Tweet
Cimex lectularius L. (Şekil 210)
Türkçe ismi : Yatak tahtakurusu, ev tahtakurusu
Tanımı : Yassı, uzunca-oval, açık veya koyu kırmızımsı kahverenkte bir türdür. Vücudun üzeri ince olarak noktalı ve kısa tüylerle kaplıdır.
Baş pentagonal biçimde, gözler büyük, siyah ve çıkıntılıdır. Antenleri 4 segmentli, l'ci segment kısa ve kalın, diğerleri silindirimsi şekilde olup 3'cü segment en uzundur. Prothorax önde yarım ay şeklinde içeriye çökük, yanları ince ve dışa oldukça taşmıştır. Mesothorax'ta bir çift oval, l'ci abdomen segmentine ulaşan ve pulcuk şeklindeki oluşum, dumura uğramış hemielytra'ları temsil eder. Bacaklar kısa, normal yapıda, tarsus' lar 2 segmentlidir. Vücut uzunluğu takriben 5 mm'dir.
Yayılış : Kozmopolit.
Zararı ve konukçuları : Bütün dünyada insanlara saldıran en önemli parazit böceklerden birisidir. Öyle ki, ilk insanların yaşadığı ağaç kovukları ve mağara devirlerinden beri onlara musallat olan ve onlarla birlikte yaşayan parazitlerin başında gelir. Bu gün birçok entomologlar bu parazitin asıl konukçusunun yarasalar olduğunu, insanların mağaralara girip yaşamaya başlamasından itibaren onlara adapte olduklarını, sonradan insanların ehlileştirdikleri diğer bazı memeli hayvanlara ve bu arada farelere de geçtiklerini kabul etmektedirler (Usinger and Povolny, 1966).
Biyolojisi : Yatak tahtakurusu, geceleri hareket eden bir böcektir. Gündüzleri ergin ve nimfleri duvarların çatlak ve yarıkları, tahta araları, halıların, resim çerçevelerinin ve karyolaların altlan, yatakların alt
taraflarının dikiş aralan ve buna benzer ışık almayan, karanlık ve gizli yerlerde saklanırlar. Gece insanlar yattıktan sonra faaliyete geçerek saklandıkları yerlerden çıkar ve onların kanlarını emerler. Eğer rahatsız edilmezlerse, bir defalık beslenme süresinde kendi ağırlıklarının iki katı ağırlıkta kan emerler. Her dönem nimfin gelişmesi için ve ergin dişinin yumurta bırakmadan önce en azından bir defa tam olarak beslenmeleri gerekir. Bireyler uzun süre beslenmeden yaşamlarını sürdürebilirler. Öyle ki, bir genç nimf 13 °C sıcaklıkta aç olarak 3 ay, bir ergin ise ayni sıcaklıkta beslenmeden bir yıl süre ile hayatlarını devam ettirebilirler. Bu sıcaklıktan yukarı derecelerde böcekler bütün yıl boyunca yaşamalarını sürdürür. Dişiler çiftleştikten sonra yumurtalarını gizledikleri yerlerin g:zli kısımlarına bırakır. Yumurtalar şilindirimsi şekilde, uç tarafı çember şeklinde çevrili ve sarımsı beyaz renktedir. Bir dişi hayatı boyunca 50-200 arasında yumurta bırakır. Yumurtaların açılması, nimflerin gelişmesi için geçen süre, diğer böcek türlerinde olduğu gibi sıcaklık ve rutubet koşullarına göre çok değişir. Örneğin yumurtalar, 35 °C'de 4-5 günde açılmasına karşılık 14°C'de 41 günde açılır. Uygun koşullarda yumurtadan ergin oluncaya kadar geçen süre ortalama 7 hafta olmasına karşılık, kışın veya soğuk yerlerde bu süre 6 ay gibi uzun bir zaman alabilir. Yumurtadan çıkan nimf açık renkli ve kırmızı gözlüdür. 5 dönem geçiren nimfler 5'ci dönemde 4-5 mm boyda, kahverengimsi renktedir. Yatak tahtakuru-lannın , besinlerini bulabilmek için konukçusunun sıcaklık ve kokusundan yararlandıkları zannedilmektedir. EsJciden C. leciularius'un C. kctularius lectularius ve C. kctularius columbaıim olmak üzere iki varyetesi veya alttürü olduğu kabul edilmekteydi. Bu gün de aynı fikri paylaşanların bulunmasına karşılık, çoğu modern taksonomistîer 2'ciyi sinonim olarak kabul ederler.
Savaşı .: DDT piyasaya çıktığından bu yana, bu böceğin rahatsız ediciliğinden insanlar kurtulmuştur. Bulundukları yerlere toz DDT veya bunun petroldeki eriyiği püskürtüldüğünde etkisi birçok haftalar devam eder. Ayrıca organik fosforlu insektisitler, eczanelerde satılan birçok aero-sol'ler de aynı şekilde bu böceğe karşı etkilidir. Ancak bu ilaçların, bunların gizlendikleri yerlere özellikle püskürlülmeleri. (insan sağlığına karşı gerekli önlemleri almak şartıyla) iyi sonuç alınmasını sağlar.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS
Türkçe ismi : Yatak tahtakurusu, ev tahtakurusu
Tanımı : Yassı, uzunca-oval, açık veya koyu kırmızımsı kahverenkte bir türdür. Vücudun üzeri ince olarak noktalı ve kısa tüylerle kaplıdır.
Baş pentagonal biçimde, gözler büyük, siyah ve çıkıntılıdır. Antenleri 4 segmentli, l'ci segment kısa ve kalın, diğerleri silindirimsi şekilde olup 3'cü segment en uzundur. Prothorax önde yarım ay şeklinde içeriye çökük, yanları ince ve dışa oldukça taşmıştır. Mesothorax'ta bir çift oval, l'ci abdomen segmentine ulaşan ve pulcuk şeklindeki oluşum, dumura uğramış hemielytra'ları temsil eder. Bacaklar kısa, normal yapıda, tarsus' lar 2 segmentlidir. Vücut uzunluğu takriben 5 mm'dir.
Yayılış : Kozmopolit.
Zararı ve konukçuları : Bütün dünyada insanlara saldıran en önemli parazit böceklerden birisidir. Öyle ki, ilk insanların yaşadığı ağaç kovukları ve mağara devirlerinden beri onlara musallat olan ve onlarla birlikte yaşayan parazitlerin başında gelir. Bu gün birçok entomologlar bu parazitin asıl konukçusunun yarasalar olduğunu, insanların mağaralara girip yaşamaya başlamasından itibaren onlara adapte olduklarını, sonradan insanların ehlileştirdikleri diğer bazı memeli hayvanlara ve bu arada farelere de geçtiklerini kabul etmektedirler (Usinger and Povolny, 1966).
Biyolojisi : Yatak tahtakurusu, geceleri hareket eden bir böcektir. Gündüzleri ergin ve nimfleri duvarların çatlak ve yarıkları, tahta araları, halıların, resim çerçevelerinin ve karyolaların altlan, yatakların alt
taraflarının dikiş aralan ve buna benzer ışık almayan, karanlık ve gizli yerlerde saklanırlar. Gece insanlar yattıktan sonra faaliyete geçerek saklandıkları yerlerden çıkar ve onların kanlarını emerler. Eğer rahatsız edilmezlerse, bir defalık beslenme süresinde kendi ağırlıklarının iki katı ağırlıkta kan emerler. Her dönem nimfin gelişmesi için ve ergin dişinin yumurta bırakmadan önce en azından bir defa tam olarak beslenmeleri gerekir. Bireyler uzun süre beslenmeden yaşamlarını sürdürebilirler. Öyle ki, bir genç nimf 13 °C sıcaklıkta aç olarak 3 ay, bir ergin ise ayni sıcaklıkta beslenmeden bir yıl süre ile hayatlarını devam ettirebilirler. Bu sıcaklıktan yukarı derecelerde böcekler bütün yıl boyunca yaşamalarını sürdürür. Dişiler çiftleştikten sonra yumurtalarını gizledikleri yerlerin g:zli kısımlarına bırakır. Yumurtalar şilindirimsi şekilde, uç tarafı çember şeklinde çevrili ve sarımsı beyaz renktedir. Bir dişi hayatı boyunca 50-200 arasında yumurta bırakır. Yumurtaların açılması, nimflerin gelişmesi için geçen süre, diğer böcek türlerinde olduğu gibi sıcaklık ve rutubet koşullarına göre çok değişir. Örneğin yumurtalar, 35 °C'de 4-5 günde açılmasına karşılık 14°C'de 41 günde açılır. Uygun koşullarda yumurtadan ergin oluncaya kadar geçen süre ortalama 7 hafta olmasına karşılık, kışın veya soğuk yerlerde bu süre 6 ay gibi uzun bir zaman alabilir. Yumurtadan çıkan nimf açık renkli ve kırmızı gözlüdür. 5 dönem geçiren nimfler 5'ci dönemde 4-5 mm boyda, kahverengimsi renktedir. Yatak tahtakuru-lannın , besinlerini bulabilmek için konukçusunun sıcaklık ve kokusundan yararlandıkları zannedilmektedir. EsJciden C. leciularius'un C. kctularius lectularius ve C. kctularius columbaıim olmak üzere iki varyetesi veya alttürü olduğu kabul edilmekteydi. Bu gün de aynı fikri paylaşanların bulunmasına karşılık, çoğu modern taksonomistîer 2'ciyi sinonim olarak kabul ederler.
Savaşı .: DDT piyasaya çıktığından bu yana, bu böceğin rahatsız ediciliğinden insanlar kurtulmuştur. Bulundukları yerlere toz DDT veya bunun petroldeki eriyiği püskürtüldüğünde etkisi birçok haftalar devam eder. Ayrıca organik fosforlu insektisitler, eczanelerde satılan birçok aero-sol'ler de aynı şekilde bu böceğe karşı etkilidir. Ancak bu ilaçların, bunların gizlendikleri yerlere özellikle püskürlülmeleri. (insan sağlığına karşı gerekli önlemleri almak şartıyla) iyi sonuç alınmasını sağlar.
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -2 - Prof Dr. Niyazi LODOS