Tweet
Taeniothrips inconseguens Uzel (Şekil 9, 4 E)
Sinonim: Euthrips pyri Dan.; Physothrips alpinus Karny; Ph. calcaratus Bagn.
Türkçe İsmi: Armut Thrips'i
Tamrm : Erginlerde vücut koyu esmer renktedir. Antenleri 8, maxilla palp'leri 3 segmentlidir. Antenlerin" son 2 segmenti diğerlerine oranla çok küçüktür. Ön kanatlar esmer renkte olup 2 damara sahiptir. Esas damar genel olarak kaide tarafında 10, uç tarafında 6; tali dar marda ise 15-17 setae'ya sahiptir. Ön tarsus'ların uç segmentinde bir diş bulunur. Prothorax'm arka kenarında 4 setae sıralanır. Vücut uzunluğu 1,2-1,7 mm'dir. Larvaları küçük boyda, erginlerin aksine açık renkte, hatta bazan beyazımsı renktedir, Yumurtaları beyazımsı renkte olup böbreği andırır. Çeşitli gelişme dönemleri hakkında daha fazla bilgi almak isteyenler Düzgüneş (1955)'e müracaat edebilirler.
Yayılışı: Palearktik Bölge ile Kanada, A.B.D,, Brezilya ve Arjantin'de bulunur.
Yurdumuzda özellikle Orta, Batı Anadolu ile Marmara Bölgesinde yaygın olarak restlanır.
Konuları: Pollfagdır. Başlıca armut, eİma, akdiken, erik, kiraz, şeftali, fındık, söğüt, ak-çaağaç* hatta bazan asmalarda da bulunur ve zarar yapar. Baharda erkenden çıkan erginler daha tomurcuklar patlamadan önce ağaçlara gelerek tomurcuklara yerleşir ve bunlarda beslenir. Saldırıya uğrayan tomurcuklar kahverengi bir renk alır ve açılmaz. Tomurcuklar açıldıktan sonra larva ve erginler çiçek, gelişmekte olan meyveler ile genç yapraklarda da beslenir. Yeni teşekkül etmeye başlayan küçük meyvelerde, özellikle onların saplarında beslendiğinde erken meyve dökümüne sebep olur. Gelişmekte olan meyveler üzerinde beslendiğinde ise şekil ve renk bozuklukları meydana gelerek meyvelerin kalitelerini düşürür, Yapraklarda yoğun beslenme sonucu erken yaprak dökümüne sebep olur. Yurdumuzda bu türün meyve ağaçlarında, özellikle, bunların tomurcuk ve çiçeklerinde yaptığı gerçek zarar, iyi bilinmemektedir. Zira bu organlardaki zarar, kolaylıkla gözden kaçmaktadır.
Armut Thrips'i' A,B,D, 'de ilk defa 1904 yılında Californla'da görülmüş,.daha sonra doğu eyaletleri de bu zararlı, ile bulaşarak halen bu ülkenin en önemli meyve ağacı zararlıları arasına girmiştir, İngiltere, Fransa, İsviçre ile diğer bazı Avrupa ülkelerinde de bazı yıllar önemli zararlara sebep olmaktadır.
Biyolojisi: Kışı pupa döneminin bulunduğu toprak odacık İçinde, fakat ergin halde geçirir. Batı Anadolu'da erginler şubat başlarından itibaren ağaçlarda görülürse de yoğun populasyonlarma mart içinde rastlanır, Erginler çıktıktan sonra 2-3 hafta kadar beslenmeyi müteakip dişiler yumurta bırakmaya başlar, Böbreği andıran (Şekil 8 F) yumurtalar sürgün, tomurcuk, çiçek, çiçek sapı veya meyve sapları ile yaprak damarları içine ovi-pozitör yardımı ile açılan delikler içine tek tek gömülür. Bir dişi hayatı boyunca 100-150 arasında yumurta bırakır. Dişiler bu miktar yumurtayı 3-4 hafta süresince bırakır, Bırakılan yumurtalar takriben 2 haftada açılır, Çıkan larvalar ortalama bir ay içinde 2. larva dönemlerini de ağaçlar üzerinde tamamlayarak toprağa düşer. Daha sonra bunlar 5-20 cm toprak içine
lar. Bu odacık içinde prepupa ve pupa dönemlerini tamama layarak takriben sonbahar sonlarına doğru ergin hale geçer. Kışı bu dönemde odacık içinde geçirdikten sonra erginler ilkbaharda çıkarak faaliyete geçer. Böylece yılda bir nesil verir.
Savaşı: Armut Thrips'ine karşı yurdumuzda halen özel bir savaş yöntemi uygulanmamaktadır, Meyve ağaçlarında baharda aphid'lere karşı atılan ilaçlar bunları da kolaylıkla öldürür,
Taenîothrips simplex Moris,
Sinonim: T. gladiolî M, and S.; T. gladiolicola Puss,
Türkçe İsmi: Glayöl Thrips'i
Tanımı: Erginlerde vücut koyu kahverenginden siyaha kadar değişir. Abdomen daha açık renktedir, Antenler 8 segmentlij. açık sarımsı esmer olan III. segment hariç diğerleri koyu kahverenkte, IV ve V. segmentlerin kaidelerine yakın kısmında kahverenkte birer halka bulunur, Ön kanatların kaideye yakın kısmı soluk, diğer tarafları kahve renktedir. Vücut uzunluğu 1,2-1,7 mm'dir. Erkekler dişilere oranla daha küçük boydadır.
Yumurtalar takriben 0,4 mm uzunlukta beyazımsı renkte ve böbrek, şeklindedir. Larvaları sarımsı renkte olup 2, dönem-sonunda, boyları takriben 1 mm'ye ulaşır.
Yayılışı:. Dünya'da oldukça geniş bir yayılış alanına sahiptir. . Bazı. Kuzey ve Güney Amerika ülkeleri, bazı, Avrupa ülkeleri ile Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan, Mısax., İsrail.ve Kuzey Afrika ülkelerinin bazılarında bulunur. Yurdumuzda varlığı ilk defa Düzgüneş (1952) tarafından ortaya konmuştur,, Söz konusu yayında bu zararlının İstanbul'da glayöl soğanlarında bulunduğu kayıtlıdır. Halen bu türün Yalova'da da bulunduğu öğrenilmiştir, İzmir'de de bulunduğu kayıtlıdır (Gül-Zümreoğlu, 1972). Yurdumuzun sera çiçekçiliği, hatta açıkta çiçekçilik yapılan diğer yörelerinde de bulunduğu söylenebilir,
Zaran ve konukçulan: Her ne kadar kültür glayöl (Gladlolus) türleri başlıca konukçularını teşkil e-derse de karanfil, nergis, süsen (iris sp.) ve diğer bazı sera çiçeklerinde de yaşar ve zarar yapar. Glayöller-den sonra en çok karanfillerde zararlıdır. Yurdumuzda daha çok glayöl ve karanfillerde zarar yapar. Ergin ve larvaları özellikle glayöllerin soğan, çiçek, yaprak ve tomurcuklarında beslenir. Yapraklarda beslenilen yerler önce gümüşi bir renk alır. Daha sonra bu renk esmere, ya da pas rengine dönüşür,■Çiçeklerde beslenilen yerler leke, nokta veya çizgiler halinde belirir. Şekil bozuklukları meydana gelir ve çiçeklerin kalitesi bozulur. Yoğun saldırılarda çiçeklerde gelişme durur, bruşur ve açılmazlar. Soğanların saklandığı yerlerde de böcek gelişmesine devam eder. Soğanlarda beslenme sonucu yapış-kanımsı bir akıntı meydana gelir. Beslenilen yerlerde^ daha sonra renk koyulaşır. Yüzey kısmı kurur, sertleşir ve koyu kırmızı bir renk alır. Yoğun saldırıya uğrayan soğanlarda çimlenme gücü azalır, ya da bu gibi- soğanlar dikildiğinde kök sistemi- sayıf kalacağından bitki de cılız kalır, normal gelişmesini, bir türlü sürdüremez, Netice de bu gibi soğanlar kalitesiz çiçek verirf ya da hiç vermez,
Biyolojisi :Thrips'ler sıcak ve ıla,k iklime sahip yerlerde doğada normal yaşamını sürdürür? Soğuk olan yerlerde yalnızca seralarda olmak üzere yaşamına devam eder. Dişiler çiftleştikten sonra yumurtalarını bitkilerin körpe aksamına, soğanların içine ovipozitor yardımıyla açtıkları delikler içine gömerler, Bazan eşeysiz çoğalma da görülür. Bu taktirde döliemsiz yumurtalardan yalnızca erkekler meydana gelir. Bir dişi hayatı boyunca ortalama 100 kadir yumurta bırakır.t Uygun koşullarda yumurtalar bir hafta içinde açılır. Erginlerin ömrü ortalama bir ay kadardır, 1 ve 2, dönem larvalar.aktif hayatlarını sürdürerek beslenir, Prepupa ve pupalar bitr"-kiler üzerinde de görülürlerse de çoğu defa ortalama 5 cm kadar toprak içinde bulunurlar. Uygun koşullarda (örneğin 27 C'de) bir neslin tamamlanması için geçen süre ortalama 15 gün, serîn yerlerde (örneğin 16 C'de) bir ays daha küçük sıcaklık derecelerinde ise daha da uzun
dur. Böylece doğa koşullarında ve uygun yerlerde yılda 6 veya daha fazla nesil verir. Soğanların depo edildiği yerlerde ise yaşamasına sürekli şekilde devam edebilir. Bulaşık soğanlar dikildiğinde thrips'ler de tarla ve
seralara nakledilmiş olur.
Savaşı: Bulaşık soğanların dikilmesinden kaçınmalı, dikim için her zaman temiz ve sağlıklı soğanlar kullanılmalıdır. Bitkilerde zarar görüldüğünde organik fosforlu insektisitlerden birisi atılarak zararı kolayca önlenir. İlaçlamada dikkat edilecek bir nokta da ilaçları yaprakların gövde ile birleşen yerlerine veya arasına ulaştıracak şekilde atılmasına çalışmaktır* Gerektiğinde ilaçlama 7-10 gün ara ile 2. veya 3. bir defa daha tekrar edilebilir,
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -3 – Prof. Dr. Niyazi LODOS
Sinonim: Euthrips pyri Dan.; Physothrips alpinus Karny; Ph. calcaratus Bagn.
Türkçe İsmi: Armut Thrips'i
Tamrm : Erginlerde vücut koyu esmer renktedir. Antenleri 8, maxilla palp'leri 3 segmentlidir. Antenlerin" son 2 segmenti diğerlerine oranla çok küçüktür. Ön kanatlar esmer renkte olup 2 damara sahiptir. Esas damar genel olarak kaide tarafında 10, uç tarafında 6; tali dar marda ise 15-17 setae'ya sahiptir. Ön tarsus'ların uç segmentinde bir diş bulunur. Prothorax'm arka kenarında 4 setae sıralanır. Vücut uzunluğu 1,2-1,7 mm'dir. Larvaları küçük boyda, erginlerin aksine açık renkte, hatta bazan beyazımsı renktedir, Yumurtaları beyazımsı renkte olup böbreği andırır. Çeşitli gelişme dönemleri hakkında daha fazla bilgi almak isteyenler Düzgüneş (1955)'e müracaat edebilirler.
Yayılışı: Palearktik Bölge ile Kanada, A.B.D,, Brezilya ve Arjantin'de bulunur.
Yurdumuzda özellikle Orta, Batı Anadolu ile Marmara Bölgesinde yaygın olarak restlanır.
Konuları: Pollfagdır. Başlıca armut, eİma, akdiken, erik, kiraz, şeftali, fındık, söğüt, ak-çaağaç* hatta bazan asmalarda da bulunur ve zarar yapar. Baharda erkenden çıkan erginler daha tomurcuklar patlamadan önce ağaçlara gelerek tomurcuklara yerleşir ve bunlarda beslenir. Saldırıya uğrayan tomurcuklar kahverengi bir renk alır ve açılmaz. Tomurcuklar açıldıktan sonra larva ve erginler çiçek, gelişmekte olan meyveler ile genç yapraklarda da beslenir. Yeni teşekkül etmeye başlayan küçük meyvelerde, özellikle onların saplarında beslendiğinde erken meyve dökümüne sebep olur. Gelişmekte olan meyveler üzerinde beslendiğinde ise şekil ve renk bozuklukları meydana gelerek meyvelerin kalitelerini düşürür, Yapraklarda yoğun beslenme sonucu erken yaprak dökümüne sebep olur. Yurdumuzda bu türün meyve ağaçlarında, özellikle, bunların tomurcuk ve çiçeklerinde yaptığı gerçek zarar, iyi bilinmemektedir. Zira bu organlardaki zarar, kolaylıkla gözden kaçmaktadır.
Armut Thrips'i' A,B,D, 'de ilk defa 1904 yılında Californla'da görülmüş,.daha sonra doğu eyaletleri de bu zararlı, ile bulaşarak halen bu ülkenin en önemli meyve ağacı zararlıları arasına girmiştir, İngiltere, Fransa, İsviçre ile diğer bazı Avrupa ülkelerinde de bazı yıllar önemli zararlara sebep olmaktadır.
Biyolojisi: Kışı pupa döneminin bulunduğu toprak odacık İçinde, fakat ergin halde geçirir. Batı Anadolu'da erginler şubat başlarından itibaren ağaçlarda görülürse de yoğun populasyonlarma mart içinde rastlanır, Erginler çıktıktan sonra 2-3 hafta kadar beslenmeyi müteakip dişiler yumurta bırakmaya başlar, Böbreği andıran (Şekil 8 F) yumurtalar sürgün, tomurcuk, çiçek, çiçek sapı veya meyve sapları ile yaprak damarları içine ovi-pozitör yardımı ile açılan delikler içine tek tek gömülür. Bir dişi hayatı boyunca 100-150 arasında yumurta bırakır. Dişiler bu miktar yumurtayı 3-4 hafta süresince bırakır, Bırakılan yumurtalar takriben 2 haftada açılır, Çıkan larvalar ortalama bir ay içinde 2. larva dönemlerini de ağaçlar üzerinde tamamlayarak toprağa düşer. Daha sonra bunlar 5-20 cm toprak içine
lar. Bu odacık içinde prepupa ve pupa dönemlerini tamama layarak takriben sonbahar sonlarına doğru ergin hale geçer. Kışı bu dönemde odacık içinde geçirdikten sonra erginler ilkbaharda çıkarak faaliyete geçer. Böylece yılda bir nesil verir.
Savaşı: Armut Thrips'ine karşı yurdumuzda halen özel bir savaş yöntemi uygulanmamaktadır, Meyve ağaçlarında baharda aphid'lere karşı atılan ilaçlar bunları da kolaylıkla öldürür,
Taenîothrips simplex Moris,
Sinonim: T. gladiolî M, and S.; T. gladiolicola Puss,
Türkçe İsmi: Glayöl Thrips'i
Tanımı: Erginlerde vücut koyu kahverenginden siyaha kadar değişir. Abdomen daha açık renktedir, Antenler 8 segmentlij. açık sarımsı esmer olan III. segment hariç diğerleri koyu kahverenkte, IV ve V. segmentlerin kaidelerine yakın kısmında kahverenkte birer halka bulunur, Ön kanatların kaideye yakın kısmı soluk, diğer tarafları kahve renktedir. Vücut uzunluğu 1,2-1,7 mm'dir. Erkekler dişilere oranla daha küçük boydadır.
Yumurtalar takriben 0,4 mm uzunlukta beyazımsı renkte ve böbrek, şeklindedir. Larvaları sarımsı renkte olup 2, dönem-sonunda, boyları takriben 1 mm'ye ulaşır.
Yayılışı:. Dünya'da oldukça geniş bir yayılış alanına sahiptir. . Bazı. Kuzey ve Güney Amerika ülkeleri, bazı, Avrupa ülkeleri ile Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan, Mısax., İsrail.ve Kuzey Afrika ülkelerinin bazılarında bulunur. Yurdumuzda varlığı ilk defa Düzgüneş (1952) tarafından ortaya konmuştur,, Söz konusu yayında bu zararlının İstanbul'da glayöl soğanlarında bulunduğu kayıtlıdır. Halen bu türün Yalova'da da bulunduğu öğrenilmiştir, İzmir'de de bulunduğu kayıtlıdır (Gül-Zümreoğlu, 1972). Yurdumuzun sera çiçekçiliği, hatta açıkta çiçekçilik yapılan diğer yörelerinde de bulunduğu söylenebilir,
Zaran ve konukçulan: Her ne kadar kültür glayöl (Gladlolus) türleri başlıca konukçularını teşkil e-derse de karanfil, nergis, süsen (iris sp.) ve diğer bazı sera çiçeklerinde de yaşar ve zarar yapar. Glayöller-den sonra en çok karanfillerde zararlıdır. Yurdumuzda daha çok glayöl ve karanfillerde zarar yapar. Ergin ve larvaları özellikle glayöllerin soğan, çiçek, yaprak ve tomurcuklarında beslenir. Yapraklarda beslenilen yerler önce gümüşi bir renk alır. Daha sonra bu renk esmere, ya da pas rengine dönüşür,■Çiçeklerde beslenilen yerler leke, nokta veya çizgiler halinde belirir. Şekil bozuklukları meydana gelir ve çiçeklerin kalitesi bozulur. Yoğun saldırılarda çiçeklerde gelişme durur, bruşur ve açılmazlar. Soğanların saklandığı yerlerde de böcek gelişmesine devam eder. Soğanlarda beslenme sonucu yapış-kanımsı bir akıntı meydana gelir. Beslenilen yerlerde^ daha sonra renk koyulaşır. Yüzey kısmı kurur, sertleşir ve koyu kırmızı bir renk alır. Yoğun saldırıya uğrayan soğanlarda çimlenme gücü azalır, ya da bu gibi- soğanlar dikildiğinde kök sistemi- sayıf kalacağından bitki de cılız kalır, normal gelişmesini, bir türlü sürdüremez, Netice de bu gibi soğanlar kalitesiz çiçek verirf ya da hiç vermez,
Biyolojisi :Thrips'ler sıcak ve ıla,k iklime sahip yerlerde doğada normal yaşamını sürdürür? Soğuk olan yerlerde yalnızca seralarda olmak üzere yaşamına devam eder. Dişiler çiftleştikten sonra yumurtalarını bitkilerin körpe aksamına, soğanların içine ovipozitor yardımıyla açtıkları delikler içine gömerler, Bazan eşeysiz çoğalma da görülür. Bu taktirde döliemsiz yumurtalardan yalnızca erkekler meydana gelir. Bir dişi hayatı boyunca ortalama 100 kadir yumurta bırakır.t Uygun koşullarda yumurtalar bir hafta içinde açılır. Erginlerin ömrü ortalama bir ay kadardır, 1 ve 2, dönem larvalar.aktif hayatlarını sürdürerek beslenir, Prepupa ve pupalar bitr"-kiler üzerinde de görülürlerse de çoğu defa ortalama 5 cm kadar toprak içinde bulunurlar. Uygun koşullarda (örneğin 27 C'de) bir neslin tamamlanması için geçen süre ortalama 15 gün, serîn yerlerde (örneğin 16 C'de) bir ays daha küçük sıcaklık derecelerinde ise daha da uzun
dur. Böylece doğa koşullarında ve uygun yerlerde yılda 6 veya daha fazla nesil verir. Soğanların depo edildiği yerlerde ise yaşamasına sürekli şekilde devam edebilir. Bulaşık soğanlar dikildiğinde thrips'ler de tarla ve
seralara nakledilmiş olur.
Savaşı: Bulaşık soğanların dikilmesinden kaçınmalı, dikim için her zaman temiz ve sağlıklı soğanlar kullanılmalıdır. Bitkilerde zarar görüldüğünde organik fosforlu insektisitlerden birisi atılarak zararı kolayca önlenir. İlaçlamada dikkat edilecek bir nokta da ilaçları yaprakların gövde ile birleşen yerlerine veya arasına ulaştıracak şekilde atılmasına çalışmaktır* Gerektiğinde ilaçlama 7-10 gün ara ile 2. veya 3. bir defa daha tekrar edilebilir,
Kaynak: Türkiye Entomolojisi -3 – Prof. Dr. Niyazi LODOS