Tweet
Stepkanitis ( = Tingis) pyri F. (Şekil 203) Sinonim : Cimex appendiceus Geoffr. Türkçe ismi : Armut kaplanı
Tanımı : Vücut genişçe ve yassı olup rengi esmerden siyahımsıya kadar değişir. Gözler büyük, parlak; antenler ince, 3'cü segment en uzunu ve 4'cüsü ise çomak şeklindedir. Prothorax ve hemielytra şişkince, dan-telaya benzer ağ yapılı çıkıntılara sahiptir. Pronotum'un yan kenarlarının Ortasında 4 sıra halinde hücreler bulunur. Hemielytra geniş, yuvarlakça ve her birisi 2'şer adet büyük lekeye sahiptir. Vücut uzunluğu, kanatlar dahil 3-4 mm'dir.
Yumurtaları siyahımsı renkte ve küreye yakın oval biçimdedir. Nimf-leri yeşilimsi renkte ve vücudun kenarlarında uzun dikenlere sahiptir. Büyüdükçe erginleri andırırlar.
Yayılışı : Palearktik bölgenin büyük bir kesiminde bulunur.
Yurdumuzun hemen her yerinde az veya çok tesadüf edilirse de en çok Batı ve Orta Anadolu ile Marmara bölgelerinde yoğun olarak görülür.
Zararı ve konukçuları s Genellikle yapraklarını döken meyve ağaçlarında, özellikle taş ve yumuşak çekirdekli meyve ağaçlan ile kara diken, kestane, ceviz ve süs bitkilerinden güllerde görülür ve zarar yapar. Ergin ve nimflerî yaprakların alt yüzlerinde bulunarak onları sokup emerler. Beslenilen yerler beyazımsı lekeler halinde yaprakların üst yüzlerinde de görülür. Saldırıya uğrayan yapraklar vaktinden önce dökülür, ağaçlar zayıflar, meyveler küçükse dökülür, büyükse gelişmeleri durur, ağırlık ve kaliteleri düşer. Devamlı saldırılarda önlemler alınmazsa ağaçlar dahi kuruyabilir. Yurdumuzda meyve ağaçlarının en önemli zararlılarından birisidir. En çok elma, ayva, armut ve gülde zarar yapar. Batı Anadolu' da kestane ve cevizlerde de ara sıra yoğun populasyonlaıına rastlanmaktadır.
Armut kaplanının yaptığı zarar direkt olarak beslenmeden ötürü meydana gelir. Nimf ve erginler stylet'lerini bitki dokularına batırarak özsuyu emerler. Bu arada hücrelerdeki klorofili de parçalarlar. Özsuyu alman hücreler ölür ve dolayısıyla bunlar artık asimilasyon görevlerini yapamazlar. Bu ölü hücre ve dokuların yaprakta bulunduğu yerler beyazımsı bir leke halinde belirir. Bu leke yaprakta ne kadar büyük olursa, yaprak da görevini o derecede az yapar ve ona göre de vaktinden önce dökülür. Yoksa bazılarının söylediği gibi (Nizamlıoğlu, 1957), böceğin pislemesi sonucu yaprağın gözeneklerinin tıkanması, ya da pislikte bulunan bir maddenin fitotoksik etkisinden ötürü zarann meydana gelmesi söz konusu değildir. Yoğun populasyonlarm, ya da fazla emgili yapraklarda böceğin fazla orandaki dışkı salgıları ile kaplı olması ancak doğal bir olaydır.
