.
Zararı ve konukçudarı ; özellikle dallar üzerinde beslenir. Yoğun populasyonlarm bulunduğu sürgünler deforme olur. Bitkide gelişme durur. Tatlımsı maddeler salgılayarak fumajine de neden olur. Ayrıca Peach rosette meşale ve Poison hemloek ring spot gibi virüs hastalıklarının yayıcısı da olduğu için önemlidir (Kennedy et al. 1962).
Biyolojisi : Yurdumuzda biyolojisi bilinmemektedir. Ancak kışı Fransa'da şeftali ağaçlarının köklerinde kanatsız parthenogenetik dişiler halinde, yada döllenmiş yumurta halinde gövde ve dallar üzerinde geçirir (Bannemaisan, 1961).
Dysaphis crataegi Kalt.
Sinonim : Forda daucei Gaur.; Anuraphis carotae 'Koch
Türkçe ismi : Akdiken aphid'i
Esas konukçusu akdiken [Craiaegus spp.) olup bu bitkilerin, yapraklarında, baharda kırmızımsı ve açık sarı renkte şişkinlikler yapar. Daha sonra kanatlı formlar Umbelliferae bitkilerini, özellikle havuç, anason, kerevize göç eder. Fasulye Bean mosaic virüs hastalığının taşıyıcısıdır. Yurdumuzda biyolojisi bilinmemektedir.
Dysaphis devecta Walk.
Sinonim : Aphis pyri Buck.; Dentatus communis Mordv,
Türkçe ismi : Kırmızı elma gal aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerin genel görünüşü D. plantaginea'ya. çok benzer. 3'cü anten segmentindeki kılların segment çapından daha uzun olması ve pronotum'da yan kenara yakın kılların bulunmasıyla ondan ayrılır.
Yayılşı : Avrupa.
Yurdumuzda şimdiye kadar yalnızca Güney-Doğu Anadolu'da bulunduğu bildirilmiştir (Çanakçıoğlu, 1975).
Zararı ve konukçuları : Esas konukçusu elma ağaçlarıdır. Bu ağaçlarda yapraklan, orta damar uzunluğunca sigara biçiminde kıvırır. Böylece zararı D. plantaginea'da.n da kolaylıkla ayrılır. Yapraklarda yaptığı gal kırmızımsı renktedir.
Göç edici değildir. Avrupa'nın bazı ülkelerinde elmaların önemli zararlılarından sayılmaktadır. Yuıdumuzda biyolojisi bilinmemektedir.
Dysaphis plantaginea Pass. (Şekil 76 E, L - 78 G, L - 97). ..
Sinonim. : Myzus mali Ferr.; Anuraphis roseus ker.
Türkçe ismi : Sinirotu aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişiler gri esmer renkte, fakat tozumsu görünümde olup corniculus'lar ile buyruğun nihayet kısmı koyu renktedir. Vücut uzunluğu 1.8-2.5 mm'dir.
Kanatlı formlarda vücut biraz daha irice olup baş ve thorax koyu es
merden siyaha kadar değişir. Corniculus'lar ile kuyruğun nihayet kısımları
koyu renktedir.
Yayılışı : Palearktik bölgenin büyük bir kısmı ile A.B.D.'de.
Yurdumuzda özellikle Orta ve Güney Anadolu'nun bazı yörelerinde ara- sıra rastlanmaktadır.
Zararı ve konukçuları: Elma ağaçlarında taze yapraklan kıvırır. Zararı elma aphid'ine çok benzer. Kennedy et al. (1962) bu türün bitkilerde Gabbage black ring spot ve Narcissus mosaic gibi virüs hastalıklarının vektörü olduğunu bildirmektedir. Bu bakımdan öncekilerden daha önemlidir
Esas konukçusu elma ağaçlandır. Ara konukçusu ise sinirotu (Plantago
spp.)'dur.
Yurdumuzda biyolojisi bilinmemektedir. Dysaphis pyri B.d.F.
Sinonim : Dentatus malus Nevvsky Türkçe ismi : Kül renkli armut aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişiler yuvarlak vücutlu, esmer veya açık mumum.su renktedir. Antenleri açık sarı, nihayet kısımları koyu, corniculus'lar siyah renktedir. Gorniculus'lar kuyruktan 1.8-2.4 kat daha uzundur. Kuyruk yuvarlakımsıdır. Vücut uzunluğu 2.5-3.0 mm' dir. Kanatlı foralarda antenler tamamen siyah renkte olup 3'cü anten segmentinde 32—64 sekonder rhinaria bulunur.
Yayılışı : Palearktik bölgede.
Yurdumuzda Orta ve Batı Anadolu'da yaygın haldedir.
Zararı ve konukçaları : Armut yapraklarını orta damara dik gelecek şekilde kıvırarak büzer. Bu kıvırma şekli çok karakteristiktir. Saldırıya uğrayan yapraklar sarımsı yeşil bir renk alır ve vaktinden önce
dökülür. Şiddetli saldırıya uğrayan ağaçlarda ürün azaldığı gibi kalitesi de bozulur. Ayrıca bol miktarda bahrnsı maddeler de salgıladıkla ı için fumajine sebep olur ve zararı bir kat daha artar. Diğer aphid türlerinin çoğunda olduğu gibi şiddetli saldırıya uğrayan ağaçlarda bu etki ertesi yıl da kendisini gösterir.
Esas konukçu bitkisi armut ağaçlarıdır. Ara konukçusu ise yoğurot-
larıdır (Gallium ssp.)
Biyolojisi : Heteroecious bir yaşama sahiptir. Kışı armut ağaçlarının ince dallan üzerindeki çatlak ve yarıklar araşma bırakılan yumurta halinde geçirir, ilkbaharda yaprakların çıkmaya başladığı bir dönemde bu yumurtalar açılır. Çıkan nimfler taze yaprakların alt yüzlerine geçerek yerleşir ve beslenmeye başlar. Bunlardan meydana gelen fundatrix'ler ve daha sonraki bir çok nesil, armutlarda yaşamlarını sürdürür. Bu arada meydana gelen kanatlı formlar ara konukçulara göç eder. Bu bitkilerde sonbahara kadar yaşamlarını sürdüren aphid'lerin yerine göre eylül ve ekim aylarında meydana gelen kanatlı formları tekrar armut ağaçlarına dönerler. Bu arada çıkan gerçek erkek ve dişiler çiftleştikten sonra dişiler yumurtalarını bırakırlar.
Savaşı : Bazı armut varyeteleri bu zararlıya dayanıklıdır. Uygun elan yerlerde bu varyetelerin dikilmesi yararlıdır ?lâçlı savaşı Brachycaudus amygdalinus*da. olduğu gibidir.
Djsaphis tulipae B.d.F.
Sinonim : Aphis indis Guercio; A. gladioli Felt.
Türkçe ismi : Lâle aphid'i
Tamımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde vücut yuvarlakımsı ve şişkin olup rengi griden açık sarımsı kahverengine kadar değişir. Kuyruk ve corniculus'lar koyu renktedir. Corniculus'lar kuyruğun üç katı kadar uzunluktadır. Vücut uzunluğu 1.8-2.5 mm'dir.
Yayılışı t Hemen hemen kozmopolit.
Şimdiye kadar yalnızca ?stanbul'da olduğu bildirilmiştir (Bodenheirner and Swirski, 1957).
Bu tür glayöl, lâle, zambak gibi bitkilerde bulunur. Biyolojisi ve esas konukçusu bilinmemektedir. Kennedy et al. (1962), bu türün iris mo-saic, Lily simptomîess ve Tulip brea, kirag gibi önemli bazı virüs hastalıklarının vektörü olduğunu bildirmektedir.
Sinonim s Aphis chrysanthemi Walk.; A. bellis Bııck. Türkçe ismi : Yeşil krizantem aphid'i
Tamını % Kanatsız parthenogetik dişiler oval vücutlu, sarımsı yeşil veya sarımsı esmer rektedir. Baş, bacaklar, corniculus'lar siyah renkte-, dir. Abdomenin nihayetinde bazen siyah bir leke bulunabilir. Vücut uzunluğu 1.5-2.0 mm'dir.
Kanatlı formlar uzun oval şekilde, baş ve thorax siyah, abdomen ile kuyruk yeşil veya yeşilimsi sarı, corniculus'lar ise esmer renktedir. Vücut uzunluğu 1.3-1.8 mm'dir.
Yayıkşı : Kozmopolit.
Yurdumuzun hemen her tarafında az çok tesadüf edilir. Ancak, çoğu defa diğer türle karıştırıldığından gözden kaçmaktadır.
Zararı ve konakçularî : Esas konukçuları Prunus cinsine bağlı meyve ağaçlarıdır. Ara konukçuları çoğunlukta Compositae familyası bitki türleridir. Prunus cinsinden en çok erik ve şeftalilerde görülmektedir. Aphi d'ler bu ağaçların yapraklarının alt yüzlerine yerleşerek onları düzensiz biçimde kıvırır ve deforme eder. Bu gibi yapraklar sertleşir, sararır ve vaktinden önce dökülür. Meyveler de aynı şekilde etkilenir. Bunlar küçük kalır ve şiddetli saldırılarda da çoğu dökülür. Sürgünlerin gelişmesi durur, dalların uçları deforme olur ve kurur. Şiddetli saldırılarda yalnız o yılın ürün miktarı azalmakla kalmaz, bu ertesi yıllarda da kendisini gösterir.
Bu türün diğer önemli bir zarar şekli de bitkilerde Sharka, Dahüa mosaic, Raddish yellows, Tomato aspermi, Gentrosoma mosaic, Clneraria mosaic vs. gibi bazı önemli virüs hastalıklarını bulaştırması-dır (Kennedy et al. 1962).
Biyolojisi : Sıcak bölgelerde bütün yıl boyunca parthenogenetik çoğalmasına devam edebilir. Ancak kışı soğuk geçen yerlerde, bu mevsimi esas konukçuları üzerinde yumurta halinde geçirir. îlk baharda yaprakların henüz daha yeni çıkmaya başladığı dönemde bu yumurtalar açılır. Çıkan nimfler açılmakta olan yaprakların alt yüzlerine geçerek beslenmeye başbr. Bunlardan meydana gelen fundatrix'ler ve onu takip eden bir kaç nesil esas konukçularda gelişmelerine devam eder. Yerine göre nisan ve mayıs aylarında koloniler içinde sayıları gittikçe artarak çoğalan kanatlı formlar ara konukçulara göç ederler. Ara konukçular ayçiçeği krizantem, aspir, devedikeni ve diğer Compositae türleri ile bazı Borraginaceae veya Scrophulariacae türleridir. Sonbahar başlangıcında
meydana gelen kanatlı formlar tekrar esas konukçuîarına dönerler. Bu arada meydana gelen gerçek erkek ve dişiler çiftleşir. Daha sonra dişiler döllenmiş olan yumurtalarını dalların tomurcuk diplerine veya koltuk altlarına bırakır. Bu yumurtalar ilk bırakıldıkları anda yeşilimsi renktedir Daha sonra renk siyaha dönüşür.
Savaşı : B. amygdalinus'da olduğu gibidir. Brachycaudııs psrsicae Pass.
Siıonim : Aphis perskaecola Bolossol.; A. pericaeniger Smith. Türkçe ismi : Siyah şeftali aphid'i.
Tanımı : Kanatlı paıthenogenetik dişiler parlak siyah renktedir. Corniculus'lar arka tarsus'Iardan daha uzundur. 3. anten segmentinde muhtelif sayıda sekonder rhinaria bülunuf. Vücut uzunluğu 2 mm'.dir.
Yayılışı : Hemen hemen kozmopolit.
Yurdumuzda az olarak rastlanır. Daha çok Orta ve Batı Anadolu'da görülür.
Zararı ve konukçudarı ; özellikle dallar üzerinde beslenir. Yoğun populasyonlarm bulunduğu sürgünler deforme olur. Bitkide gelişme durur. Tatlımsı maddeler salgılayarak fumajine de neden olur. Ayrıca Peach rosette meşale ve Poison hemloek ring spot gibi virüs hastalıklarının yayıcısı da olduğu için önemlidir (Kennedy et al. 1962).
Biyolojisi : Yurdumuzda biyolojisi bilinmemektedir. Ancak kışı Fransa'da şeftali ağaçlarının köklerinde kanatsız parthenogenetik dişiler halinde, yada döllenmiş yumurta halinde gövde ve dallar üzerinde geçirir (Bannemaisan, 1961).
Dysaphis crataegi Kalt.
Sinonim : Forda daucei Gaur.; Anuraphis carotae 'Koch
Türkçe ismi : Akdiken aphid'i
Esas konukçusu akdiken [Craiaegus spp.) olup bu bitkilerin, yapraklarında, baharda kırmızımsı ve açık sarı renkte şişkinlikler yapar. Daha sonra kanatlı formlar Umbelliferae bitkilerini, özellikle havuç, anason, kerevize göç eder. Fasulye Bean mosaic virüs hastalığının taşıyıcısıdır. Yurdumuzda biyolojisi bilinmemektedir.
Dysaphis devecta Walk.
Sinonim : Aphis pyri Buck.; Dentatus communis Mordv,
Türkçe ismi : Kırmızı elma gal aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerin genel görünüşü D. plantaginea'ya. çok benzer. 3'cü anten segmentindeki kılların segment çapından daha uzun olması ve pronotum'da yan kenara yakın kılların bulunmasıyla ondan ayrılır.
Yayılşı : Avrupa.
Yurdumuzda şimdiye kadar yalnızca Güney-Doğu Anadolu'da bulunduğu bildirilmiştir (Çanakçıoğlu, 1975).
Zararı ve konukçuları : Esas konukçusu elma ağaçlarıdır. Bu ağaçlarda yapraklan, orta damar uzunluğunca sigara biçiminde kıvırır. Böylece zararı D. plantaginea'da.n da kolaylıkla ayrılır. Yapraklarda yaptığı gal kırmızımsı renktedir.
Göç edici değildir. Avrupa'nın bazı ülkelerinde elmaların önemli zararlılarından sayılmaktadır. Yuıdumuzda biyolojisi bilinmemektedir.
Dysaphis plantaginea Pass. (Şekil 76 E, L - 78 G, L - 97). ..
Sinonim. : Myzus mali Ferr.; Anuraphis roseus ker.
Türkçe ismi : Sinirotu aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişiler gri esmer renkte, fakat tozumsu görünümde olup corniculus'lar ile buyruğun nihayet kısmı koyu renktedir. Vücut uzunluğu 1.8-2.5 mm'dir.
Kanatlı formlarda vücut biraz daha irice olup baş ve thorax koyu es
merden siyaha kadar değişir. Corniculus'lar ile kuyruğun nihayet kısımları
koyu renktedir.
Yayılışı : Palearktik bölgenin büyük bir kısmı ile A.B.D.'de.
Yurdumuzda özellikle Orta ve Güney Anadolu'nun bazı yörelerinde ara- sıra rastlanmaktadır.
Zararı ve konukçuları: Elma ağaçlarında taze yapraklan kıvırır. Zararı elma aphid'ine çok benzer. Kennedy et al. (1962) bu türün bitkilerde Gabbage black ring spot ve Narcissus mosaic gibi virüs hastalıklarının vektörü olduğunu bildirmektedir. Bu bakımdan öncekilerden daha önemlidir
Esas konukçusu elma ağaçlandır. Ara konukçusu ise sinirotu (Plantago
spp.)'dur.
Yurdumuzda biyolojisi bilinmemektedir. Dysaphis pyri B.d.F.
Sinonim : Dentatus malus Nevvsky Türkçe ismi : Kül renkli armut aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişiler yuvarlak vücutlu, esmer veya açık mumum.su renktedir. Antenleri açık sarı, nihayet kısımları koyu, corniculus'lar siyah renktedir. Gorniculus'lar kuyruktan 1.8-2.4 kat daha uzundur. Kuyruk yuvarlakımsıdır. Vücut uzunluğu 2.5-3.0 mm' dir. Kanatlı foralarda antenler tamamen siyah renkte olup 3'cü anten segmentinde 32—64 sekonder rhinaria bulunur.
Yayılışı : Palearktik bölgede.
Yurdumuzda Orta ve Batı Anadolu'da yaygın haldedir.
Zararı ve konukçaları : Armut yapraklarını orta damara dik gelecek şekilde kıvırarak büzer. Bu kıvırma şekli çok karakteristiktir. Saldırıya uğrayan yapraklar sarımsı yeşil bir renk alır ve vaktinden önce
dökülür. Şiddetli saldırıya uğrayan ağaçlarda ürün azaldığı gibi kalitesi de bozulur. Ayrıca bol miktarda bahrnsı maddeler de salgıladıkla ı için fumajine sebep olur ve zararı bir kat daha artar. Diğer aphid türlerinin çoğunda olduğu gibi şiddetli saldırıya uğrayan ağaçlarda bu etki ertesi yıl da kendisini gösterir.
Esas konukçu bitkisi armut ağaçlarıdır. Ara konukçusu ise yoğurot-
larıdır (Gallium ssp.)
Biyolojisi : Heteroecious bir yaşama sahiptir. Kışı armut ağaçlarının ince dallan üzerindeki çatlak ve yarıklar araşma bırakılan yumurta halinde geçirir, ilkbaharda yaprakların çıkmaya başladığı bir dönemde bu yumurtalar açılır. Çıkan nimfler taze yaprakların alt yüzlerine geçerek yerleşir ve beslenmeye başlar. Bunlardan meydana gelen fundatrix'ler ve daha sonraki bir çok nesil, armutlarda yaşamlarını sürdürür. Bu arada meydana gelen kanatlı formlar ara konukçulara göç eder. Bu bitkilerde sonbahara kadar yaşamlarını sürdüren aphid'lerin yerine göre eylül ve ekim aylarında meydana gelen kanatlı formları tekrar armut ağaçlarına dönerler. Bu arada çıkan gerçek erkek ve dişiler çiftleştikten sonra dişiler yumurtalarını bırakırlar.
Savaşı : Bazı armut varyeteleri bu zararlıya dayanıklıdır. Uygun elan yerlerde bu varyetelerin dikilmesi yararlıdır ?lâçlı savaşı Brachycaudus amygdalinus*da. olduğu gibidir.
Djsaphis tulipae B.d.F.
Sinonim : Aphis indis Guercio; A. gladioli Felt.
Türkçe ismi : Lâle aphid'i
Tamımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde vücut yuvarlakımsı ve şişkin olup rengi griden açık sarımsı kahverengine kadar değişir. Kuyruk ve corniculus'lar koyu renktedir. Corniculus'lar kuyruğun üç katı kadar uzunluktadır. Vücut uzunluğu 1.8-2.5 mm'dir.
Yayılışı t Hemen hemen kozmopolit.
Şimdiye kadar yalnızca ?stanbul'da olduğu bildirilmiştir (Bodenheirner and Swirski, 1957).
Bu tür glayöl, lâle, zambak gibi bitkilerde bulunur. Biyolojisi ve esas konukçusu bilinmemektedir. Kennedy et al. (1962), bu türün iris mo-saic, Lily simptomîess ve Tulip brea, kirag gibi önemli bazı virüs hastalıklarının vektörü olduğunu bildirmektedir.