Tweet
Liorhyssus hyalinus F. (Şekil 196, 197) Sinonim : Rhopalus bengalensis Dall.
Türkçe ismi t Marul tohum tahtakurusu
Tamım : Genel rengi çok değişiktir. Kabarık olan sinonim listesine bir göz atıldığında bunun nedeni kolaylıkla anlaşılır. Genellikle sarımsı, Ancak son yıllarda E. Ü. Ziraat Fakültesi, Entomolji ve Ziraî Zooloji kürsüsünde yapılan çalışma ile bu durum aydınlığa kavuşturulmuş, ayrıca biyolojisi de iyi şekilde incelenmiştir. Bu hususlarda daha fazla bilgi almak isteyenler .Atalay (1978)'a başvurabilirler.
Ergin ve nimfleri bitkilerin özellikle tohumlarında beslenirler. Saldırıya uğrayan tohumlar çimlenme güçlerini kaybeder. Tohumlarından yararlanmak üzere yetiştirilen bitkileide bazen önemli zararlara neden olur.
Biyolojisi : Erginler kışı muhtelif yerlerde geçirir. Bunlar, yerine göre nisan ve mayıs aylarında tarlalarda görülür. Erginler, bir taraftan bitkilerde beslenirken bir taraftan da çiftleşirler. Erkek ve dişiler, değişik bireylerle, ya da kendi aralarında olmak üzere birçok defa çİftleşir. Çift-leşen dişiler yumurtalarını bitkiler üzerine, özellikle bunların tohum kapsülleri veya çiçekleri üzerine kümeler halinde bırakır. Ancak bir kümede bulunan yumurta sayısı çok değişiktir. Bu sayı 6-60, hatta daha fazla
kırmızımsı (özellikle corium'ım ucu), koyu esmer veya siyahımsı renktedir. Abdomen'in üst tarafı çoğunlukla siyah renktedir. Bu renk, hemiely-tra altında da kolaylıkla görülür. Dişilerde abdomen'in uç kısmı küt, erkeklerde ise sivri şekilde son bulur. Membran, genellikle abdomen'in ucunu belirgin bir şekilde geçer. Hortum arka coxa'lara kadar ulaşır. Vücut uzunluğu 5,0-7,5 mm'dir.
Yumurtalarına yandan bakıldığında, alt tarafı daha şişkince olan börülce tanesine benzer. Uzunluğu ortalama 0,7 ve genişliği ise 0,4 mm'dir. Nimfler büyüklük hariç erginlere benzer.
Yayılışı : Kozmopolit.
Yurdumuzun hemen hemen her yerinde az veya çok bulunur.
Zararı ve Konukçulan : Polifagdır. Başta marul ve ebegümeci olmak üzere anason, keten, tütün, susam ile diğer bir çok yabani ve kültür otumsu bitkilerde yaşar. L, hyalinus'un muhtelif bitkilerdeki zararı, özellikle zararlılık durumu hakkında eskiden bir takım şüpheler bulunmakta idi olabilir. Ne var ki doğada çok sayıda görülen yumurta kümeleri ayni yere birden fazla dişi tarafından bırakılmış olabilir. Bir dişinin hayatı boyunca bıraktığı toplam, yumurta sayısı, ortalama 50-500 arasında değişir. Ancak bu sayıda besin, çiftleşme, iklim ve bireysel faktörlerin rol oynadığını unutmamak gerekir. Yumurtaların açılması ve nimflerin gelişmesi için geçen süre dış koşullara çok bağlıdır. Nimfler 5 dönem geçirdikten sonra ergin hale geçer. Yumurtadan ergin oluncaya kadar geçen süre Atalay (1978)'a göre 9-16 gündür (25°G'de 16, 35°C'de ise 9 gün) ve yılda İzmir' .de verdiği döl sayısı ise 5'tir. Ancak yurdumuzun daha güney kesimlerinde ve uygun yerlerde yılda 6, hatta 7 döl vermesi mümkün olduğu gibi daha serin veya kuzey bölgelerde de 5'ten daha az nesil verir.