Biyolojisi : Kışı ergin halde ağaç kabukları altında, yarık veya çatlaklar arasında, yere düşen yaprakların altı ile diğer benzeri yerlerde geçirir. İlkbaharda ağaçların yapraklanmaya başladığı bir dönemde kışlak yerlerini terk eden erginler konukçu bitkilerine gelirler. Kışlak yerlerinden çıkma, yerine göre marttan mayısın ortalarına kadar sürer. Ağaçlara gelen erginler hemen yaprakların alt yüzlerine yerleşirler. Buralarda bir taraftan beslenirken bir taraftan da çiftleşirler. Daha sonra dişiler yumurtalarını tek tek veya birbirine yakın kümeler halinde yaprakların alt yüzlerine gömerek üzerlerini de anüslerinden çıkardıkları bir sıvı ile örterler. Bu sjvi çabucak kuruyarak koyu esmer bir kabuk oluşturur. Bu kabuk bir iğne ucu ile kaldırıldığında yumurtanın baş tarafı kolaylıkla görülür. Bir dişi hayatı boyunca 40-80 arasında yumurta bırakır. Yumurtaların açılması ve nimflerin gelişmesi için gerekli süre, özellikle sıcaklık koşullarına bağlı olarak çok değişir. Bu süre takriben 40-60 gün kadardır. Nimf-ler beş dönem geçirdikten sonra ergin hale geçer. Bir yaprakta bulunan birey sayısı, bitki türü ve varyetesi ile yaprağın büyüklüğüne göre çok değişir. Bir elma yaprağı genellikle 15-30 arasında muhtelif dönemlerde.
birey barmdırabilir. Yoğun populasyonlanna çoğunlukla temmuz ve ağustos aylarında rastlanır. Erginler ekim, kasım aylarından itibaren kışlak yerlerine çekilir. Yurdumuzda yerine göre 2-4 nesil verir.
Savaşı : Elma ağkurdu veya iç kurduna karşı yapılan düzenli bir savaş bu zararlıya karşı da etkili olduğundan ayrıca buna karşı savaş yapmaya gerek yoktur. Ancak, herhangi bir nedenle populasyonu fazla olan yerlerde veya fazla zararlı olduğu taktirde organik fosforlu insek-tisitlerden birisini atmak suretiyle zararı kolaylıkla önlenir.
Monosteira unicostata M.R. (Şekil 204) Sinonim : Monanthia aliena Fieb. Türkçe ismi : Kavak kaplanı
Tanımı : Açık sarımsı-gri renkte olup üst tarafında bir kaç esmer renkte leke bulunur. Hemielytra keskin biçimde yan, orta ve iç kesimlere ayrılır. Pronomm bir carina'ya sahip, ön kenarında çıkıntı yok, yan kenarları genişlememiş, fakat uçta beyaz, dar, oval bir oluşum meydana gelmiştir. Vücut uzunluğu ortalama olarak 255 rnm'dir.
Yayılışı : Akdeniz çevresi ülkeleri, Macaristan, Kafkasya ve Türkistan.
Yurdumuzun hemen her tarafında az veya çok bulunur. Fakat en çok yaygın olarak bulunduğu yerler Güney ve Batı Anadolu bölgeleridir.
. , Zararı ve Konukçuları : Başlıca kavak, söğüt, elma, armut ve bademlerde görülür. Bunların içinde en çok bulunduğu bitki kavak olup istisnasız her kavak türünde bulunur ve zarar yaparlar. Zarar şekli S. pyri' de olduğu gibidir. Hatta yapraklardaki zararına bakıldığında, bunların S. pyri tarafından yapıldığı zannedilir. Yurdumuzun bazı yörelerinde yoğun populasyonlar oluşturarak önemli zararlara sebep olur ve kavak yetiştirenler için ciddi bir sorun halindedir.
Biyolojisi : Kışı ergin halde muhtelif yerlerde geçirir. Yurdumuzda yerine göre nisan ve mayıs aylarında kışlak yerlerinden çıkarak kavaklara gelir. Ağustos ve eylül aylarında kavaklarda yoğun populasyonlarma rastlanır. Ekim ve kasım aylarında erginler' kışlak yerlerine çekilir. Yurdumuzda, yerine göre yılda 2-3 nesil verdiğini tahmin ediyorum.
Savaşı : S. pyri'de olduğu gibidir. Monosteira lobulifem Reut. (Şekil 205) Türkçe ismi ,• Badem kaplanı
Tanımı : Vücudun genel rengi açık kahverengimsidir. Karşıdan bakıldığında önceki türe çok benzer, hatta birçok hallerde onunla karıştırılır. Ancak bu türde pronotum daha yassı olup yine pronotum'un ön yan kenarında sarımsı renkte belirgin biçimde Ievhamsı bir çıkıntı bulunur. Böylece öncekinden kolaylıkla ayrılır.
Yayılışı : Doğu Akdeniz çevresi ülkelerinde, özellikle Libya, Mısır, Yunanistan, İsrail, Ürdün, Suriye ve Transkafkasya'da bulunur.
Yurdumuzda Batı Anadolu'da İzmir'den Fethiye, Antalya, Adana gibi Ege ve Akdeniz sahil kesimleri ile Gaziantep, Malatya ve Güney-doğu'da Adıyaman, Diyarbakır, Mardin, Urfa, Siirt ve Muş'a kadar olan geniş bir alana yayılmıştır. Bu alan içinde en çok Güneydoğu Anadolu bölgesinin bazı kesimlerinde yaygın olarak bulunur.
Zararı ve Konııkçulatı : Polifagdır. Başta badem, şeftali olmak
üzere armut, ahlat ve meşede bulunur. Yurdumuzda daha çok bademlerde
rastlanır ve zarar yapar. Libya'da armutlarda çok zararlı olduğu kayıt
lıdır. Lübnan'da ise şeftali ve bademlerde zararlıdır. '
Zararı S. pyrVyc çok benzer. Ergin ve nimfleri ağaçların yapraklarının altyüzlerinde bulunarak sokup emerler. Bunun sonucunda yoğun popu
lasyonlarm bulunduğu ağaçlarda yapraklar karakteristik şekilde sararır ve vaktinden önce dökülür. Bu gibi ağaçlar zayıf kalır, ürün azaldığı gibi kalitesi de bozulur. Yurdumuzda Güneydoğu Anadolu bölgesinin bazı kesimlerinde, bademlerde savaşı gerektirecek şekilde önemli zararlara sebep olabilmektedir. Yine bu bölgede birçok yerde M. unicostata ile birlikte rastlanır.
Biyolojisi ve savaşı S. pjri'de olduğu gibidir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Tanımı : Vücut genişçe ve yassı olup rengi esmerden siyahımsıya kadar değişir. Gözler büyük, parlak; antenler ince, 3'cü segment en uzunu ve 4'cüsü ise çomak şeklindedir. Prothorax ve hemielytra şişkince, dan-telaya benzer ağ yapılı çıkıntılara sahiptir. Pronotum'un yan kenarlarının Ortasında 4 sıra halinde hücreler bulunur. Hemielytra geniş, yuvarlakça ve her birisi 2'şer adet büyük lekeye sahiptir. Vücut uzunluğu, kanatlar dahil 3-4 mm'dir.
Yumurtaları siyahımsı renkte ve küreye yakın oval biçimdedir. Nimf-leri yeşilimsi renkte ve vücudun kenarlarında uzun dikenlere sahiptir. Büyüdükçe erginleri andırırlar.
Yayılışı : Palearktik bölgenin büyük bir kesiminde bulunur.
Yurdumuzun hemen her yerinde az veya çok tesadüf edilirse de en çok Batı ve Orta Anadolu ile Marmara bölgelerinde yoğun olarak görülür.
Zararı ve konukçuları s Genellikle yapraklarını döken meyve ağaçlarında, özellikle taş ve yumuşak çekirdekli meyve ağaçlan ile kara diken, kestane, ceviz ve süs bitkilerinden güllerde görülür ve zarar yapar. Ergin ve nimflerî yaprakların alt yüzlerinde bulunarak onları sokup emerler. Beslenilen yerler beyazımsı lekeler halinde yaprakların üst yüzlerinde de görülür. Saldırıya uğrayan yapraklar vaktinden önce dökülür, ağaçlar zayıflar, meyveler küçükse dökülür, büyükse gelişmeleri durur, ağırlık ve kaliteleri düşer. Devamlı saldırılarda önlemler alınmazsa ağaçlar dahi kuruyabilir. Yurdumuzda meyve ağaçlarının en önemli zararlılarından birisidir. En çok elma, ayva, armut ve gülde zarar yapar. Batı Anadolu' da kestane ve cevizlerde de ara sıra yoğun populasyonlaıına rastlanmaktadır.
Armut kaplanının yaptığı zarar direkt olarak beslenmeden ötürü meydana gelir. Nimf ve erginler stylet'lerini bitki dokularına batırarak özsuyu emerler. Bu arada hücrelerdeki klorofili de parçalarlar. Özsuyu alman hücreler ölür ve dolayısıyla bunlar artık asimilasyon görevlerini yapamazlar. Bu ölü hücre ve dokuların yaprakta bulunduğu yerler beyazımsı bir leke halinde belirir. Bu leke yaprakta ne kadar büyük olursa, yaprak da görevini o derecede az yapar ve ona göre de vaktinden önce dökülür. Yoksa bazılarının söylediği gibi (Nizamlıoğlu, 1957), böceğin pislemesi sonucu yaprağın gözeneklerinin tıkanması, ya da pislikte bulunan bir maddenin fitotoksik etkisinden ötürü zarann meydana gelmesi söz konusu değildir. Yoğun populasyonlarm, ya da fazla emgili yapraklarda böceğin fazla orandaki dışkı salgıları ile kaplı olması ancak doğal bir olaydır.
Biyolojisi : Kışı ergin halde ağaç kabukları altında, yarık veya çatlaklar arasında, yere düşen yaprakların altı ile diğer benzeri yerlerde geçirir. İlkbaharda ağaçların yapraklanmaya başladığı bir dönemde kışlak yerlerini terk eden erginler konukçu bitkilerine gelirler. Kışlak yerlerinden çıkma, yerine göre marttan mayısın ortalarına kadar sürer. Ağaçlara gelen erginler hemen yaprakların alt yüzlerine yerleşirler. Buralarda bir taraftan beslenirken bir taraftan da çiftleşirler. Daha sonra dişiler yumurtalarını tek tek veya birbirine yakın kümeler halinde yaprakların alt yüzlerine gömerek üzerlerini de anüslerinden çıkardıkları bir sıvı ile örterler. Bu sjvi çabucak kuruyarak koyu esmer bir kabuk oluşturur. Bu kabuk bir iğne ucu ile kaldırıldığında yumurtanın baş tarafı kolaylıkla görülür. Bir dişi hayatı boyunca 40-80 arasında yumurta bırakır. Yumurtaların açılması ve nimflerin gelişmesi için gerekli süre, özellikle sıcaklık koşullarına bağlı olarak çok değişir. Bu süre takriben 40-60 gün kadardır. Nimf-ler beş dönem geçirdikten sonra ergin hale geçer. Bir yaprakta bulunan birey sayısı, bitki türü ve varyetesi ile yaprağın büyüklüğüne göre çok değişir. Bir elma yaprağı genellikle 15-30 arasında muhtelif dönemlerde.
birey barmdırabilir. Yoğun populasyonlanna çoğunlukla temmuz ve ağustos aylarında rastlanır. Erginler ekim, kasım aylarından itibaren kışlak yerlerine çekilir. Yurdumuzda yerine göre 2-4 nesil verir.
Savaşı : Elma ağkurdu veya iç kurduna karşı yapılan düzenli bir savaş bu zararlıya karşı da etkili olduğundan ayrıca buna karşı savaş yapmaya gerek yoktur. Ancak, herhangi bir nedenle populasyonu fazla olan yerlerde veya fazla zararlı olduğu taktirde organik fosforlu insek-tisitlerden birisini atmak suretiyle zararı kolaylıkla önlenir.
Monosteira unicostata M.R. (Şekil 204) Sinonim : Monanthia aliena Fieb. Türkçe ismi : Kavak kaplanı
Tanımı : Açık sarımsı-gri renkte olup üst tarafında bir kaç esmer renkte leke bulunur. Hemielytra keskin biçimde yan, orta ve iç kesimlere ayrılır. Pronomm bir carina'ya sahip, ön kenarında çıkıntı yok, yan kenarları genişlememiş, fakat uçta beyaz, dar, oval bir oluşum meydana gelmiştir. Vücut uzunluğu ortalama olarak 255 rnm'dir.
Yayılışı : Akdeniz çevresi ülkeleri, Macaristan, Kafkasya ve Türkistan.
Yurdumuzun hemen her tarafında az veya çok bulunur. Fakat en çok yaygın olarak bulunduğu yerler Güney ve Batı Anadolu bölgeleridir.
. , Zararı ve Konukçuları : Başlıca kavak, söğüt, elma, armut ve bademlerde görülür. Bunların içinde en çok bulunduğu bitki kavak olup istisnasız her kavak türünde bulunur ve zarar yaparlar. Zarar şekli S. pyri' de olduğu gibidir. Hatta yapraklardaki zararına bakıldığında, bunların S. pyri tarafından yapıldığı zannedilir. Yurdumuzun bazı yörelerinde yoğun populasyonlar oluşturarak önemli zararlara sebep olur ve kavak yetiştirenler için ciddi bir sorun halindedir.
Biyolojisi : Kışı ergin halde muhtelif yerlerde geçirir. Yurdumuzda yerine göre nisan ve mayıs aylarında kışlak yerlerinden çıkarak kavaklara gelir. Ağustos ve eylül aylarında kavaklarda yoğun populasyonlarma rastlanır. Ekim ve kasım aylarında erginler' kışlak yerlerine çekilir. Yurdumuzda, yerine göre yılda 2-3 nesil verdiğini tahmin ediyorum.
Savaşı : S. pyri'de olduğu gibidir. Monosteira lobulifem Reut. (Şekil 205) Türkçe ismi ,• Badem kaplanı
Tanımı : Vücudun genel rengi açık kahverengimsidir. Karşıdan bakıldığında önceki türe çok benzer, hatta birçok hallerde onunla karıştırılır. Ancak bu türde pronotum daha yassı olup yine pronotum'un ön yan kenarında sarımsı renkte belirgin biçimde Ievhamsı bir çıkıntı bulunur. Böylece öncekinden kolaylıkla ayrılır.
Yayılışı : Doğu Akdeniz çevresi ülkelerinde, özellikle Libya, Mısır, Yunanistan, İsrail, Ürdün, Suriye ve Transkafkasya'da bulunur.
Yurdumuzda Batı Anadolu'da İzmir'den Fethiye, Antalya, Adana gibi Ege ve Akdeniz sahil kesimleri ile Gaziantep, Malatya ve Güney-doğu'da Adıyaman, Diyarbakır, Mardin, Urfa, Siirt ve Muş'a kadar olan geniş bir alana yayılmıştır. Bu alan içinde en çok Güneydoğu Anadolu bölgesinin bazı kesimlerinde yaygın olarak bulunur.
Zararı ve Konııkçulatı : Polifagdır. Başta badem, şeftali olmak
üzere armut, ahlat ve meşede bulunur. Yurdumuzda daha çok bademlerde
rastlanır ve zarar yapar. Libya'da armutlarda çok zararlı olduğu kayıt
lıdır. Lübnan'da ise şeftali ve bademlerde zararlıdır. '
Zararı S. pyrVyc çok benzer. Ergin ve nimfleri ağaçların yapraklarının altyüzlerinde bulunarak sokup emerler. Bunun sonucunda yoğun popu
lasyonlarm bulunduğu ağaçlarda yapraklar karakteristik şekilde sararır ve vaktinden önce dökülür. Bu gibi ağaçlar zayıf kalır, ürün azaldığı gibi kalitesi de bozulur. Yurdumuzda Güneydoğu Anadolu bölgesinin bazı kesimlerinde, bademlerde savaşı gerektirecek şekilde önemli zararlara sebep olabilmektedir. Yine bu bölgede birçok yerde M. unicostata ile birlikte rastlanır.
Biyolojisi ve savaşı S. pjri'de olduğu gibidir.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS