Tweet
Nysius cymoides Spin. (Şekil 198)
Tanımı : Az çok, uzunca vücutlu, gri-esmer, abdomen'i ise koyu esmer renktedir. Baş yassıca, takriben uzunluğu genişliğine eşittir. Gözler büyük ve bzon yanlarından belirli bir biçimde dışarı taşar. Erkeklerde pronotum, uzunluğunun iki katı genişlikte, dişilerde ise genişlik biraz daha fazladır. Hemielytra'daki uzunluğuna damarlar kahverengi lekelidir. Vücut uzunluğu 3-4 mm'dir.
Yumurtaları sarımsı gri renkte ve oval biçimdedir. Nimfleri erginlerine
benzer, l'ci dönemdeki nimflerde abdomen geniş olup sonraki dönemlerde genişlik gittikçe azalır.
Yayılışı ! Akdeniz çevresi ülkeleri, Kafkasya ve Türkistan.
Yurdumuzda hemen hemen her yerde az veya çok rastlanırsa da daha çok Batı, Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunur.
Zararı ve Konukçuları ; Polifagdır. Fakat daha çok semizotu, Artemisia, anduzotu (Inııla sp.) ve. yabani hardal gibi' bitkilerde yaşar. Bu arada lahana, karnabahar gibi bitkilerin tohum kapsüllerinde de beslenir. Bazan yoğun populasyonlar oluşturarak bağ, muhtelif meyveler, tütün gibi bitkilere de göç ederek önemli zararlara neden olabilir. Ergin ve nimfler bitkilerin sürgün, meyve ve tohumlarını sokup emer. Saldırıya uğrayan tohumlar çimlenme güçlerini kaybeder, israil'de bazan lahana ve karnabaharlarda önemli zararlara sebep olduğu bildirilmektedir.
Yurdumuzda zarar yaptığına ait kayıt yoktur. Biyolojiside bilinmemektedir.
Bu türden başka Nysius cinsine bağlı önemli diğer türlerden M. gramini-cola Klt. da bulunmaktadır. Söz konusu bu türün Transkafkasya ve Türkistan'da bazan pamuklarda zarar yaptığı bildirilmekte ise de yurdumuzda N. cjmoides'ten daha az olarak tesadüf edilmektedir. Zararı da halen söz konusu değildir.
Lygaeus (=Spilostetkus) pandurus Scop. (Şekil 199)
Sinonim s Cimex civilis Türkçe ismi s Kırmızı uzun tahtakurusu
Tanımı s Uzunca, silindirimsi vücutlu, parlakımsı kırmızı, siyah ve sarı renklere sahip bir türdür. Başın üstü kırmızı, pronotum'un arka kesiminde sarımsı bir alan ve ortada da parlak kırmızı renkte bir çizgi bulunur. Bacaklar ve antenler siyah renktedir. Hemielytra'nın yan kenarı hiç olmazsa kaidede kırmızı, ön tarafında enine dalgalı siyah bir bant bulunur. Membıan ortada bir veya birkaç beyaz lekeye sahiptir. Bazan bu kısım tamamiyle kirli beyaz renkte de olabilir. Vücudun alt tarafı kırmızı ve siyah karışımı renktedir. Vücut uzunluğu 13-15 mm, genişliği ise 5-6 mm'dir.
Yayılışı ; Palearktik bölge ile Afrika'da.
Yurdumuzda, hemen her yerde çok sık olarak rastlanan türlerden birisidir.
Zararı ve Konukçulai: Polifagdır. Muhtelif bitkilerde; örneğin susam, bamya, pamuk, meyve ağaçlan, bağ gibi bitkilerde pek sık görü—" lür. L. pandurus bitkilerin tohumlarıyla beslenir. Fakat, bazan kısmen de olsa karnivor olduğu görülür. Bu nedenle gerçek zararl; olup olmadığı kesinlikle bilinmemektedir. Aslında, yurdumuzda pek sık olarak görülmesine karşılık hiç bir zaman yoğun populasyonlarma rastlanmamaktadır.
Oxycarenus hyalinipenms Costa (Şekil 200)
Sinonim ; O. leucopterus Fieb.
Türkçe ismi : Pamuk koza tahtakurusu
Tanımı : Vücut uzun, siyah, hemielytra saydamdır. Baş üçgenimsi şekilde ve siyahımsı renkte olup kısa ve sık tüylerle örtülüdür. Antenler açık kahverenkten siyaha kadar değişir.- Hortum, arka coxa'lara kadar uzanır. Thorax siyahımsıdan koyu kahverengine kadar değişir; üzeri ise grimsi tüylerle kaplıdır. Bacaklar açık esmerden siyaha kadar değişir. On bacaklara ait femur'lar diğerlerine oranla daha kuvvetlidir. Kanatlar ab-
domen'in ucunu geçer. Abdomen sarımsı esmerden koyu siyaha kadar
değişir. Vücut uzunluğu 3,5-4,5 mm'dir.
Yumurtalar sarımsı renkte, oval biçimde ve üzerinde uzunluğuna çizgiler bulunur. Son dönem nimfleri kanatlar hariç erginlere benzer, fakat daha açık renktedir.Yayılışı : Akdeniz çevresi ülkeleri, Afrika, Filipinler ve Brezilya.
Yurdumuzda özellikle Batı, Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunur.
Zararı ve Konukçuları : Bu tür başlıca Malvaceae familyası bitkile'rinüı olgun tohumlarında beslenir. Pamuk, bamya, gülhatmi, ebegümeci gibi bitkiler esas konukçularını oluşturur. Bunlardan en önemli olarak pamuklarda zarar yapar. Nirnf ve erginleri olgunlaşmış pamuk tohumlarıda beslenir, fakat hiç bir zaman pamuk elyafında beslenmez. Ancak,kozalarla birlikte toplanıp çiğit makinalarıııda tohumlar elyaftan ayrılırken, özellikle nimflerin ezilmesi sonucu pamukların elyrafı da kirlenip kaliteyi bozar. Ergin ve nirnfler pamuk tohumlarında beslendiğinde tohumlarda ağırlık kaybına neden olduğu gibi onların çimlenme güçlerini de büyük oranda azaltır. Bu nedenlerden ötürü 0. hyalinipennis'va. pamuktarlalarında görülmesi arzu edilmez. .
Biyolojisi : Kışı ergin halde tarlalarda kalan pamuk kozalarının çekirdekleri etrafında veya diğer konukçularmın tohum kapsülleri etrafında, ya da etraftaki ağaç kabukları altında geçirir. Sonbahardan itibaren bu gibi yerlere çekilen erginler ertesi yıl, takriben nisan ayından
başlayarak tarlalarda görülmeye başlar. Yerine göre kışlak yerlerinden çıkış mayıs veya haziran başlarında olduğu gibi, kışlağa çekilme ağustosta, da başlayabilir. Fakat çoğunlukla ekinı-kasını aylarında kışlağa çekilme, başlar. Nisan ortasından itibaren tarlalarda ebegümeci bitkilerine yerleşen erginler beslenmeye başlar ve bir taraftan da çiftleşirler. ilk nesli bu bitkilerde geçiren bireylerin erginleri daha sonra etraftaki pamuk tarlalarına geçer. Dişiler yumurtalarını pamuk kozalarının yarıklarına veya açılmış olanlarının- elyafları üzerine tek tek, ya da küçük gruplar halinde bırakır. Bir dişinin hayatı boyunca bıraktığı yumurta sayısı 20-40 arasında değişir. Yumurtalar sıcaklık koşullarına göre, örneğin 2I°G'de 12 günde, 30-35°C de ise 4 günde açılır. Çıkan nimfler 5 gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçer. Toplam nimf dönemi süresi, yine sıcaklık koşullarına göre değişmek üzere 2v4 haftadır. Yurdumuzda, yerine göre yılda 2-4 nesil verir.
Savaşı : O. hyalinipennis'e karşı özel bir ilâçlı savaş yöntemi uygulamak gereksizdir. Kültürel önlemlere başvurmak en ekonomik yoldur. Pamuk hasadından s^nra tarlalarda koza veya bitki bırakmamak, tarla-s lar civarında bulunan diğer yabani ve kültür Malvaceae bitkilerini yok-etmek, gelecek yüki populasyonu azaltacağından yararlıdır. Yoğun populasyonlann bulunduğu tarlalarda mümkün olan oranda çabuk hasat yapmak suretiyle populasyonu azaltmak mümkündür. Zira kozalar, böceklerin gelişmeleri için tarlada kısa bir süre besin bulmalarını sağlayacaktır ki bu da onların çoğalmamalarını ciddi şekilde engeller.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Tanımı : Az çok, uzunca vücutlu, gri-esmer, abdomen'i ise koyu esmer renktedir. Baş yassıca, takriben uzunluğu genişliğine eşittir. Gözler büyük ve bzon yanlarından belirli bir biçimde dışarı taşar. Erkeklerde pronotum, uzunluğunun iki katı genişlikte, dişilerde ise genişlik biraz daha fazladır. Hemielytra'daki uzunluğuna damarlar kahverengi lekelidir. Vücut uzunluğu 3-4 mm'dir.
Yumurtaları sarımsı gri renkte ve oval biçimdedir. Nimfleri erginlerine
benzer, l'ci dönemdeki nimflerde abdomen geniş olup sonraki dönemlerde genişlik gittikçe azalır.
Yayılışı ! Akdeniz çevresi ülkeleri, Kafkasya ve Türkistan.
Yurdumuzda hemen hemen her yerde az veya çok rastlanırsa da daha çok Batı, Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunur.
Zararı ve Konukçuları ; Polifagdır. Fakat daha çok semizotu, Artemisia, anduzotu (Inııla sp.) ve. yabani hardal gibi' bitkilerde yaşar. Bu arada lahana, karnabahar gibi bitkilerin tohum kapsüllerinde de beslenir. Bazan yoğun populasyonlar oluşturarak bağ, muhtelif meyveler, tütün gibi bitkilere de göç ederek önemli zararlara neden olabilir. Ergin ve nimfler bitkilerin sürgün, meyve ve tohumlarını sokup emer. Saldırıya uğrayan tohumlar çimlenme güçlerini kaybeder, israil'de bazan lahana ve karnabaharlarda önemli zararlara sebep olduğu bildirilmektedir.
Yurdumuzda zarar yaptığına ait kayıt yoktur. Biyolojiside bilinmemektedir.
Bu türden başka Nysius cinsine bağlı önemli diğer türlerden M. gramini-cola Klt. da bulunmaktadır. Söz konusu bu türün Transkafkasya ve Türkistan'da bazan pamuklarda zarar yaptığı bildirilmekte ise de yurdumuzda N. cjmoides'ten daha az olarak tesadüf edilmektedir. Zararı da halen söz konusu değildir.
Lygaeus (=Spilostetkus) pandurus Scop. (Şekil 199)
Sinonim s Cimex civilis Türkçe ismi s Kırmızı uzun tahtakurusu
Tanımı s Uzunca, silindirimsi vücutlu, parlakımsı kırmızı, siyah ve sarı renklere sahip bir türdür. Başın üstü kırmızı, pronotum'un arka kesiminde sarımsı bir alan ve ortada da parlak kırmızı renkte bir çizgi bulunur. Bacaklar ve antenler siyah renktedir. Hemielytra'nın yan kenarı hiç olmazsa kaidede kırmızı, ön tarafında enine dalgalı siyah bir bant bulunur. Membıan ortada bir veya birkaç beyaz lekeye sahiptir. Bazan bu kısım tamamiyle kirli beyaz renkte de olabilir. Vücudun alt tarafı kırmızı ve siyah karışımı renktedir. Vücut uzunluğu 13-15 mm, genişliği ise 5-6 mm'dir.
Yayılışı ; Palearktik bölge ile Afrika'da.
Yurdumuzda, hemen her yerde çok sık olarak rastlanan türlerden birisidir.
Zararı ve Konukçulai: Polifagdır. Muhtelif bitkilerde; örneğin susam, bamya, pamuk, meyve ağaçlan, bağ gibi bitkilerde pek sık görü—" lür. L. pandurus bitkilerin tohumlarıyla beslenir. Fakat, bazan kısmen de olsa karnivor olduğu görülür. Bu nedenle gerçek zararl; olup olmadığı kesinlikle bilinmemektedir. Aslında, yurdumuzda pek sık olarak görülmesine karşılık hiç bir zaman yoğun populasyonlarma rastlanmamaktadır.
Oxycarenus hyalinipenms Costa (Şekil 200)
Sinonim ; O. leucopterus Fieb.
Türkçe ismi : Pamuk koza tahtakurusu
Tanımı : Vücut uzun, siyah, hemielytra saydamdır. Baş üçgenimsi şekilde ve siyahımsı renkte olup kısa ve sık tüylerle örtülüdür. Antenler açık kahverenkten siyaha kadar değişir.- Hortum, arka coxa'lara kadar uzanır. Thorax siyahımsıdan koyu kahverengine kadar değişir; üzeri ise grimsi tüylerle kaplıdır. Bacaklar açık esmerden siyaha kadar değişir. On bacaklara ait femur'lar diğerlerine oranla daha kuvvetlidir. Kanatlar ab-
domen'in ucunu geçer. Abdomen sarımsı esmerden koyu siyaha kadar
değişir. Vücut uzunluğu 3,5-4,5 mm'dir.
Yumurtalar sarımsı renkte, oval biçimde ve üzerinde uzunluğuna çizgiler bulunur. Son dönem nimfleri kanatlar hariç erginlere benzer, fakat daha açık renktedir.Yayılışı : Akdeniz çevresi ülkeleri, Afrika, Filipinler ve Brezilya.
Yurdumuzda özellikle Batı, Güney ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunur.
Zararı ve Konukçuları : Bu tür başlıca Malvaceae familyası bitkile'rinüı olgun tohumlarında beslenir. Pamuk, bamya, gülhatmi, ebegümeci gibi bitkiler esas konukçularını oluşturur. Bunlardan en önemli olarak pamuklarda zarar yapar. Nirnf ve erginleri olgunlaşmış pamuk tohumlarıda beslenir, fakat hiç bir zaman pamuk elyafında beslenmez. Ancak,kozalarla birlikte toplanıp çiğit makinalarıııda tohumlar elyaftan ayrılırken, özellikle nimflerin ezilmesi sonucu pamukların elyrafı da kirlenip kaliteyi bozar. Ergin ve nirnfler pamuk tohumlarında beslendiğinde tohumlarda ağırlık kaybına neden olduğu gibi onların çimlenme güçlerini de büyük oranda azaltır. Bu nedenlerden ötürü 0. hyalinipennis'va. pamuktarlalarında görülmesi arzu edilmez. .
Biyolojisi : Kışı ergin halde tarlalarda kalan pamuk kozalarının çekirdekleri etrafında veya diğer konukçularmın tohum kapsülleri etrafında, ya da etraftaki ağaç kabukları altında geçirir. Sonbahardan itibaren bu gibi yerlere çekilen erginler ertesi yıl, takriben nisan ayından
başlayarak tarlalarda görülmeye başlar. Yerine göre kışlak yerlerinden çıkış mayıs veya haziran başlarında olduğu gibi, kışlağa çekilme ağustosta, da başlayabilir. Fakat çoğunlukla ekinı-kasını aylarında kışlağa çekilme, başlar. Nisan ortasından itibaren tarlalarda ebegümeci bitkilerine yerleşen erginler beslenmeye başlar ve bir taraftan da çiftleşirler. ilk nesli bu bitkilerde geçiren bireylerin erginleri daha sonra etraftaki pamuk tarlalarına geçer. Dişiler yumurtalarını pamuk kozalarının yarıklarına veya açılmış olanlarının- elyafları üzerine tek tek, ya da küçük gruplar halinde bırakır. Bir dişinin hayatı boyunca bıraktığı yumurta sayısı 20-40 arasında değişir. Yumurtalar sıcaklık koşullarına göre, örneğin 2I°G'de 12 günde, 30-35°C de ise 4 günde açılır. Çıkan nimfler 5 gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçer. Toplam nimf dönemi süresi, yine sıcaklık koşullarına göre değişmek üzere 2v4 haftadır. Yurdumuzda, yerine göre yılda 2-4 nesil verir.
Savaşı : O. hyalinipennis'e karşı özel bir ilâçlı savaş yöntemi uygulamak gereksizdir. Kültürel önlemlere başvurmak en ekonomik yoldur. Pamuk hasadından s^nra tarlalarda koza veya bitki bırakmamak, tarla-s lar civarında bulunan diğer yabani ve kültür Malvaceae bitkilerini yok-etmek, gelecek yüki populasyonu azaltacağından yararlıdır. Yoğun populasyonlann bulunduğu tarlalarda mümkün olan oranda çabuk hasat yapmak suretiyle populasyonu azaltmak mümkündür. Zira kozalar, böceklerin gelişmeleri için tarlada kısa bir süre besin bulmalarını sağlayacaktır ki bu da onların çoğalmamalarını ciddi şekilde engeller.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS