Meyve Ağaçları ,fidanlar ve asmaların köklerinde zarar yapan türler genel olarak Manas adı ile bilinir. Bu zararlılar Cloeoptera takımının Melolonthidae familyası içerisinde yer alır. Bu familyadaki türler şekil renk ve büyüklük bakımından oldukça farklıdır. En önemli özellikleri yelpaze şeklini almış anten uçlarının olmasıdır. Erginleri dışbükey sağlam yapılı iken ,larvaları tombul yay şeklinde kıvrılmış bacakları kısa iyi gelişmemiştir. Ağız yapıları ise ısırıcı -çiğneyici bir yapıya sahiptir. Larva dönemlerini toprakta geçirirler. Çürümekte olan maddeleri pislikleri yerler yada bitkisel besin maddeleri ile beslenirler.
Tarımsal açıdan en önemli olanları bitkisel besinler ile beslenenlerdir. Bu türlerin ergini bitkilerin toprak üstü kısımlarını ,larvaları ise köklerini yiyerek zarar verirler.
Bu türler içerisinde önem taşıyan türlerden bir tanesi Polyphylla turkmenoğlui 'dir. Erginleri 35-40 mm boyunda Kırmızı -Kahverengi zemin üzerine beyaz tüylerle kaplı alaca renkli bir böcektir. Larvaları 70-80 mm boyunda, etli, sarı-krem renkte yay şekilli kıvrık üzeri sarı seyrek tüylerle kaplıdır.
Erginler haziran -temmuz aylarında güneş battıktan sonra uçarlar. Dişiler yalnız çiftleşmek için toprak yüzeyine gelirler ve çiftleştikten sonra yumurtalarını toprağın 1-20 cm 'lik katmanına bir yuva içine bırakır. Haziran -temmuz aylarında yumurtalardan çıkan larvalar daha çok nem bulunan toprağın derinlerine doğru gider. Sonbaharda 2. Döneme geçerek bitkilerin ince kökleri ile beslenirler. Sonra toprağın 45-90 cm derinliğe inerek ilkbahara kadar kış uykusunda kalırlar. Haziran ayı başlarında 3. Döneme geçen larvalar ertesi yılın mayıs ayına kadar toprak altında bu dönemde kalırlar. Mayıs ayı içerisinde bir pupa yuvası yaparak ergin çıkışına kadar pupa dönemi geçirir. İki yılda bir döl verirler. Larvaların topraktaki hareketleri toprak nem oranı ve toprak sıcaklığı ile yakından ilişkilidir.
ZARARI
Meyve ağaçları ve fidanların köklerini yemesi ile zararlı olurlar. Fidanlıklarda bitki kökünde 1 larvanın bulunması önemli zararlara yol açabilir. Yenik bitki kambiyumuna ulaşmışsa bitki kurtarılamaz. Bu sebeple fidanlıklarda sık sık yoğunluk tespiti yapılmalıdır.
KONUKÇU BİTKİLER
Elma, armut,erik ,ayva,şeftali,sevdiği konukçularıdır. Yumuşak çekirdekli meyve çeşitlerinde ve kumsal humuslu topraklarda zararları daha fazla olmaktadır.
DOĞAL DÜŞMANLARI
Bilinen en önemli doğal düşmanları, gerek larva,gerekse alacakaranlıkta uçan erginleri yiyen çeşitli kuşlardır.
MÜCADELESİ
A- Kültürel yöntemler
FİDANLIKLARDA ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER.
a-Haziran -temmuz aylarında ot temizliği yapılmalıdır
b-Temmuz -ağustos aylarında toprak işlemesi yapılarak bırakılan yumurtaların güneşe maruz bırakılması sağlanmalıdır.
c- Haziran -temmuz aylarında geceleri (20:00-22:00) erginler toplanıp ergin yoğunluğu azaltıla bilir.
d-Bulaşık fidanlarda atılacak çiftlik gübresi ilaçlanmalıdır.çiftlik gübresi iyice karıştırılıp bekletilmeden toprağa karıştırılmalıdır. (100lt suya 100ml Folidol M 35 kullanılabilir.
e-Fidanlıkta aşılı köklü fidan veya çöğürlerin şaşırtılacağı tavalarda bir veya iki yıl öncesinden bu zararlılara hassas olmayan bitkiler ekilmesi iyi sonuç vermektedir.
MEYVE BAHÇELERİNDE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER
a-Ağaçlar arasına hububat ekilmemeli ağaçlar arası sık sık otlardan temizlenmelidir.
b-Sonbaharda yapılacak 20-30 cm lik sürüm işlemi ile larvaları kuşların etkisine bırakmak ;mayıs ayı içerisinde ise pupaları tahrip etmek ,temmuz –ağustos ayları içerisinde yumurtaları güneşin etkisine bırakmak yararlı sonuçlar vermektedir.
c-Uçuş dönemlerinde ise tuzak vb. yöntemlerle erginleri sayıca azaltmak mücadelede yararlı olmaktadır.
KİMYASAL MÜCADELE
a- İlaçlama Zamanı
İlkbaharda 20 cm toprak derinliğine kadar olan kısımda toprak sıcaklığı 9-10 C ‘ye ulaşıp larvalarda aktivite olduğu zaman (mart ayından itibaren) 2. ve 3. Dönem(bu dönem larvalar mayıs ayı içinde pupa olacağından ilaçlamada gecikilmemelidir) larvalar için bir ilaçlama ,
Sonbaharda ise bölgelere göre değişmekle birlikte genel bir uygulama olarak , ilk yağmurdan sonra larvalar toprağa yakın ve özellikle çoğu 2. Dönemde olduğu zaman (eylül ayı)bir ilaç daha uygulanabilir.
En önemli ilaç zamanı ilkbahar ilaçlamasıdır.
b- Kullanılacak ilaçlar
1 m2 ‘lik taç izdüşüm sahasına
MEYVE AĞAÇLARI VE FİDANLARDA TOPRAK ALTI ZARARLILARI
Etkili Madde ve Oranı Dozu (preparat)
Endosülfan %32.9WP 8 g
Chlorpyrifos-ethyl %25 WP 15 g
(1dekara.)
TOPRAK PİRE VE BÖCEKLERİ
Etkili Madde ve Oranı Dozu (preparat)
Dichlorvos 550 g/l 200 ml EC
Bromophos 360g/l 150ml EC
Malathion 500g/l 200 ml EC
Carbaryl %50 200 g WP
Tarımsal açıdan en önemli olanları bitkisel besinler ile beslenenlerdir. Bu türlerin ergini bitkilerin toprak üstü kısımlarını ,larvaları ise köklerini yiyerek zarar verirler.
Bu türler içerisinde önem taşıyan türlerden bir tanesi Polyphylla turkmenoğlui 'dir. Erginleri 35-40 mm boyunda Kırmızı -Kahverengi zemin üzerine beyaz tüylerle kaplı alaca renkli bir böcektir. Larvaları 70-80 mm boyunda, etli, sarı-krem renkte yay şekilli kıvrık üzeri sarı seyrek tüylerle kaplıdır.
Erginler haziran -temmuz aylarında güneş battıktan sonra uçarlar. Dişiler yalnız çiftleşmek için toprak yüzeyine gelirler ve çiftleştikten sonra yumurtalarını toprağın 1-20 cm 'lik katmanına bir yuva içine bırakır. Haziran -temmuz aylarında yumurtalardan çıkan larvalar daha çok nem bulunan toprağın derinlerine doğru gider. Sonbaharda 2. Döneme geçerek bitkilerin ince kökleri ile beslenirler. Sonra toprağın 45-90 cm derinliğe inerek ilkbahara kadar kış uykusunda kalırlar. Haziran ayı başlarında 3. Döneme geçen larvalar ertesi yılın mayıs ayına kadar toprak altında bu dönemde kalırlar. Mayıs ayı içerisinde bir pupa yuvası yaparak ergin çıkışına kadar pupa dönemi geçirir. İki yılda bir döl verirler. Larvaların topraktaki hareketleri toprak nem oranı ve toprak sıcaklığı ile yakından ilişkilidir.
ZARARI
Meyve ağaçları ve fidanların köklerini yemesi ile zararlı olurlar. Fidanlıklarda bitki kökünde 1 larvanın bulunması önemli zararlara yol açabilir. Yenik bitki kambiyumuna ulaşmışsa bitki kurtarılamaz. Bu sebeple fidanlıklarda sık sık yoğunluk tespiti yapılmalıdır.
KONUKÇU BİTKİLER
Elma, armut,erik ,ayva,şeftali,sevdiği konukçularıdır. Yumuşak çekirdekli meyve çeşitlerinde ve kumsal humuslu topraklarda zararları daha fazla olmaktadır.
DOĞAL DÜŞMANLARI
Bilinen en önemli doğal düşmanları, gerek larva,gerekse alacakaranlıkta uçan erginleri yiyen çeşitli kuşlardır.
MÜCADELESİ
A- Kültürel yöntemler
FİDANLIKLARDA ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER.
a-Haziran -temmuz aylarında ot temizliği yapılmalıdır
b-Temmuz -ağustos aylarında toprak işlemesi yapılarak bırakılan yumurtaların güneşe maruz bırakılması sağlanmalıdır.
c- Haziran -temmuz aylarında geceleri (20:00-22:00) erginler toplanıp ergin yoğunluğu azaltıla bilir.
d-Bulaşık fidanlarda atılacak çiftlik gübresi ilaçlanmalıdır.çiftlik gübresi iyice karıştırılıp bekletilmeden toprağa karıştırılmalıdır. (100lt suya 100ml Folidol M 35 kullanılabilir.
e-Fidanlıkta aşılı köklü fidan veya çöğürlerin şaşırtılacağı tavalarda bir veya iki yıl öncesinden bu zararlılara hassas olmayan bitkiler ekilmesi iyi sonuç vermektedir.
MEYVE BAHÇELERİNDE ALINMASI GEREKLİ TEDBİRLER
a-Ağaçlar arasına hububat ekilmemeli ağaçlar arası sık sık otlardan temizlenmelidir.
b-Sonbaharda yapılacak 20-30 cm lik sürüm işlemi ile larvaları kuşların etkisine bırakmak ;mayıs ayı içerisinde ise pupaları tahrip etmek ,temmuz –ağustos ayları içerisinde yumurtaları güneşin etkisine bırakmak yararlı sonuçlar vermektedir.
c-Uçuş dönemlerinde ise tuzak vb. yöntemlerle erginleri sayıca azaltmak mücadelede yararlı olmaktadır.
KİMYASAL MÜCADELE
a- İlaçlama Zamanı
İlkbaharda 20 cm toprak derinliğine kadar olan kısımda toprak sıcaklığı 9-10 C ‘ye ulaşıp larvalarda aktivite olduğu zaman (mart ayından itibaren) 2. ve 3. Dönem(bu dönem larvalar mayıs ayı içinde pupa olacağından ilaçlamada gecikilmemelidir) larvalar için bir ilaçlama ,
Sonbaharda ise bölgelere göre değişmekle birlikte genel bir uygulama olarak , ilk yağmurdan sonra larvalar toprağa yakın ve özellikle çoğu 2. Dönemde olduğu zaman (eylül ayı)bir ilaç daha uygulanabilir.
En önemli ilaç zamanı ilkbahar ilaçlamasıdır.
b- Kullanılacak ilaçlar
1 m2 ‘lik taç izdüşüm sahasına
MEYVE AĞAÇLARI VE FİDANLARDA TOPRAK ALTI ZARARLILARI
Etkili Madde ve Oranı Dozu (preparat)
Endosülfan %32.9WP 8 g
Chlorpyrifos-ethyl %25 WP 15 g
(1dekara.)
TOPRAK PİRE VE BÖCEKLERİ
Etkili Madde ve Oranı Dozu (preparat)
Dichlorvos 550 g/l 200 ml EC
Bromophos 360g/l 150ml EC
Malathion 500g/l 200 ml EC
Carbaryl %50 200 g WP