V. L. kyalinus'a karşı yurdumuzda özel bir savaş yöntemi uygulanmamaktadır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Türkçe ismi t Marul tohum tahtakurusu
Tamım : Genel rengi çok değişiktir. Kabarık olan sinonim listesine bir göz atıldığında bunun nedeni kolaylıkla anlaşılır. Genellikle sarımsı, Ancak son yıllarda E. Ü. Ziraat Fakültesi, Entomolji ve Ziraî Zooloji kürsüsünde yapılan çalışma ile bu durum aydınlığa kavuşturulmuş, ayrıca biyolojisi de iyi şekilde incelenmiştir. Bu hususlarda daha fazla bilgi almak isteyenler .Atalay (1978)'a başvurabilirler.
Ergin ve nimfleri bitkilerin özellikle tohumlarında beslenirler. Saldırıya uğrayan tohumlar çimlenme güçlerini kaybeder. Tohumlarından yararlanmak üzere yetiştirilen bitkileide bazen önemli zararlara neden olur.
Biyolojisi : Erginler kışı muhtelif yerlerde geçirir. Bunlar, yerine göre nisan ve mayıs aylarında tarlalarda görülür. Erginler, bir taraftan bitkilerde beslenirken bir taraftan da çiftleşirler. Erkek ve dişiler, değişik bireylerle, ya da kendi aralarında olmak üzere birçok defa çİftleşir. Çift-leşen dişiler yumurtalarını bitkiler üzerine, özellikle bunların tohum kapsülleri veya çiçekleri üzerine kümeler halinde bırakır. Ancak bir kümede bulunan yumurta sayısı çok değişiktir. Bu sayı 6-60, hatta daha fazla
kırmızımsı (özellikle corium'ım ucu), koyu esmer veya siyahımsı renktedir. Abdomen'in üst tarafı çoğunlukla siyah renktedir. Bu renk, hemiely-tra altında da kolaylıkla görülür. Dişilerde abdomen'in uç kısmı küt, erkeklerde ise sivri şekilde son bulur. Membran, genellikle abdomen'in ucunu belirgin bir şekilde geçer. Hortum arka coxa'lara kadar ulaşır. Vücut uzunluğu 5,0-7,5 mm'dir.
Yumurtalarına yandan bakıldığında, alt tarafı daha şişkince olan börülce tanesine benzer. Uzunluğu ortalama 0,7 ve genişliği ise 0,4 mm'dir. Nimfler büyüklük hariç erginlere benzer.
Yayılışı : Kozmopolit.
Yurdumuzun hemen hemen her yerinde az veya çok bulunur.
Zararı ve Konukçulan : Polifagdır. Başta marul ve ebegümeci olmak üzere anason, keten, tütün, susam ile diğer bir çok yabani ve kültür otumsu bitkilerde yaşar. L, hyalinus'un muhtelif bitkilerdeki zararı, özellikle zararlılık durumu hakkında eskiden bir takım şüpheler bulunmakta idi olabilir. Ne var ki doğada çok sayıda görülen yumurta kümeleri ayni yere birden fazla dişi tarafından bırakılmış olabilir. Bir dişinin hayatı boyunca bıraktığı toplam, yumurta sayısı, ortalama 50-500 arasında değişir. Ancak bu sayıda besin, çiftleşme, iklim ve bireysel faktörlerin rol oynadığını unutmamak gerekir. Yumurtaların açılması ve nimflerin gelişmesi için geçen süre dış koşullara çok bağlıdır. Nimfler 5 dönem geçirdikten sonra ergin hale geçer. Yumurtadan ergin oluncaya kadar geçen süre Atalay (1978)'a göre 9-16 gündür (25°G'de 16, 35°C'de ise 9 gün) ve yılda İzmir' .de verdiği döl sayısı ise 5'tir. Ancak yurdumuzun daha güney kesimlerinde ve uygun yerlerde yılda 6, hatta 7 döl vermesi mümkün olduğu gibi daha serin veya kuzey bölgelerde de 5'ten daha az nesil verir.
V. L. kyalinus'a karşı yurdumuzda özel bir savaş yöntemi uygulanmamaktadır.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS