Tweet
Familya: Ghaitophorîdae
Vücut şekilleri ince uzun, oval, ya da armut şeklindedir. Büyüklükleri
0.8-4.5 mm arasında değişir. ,
Vücutlarının üzeri, çok defa da etrafları kıllarla kaplıdır. Bu nedenle familya ismi «kıllı vücutlu» manâsına gelen Yunanca bir kelime kökünden meydana getirilmiştir. Corniculus'ların üzeri genellikle ağ şeklinde bir yüzeye sahiptir ve bu üst kısmında daha belirgin olarak görülür. Bu özel yapı dolayısıyle Callaphididae familyasından kolaylıkla ayrılır. Eğer ağ gibi yapı bulunmazsa, o taktirde antenler 5 segmentlidir. Tarsus'larda dikenimsi çıkıntılar bulunmaz. Buna karşılık düz, pulcuklar bulunabilir. Antenler 5 veya 6 segmentli, nadiren de 4 segmentlidir. Antenlere ait tüberküller yoktur. Sonuncu anten segmentine ait uç çıkıntı, bu segmentin kaidesinden daha uzundur. Corniculus'lar kesik ağaç gövdesi biçiminde veya delik şeklinde olup kıllı veya kılsızdır. Vücut üzerindeki kılların nihayet uçları çatallı, düz, ya da genişlemiştir.
Çoğunlukla monoecious ve holocyclic bir yaşama sahiptirler. Monop-hag veya oligophag'tır. Genellikle Salicaceae, Aceraceae veya Buğday-gülerde yaşayan 12 cinse ait 100 kadar türe sahip olan bu familyanın yurdumuzda 13 kadar temsilcisi bilinmektedir.
Rungsia Mim., ya bağımsız bir cins, ya da Sipha Pass. cinainin bir alt- cinsi halinde incelenmektedir. Ancak Stroyan (1977) bu ayrımın geçerli taksonomik karakterlere dayanmadığını açıklamaktadır ki, burada da aynı görüş paylaşılmaktadır.
Sipha raaydis Pass.
Türkçe ismi : Esmer mısır aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde vücudun üzeri üniform olarak parlak koyu esmerden siyahımsı renge kadar değişir. Antenler vücudun yarısından biraz kısa ve 5 segmentlidir. Kuyruk geniş olarak yuvarlak, corniculus'lar çok kısa, halka şeklindedir. Vücut üzeri bir çok uzun kıllarla kaplıdır. Vücut uzunluğu 1.7-2.2 mm'dir. Kanatlı formlar renk ve boy itibariyle kanatsız formlara çok benzer. Ancak bunlarda antenler vücudun yarısına ulaşır.
Yayılışı : Palearktik bölgenin büyük bir kısmında.
Yurdumuzda, özellikle Batı Anadolu'da yaygınsa da Doğu Anadolu ve diğer bölgelerde de az olarak rastlanır.
Zararı ve konukçuları : Yabani ve kültür Gramineae türlerinde yaşar ve özellikle mısır, sorgum ve buğdayda zarar yapar. Yoğun koloni- Ierin bulunduğu bitkilerin yaprakları sararır ve kurur. Kennedy et al. (1962), bu türün Cabbage black ring spot, Cucumber mosaic, Dah-lia mosaic ve Tomato dwar£ing gibi virüs hastalıklarının vektörü olduğunu bildirmektedir.
Biyolojisi : Ekinlerde aphid'ler marttan itibaren görülmeye başlar. Yerine göre yoğun olarak bulunduğu aylar nisan, mayıs ve haziran aylandır. Ağustosta ortadan kaybolur. Karıncalar bu aphid'e çok üşüşür.
Yurdumuzda zarar yapacak düzeydeki populasyonlarma pek rastlanmamaktadır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Vücut şekilleri ince uzun, oval, ya da armut şeklindedir. Büyüklükleri
0.8-4.5 mm arasında değişir. ,
Vücutlarının üzeri, çok defa da etrafları kıllarla kaplıdır. Bu nedenle familya ismi «kıllı vücutlu» manâsına gelen Yunanca bir kelime kökünden meydana getirilmiştir. Corniculus'ların üzeri genellikle ağ şeklinde bir yüzeye sahiptir ve bu üst kısmında daha belirgin olarak görülür. Bu özel yapı dolayısıyle Callaphididae familyasından kolaylıkla ayrılır. Eğer ağ gibi yapı bulunmazsa, o taktirde antenler 5 segmentlidir. Tarsus'larda dikenimsi çıkıntılar bulunmaz. Buna karşılık düz, pulcuklar bulunabilir. Antenler 5 veya 6 segmentli, nadiren de 4 segmentlidir. Antenlere ait tüberküller yoktur. Sonuncu anten segmentine ait uç çıkıntı, bu segmentin kaidesinden daha uzundur. Corniculus'lar kesik ağaç gövdesi biçiminde veya delik şeklinde olup kıllı veya kılsızdır. Vücut üzerindeki kılların nihayet uçları çatallı, düz, ya da genişlemiştir.
Çoğunlukla monoecious ve holocyclic bir yaşama sahiptirler. Monop-hag veya oligophag'tır. Genellikle Salicaceae, Aceraceae veya Buğday-gülerde yaşayan 12 cinse ait 100 kadar türe sahip olan bu familyanın yurdumuzda 13 kadar temsilcisi bilinmektedir.
Rungsia Mim., ya bağımsız bir cins, ya da Sipha Pass. cinainin bir alt- cinsi halinde incelenmektedir. Ancak Stroyan (1977) bu ayrımın geçerli taksonomik karakterlere dayanmadığını açıklamaktadır ki, burada da aynı görüş paylaşılmaktadır.
Sipha raaydis Pass.
Türkçe ismi : Esmer mısır aphid'i
Tanımı : Kanatsız parthenogenetik dişilerde vücudun üzeri üniform olarak parlak koyu esmerden siyahımsı renge kadar değişir. Antenler vücudun yarısından biraz kısa ve 5 segmentlidir. Kuyruk geniş olarak yuvarlak, corniculus'lar çok kısa, halka şeklindedir. Vücut üzeri bir çok uzun kıllarla kaplıdır. Vücut uzunluğu 1.7-2.2 mm'dir. Kanatlı formlar renk ve boy itibariyle kanatsız formlara çok benzer. Ancak bunlarda antenler vücudun yarısına ulaşır.
Yayılışı : Palearktik bölgenin büyük bir kısmında.
Yurdumuzda, özellikle Batı Anadolu'da yaygınsa da Doğu Anadolu ve diğer bölgelerde de az olarak rastlanır.
Zararı ve konukçuları : Yabani ve kültür Gramineae türlerinde yaşar ve özellikle mısır, sorgum ve buğdayda zarar yapar. Yoğun koloni- Ierin bulunduğu bitkilerin yaprakları sararır ve kurur. Kennedy et al. (1962), bu türün Cabbage black ring spot, Cucumber mosaic, Dah-lia mosaic ve Tomato dwar£ing gibi virüs hastalıklarının vektörü olduğunu bildirmektedir.
Biyolojisi : Ekinlerde aphid'ler marttan itibaren görülmeye başlar. Yerine göre yoğun olarak bulunduğu aylar nisan, mayıs ve haziran aylandır. Ağustosta ortadan kaybolur. Karıncalar bu aphid'e çok üşüşür.
Yurdumuzda zarar yapacak düzeydeki populasyonlarma pek rastlanmamaktadır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS