Tweet
Familya. Dactylopiidae
Familya isminin kökü Yunanca'dır ve «dolgun parmak» anlamına
gelir. Türkçe olarak boya koşnilleri ismi verilir. Çünkü bu familyaya bağlı bazı türler, bir zamanlar boya sanayiinde yaygın olarak kullanıl
maktaydı. 'Ergin dişilerde vücudun genel görünüşü unlu bitlere benzer. Zaten
uzun yıllar da bu grup içinde mütalâa edilmiştir. Bunlar küçük boyda tür
ler olup kırmızı veya koyu kırmızı renkte, geniş, uzunca oval, konveks,alt tarafı yassı, belirli segmentlere sahiptir. Abdomen, baş -f- thorax uzunluğunda, thorax'a ait sHgma'lar küçüktür. Hortum iki segmentli; antenler küçük ve 5-7 segmentten oluşur. Bacaklar çok kısa, vücut altına gizlenmiş;femur, tibia -f tarsi uzunluğu kadardır. Kırmızı renkli olan vücut, beyaz,mumumsu bir tozla örtülü olup dişi yumurtlamaya hazır duruma gel diğinde, gevşek, pamukumsu bir torba şekline dönüşerek dişinin yumurta larını bıraktığı bir ortamı meydana getirir. Erkeklerde anten 10 segmentlidir. Abdomen'in sonunda uzun, silindirimsi iki adet mumumsu anal
iplikçikler, ya da anal uzantılar bulunur. Tarsus'lar iki segmentüdir.
Birkaç cinsi kapsayan bu küçük familyanın da önemli türü Daciylopius
coccus Costa'tur. Meksika orijinli olan bu türe ait bireyler kaktüsler üzerin
de ve özellikle Opuntia cinsi bitki türleri üzerinde yaşar. Geçen asrın tak
riben sonlarına kadai bu koşnil özel olarak yetiştirilmekte ve bitkiler üze
rinden fırçalarla toplanarak kurutulmakta ve temizlendikten sonra satıl
makta idi. Bunlar, sentetik boyalar piyasaya çıkmadan önce boya sana
yiinin başlıca ana maddesi olduğu için, D. coccus muhtelif ülkelere ve bu
arada Akdeniz çevresi ülkelerinin bazılarına da özel şekilde yetiştirilmek
üzere ithal edilmiştir. Bu gün bu böcekten elde edilen maddeler bazı besin maddeleri ile içkilerin boyanmasında ve kozmetik sanayiinde kulla mlmasma rağmen eski önemini büyük ölçüde yitirmiştir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Familya isminin kökü Yunanca'dır ve «dolgun parmak» anlamına
gelir. Türkçe olarak boya koşnilleri ismi verilir. Çünkü bu familyaya bağlı bazı türler, bir zamanlar boya sanayiinde yaygın olarak kullanıl
maktaydı. 'Ergin dişilerde vücudun genel görünüşü unlu bitlere benzer. Zaten
uzun yıllar da bu grup içinde mütalâa edilmiştir. Bunlar küçük boyda tür
ler olup kırmızı veya koyu kırmızı renkte, geniş, uzunca oval, konveks,alt tarafı yassı, belirli segmentlere sahiptir. Abdomen, baş -f- thorax uzunluğunda, thorax'a ait sHgma'lar küçüktür. Hortum iki segmentli; antenler küçük ve 5-7 segmentten oluşur. Bacaklar çok kısa, vücut altına gizlenmiş;femur, tibia -f tarsi uzunluğu kadardır. Kırmızı renkli olan vücut, beyaz,mumumsu bir tozla örtülü olup dişi yumurtlamaya hazır duruma gel diğinde, gevşek, pamukumsu bir torba şekline dönüşerek dişinin yumurta larını bıraktığı bir ortamı meydana getirir. Erkeklerde anten 10 segmentlidir. Abdomen'in sonunda uzun, silindirimsi iki adet mumumsu anal
iplikçikler, ya da anal uzantılar bulunur. Tarsus'lar iki segmentüdir.
Birkaç cinsi kapsayan bu küçük familyanın da önemli türü Daciylopius
coccus Costa'tur. Meksika orijinli olan bu türe ait bireyler kaktüsler üzerin
de ve özellikle Opuntia cinsi bitki türleri üzerinde yaşar. Geçen asrın tak
riben sonlarına kadai bu koşnil özel olarak yetiştirilmekte ve bitkiler üze
rinden fırçalarla toplanarak kurutulmakta ve temizlendikten sonra satıl
makta idi. Bunlar, sentetik boyalar piyasaya çıkmadan önce boya sana
yiinin başlıca ana maddesi olduğu için, D. coccus muhtelif ülkelere ve bu
arada Akdeniz çevresi ülkelerinin bazılarına da özel şekilde yetiştirilmek
üzere ithal edilmiştir. Bu gün bu böcekten elde edilen maddeler bazı besin maddeleri ile içkilerin boyanmasında ve kozmetik sanayiinde kulla mlmasma rağmen eski önemini büyük ölçüde yitirmiştir.
Fahringer (1922), bu türe yurdumuzda Adana ve İskenderun'da
Opuntia ficus indicus bitkisi üzerinde bol miktarda rastlandığını bildirmek-
teyse de Bodenheimer (1953 b), bu bölgede yaptığı incelemelerde bu türü
bulamadığını kaydetmektedir. Yerli kayıtlarda da bu türün yurdumuzda
bulunduğuna ait başka bir bilgi maalesef yoktur