Güllerde Budama

[sadeniz2004]

güllerde budamayı açıklar mısınız?

[akcabey]

Cevap: Güllerde Budama

Güller budandıkça gençleşir ve ömrü uzar. Her yıl budama yapılmalıdır.Bu pek zor değil ancak teknik gerektiren bir iştir. Bunu öğrenmek için en iyi metot budama mevsiminde bir gül serasını ziyaret edip,olayı bizzat yerinde görmektir.Öncelikle kaliteli bir gül makası gerekir. Elleri koruyacak uygun bir eldiven de unutulmamalıdır.Tekrar açan güller iklime göre ocak ve mart ayları arasında budanır.
konunun devaMI İÇİN LİNK:BAHCESEL BAHCE PEYZAJ TARIM ORMAN CEVRE

[feritburak]

Cevap: Güllerde Budama

konunun devamı için verilen link ölü.. güllerde budama hakkında daha detaylı bilgi verebilirseniz daha güzel olur.. mümkünse resimler de eklenirse çok güzel olur..
Teşekkürler..

[TABİATCI]

Cevap: Güllerde Budama

Sn kardeşim: Biraz evvel ben baktım. Güllerde budamayla ilgili geniş ve detaylı konu Uzmansel'in Budama bölümünde mevcut.Ancak bu iş Sn Ubeyd'in dediği gibi görsel olarak bahar ayında bu işi bilen birisiyle yapılsa çok daha güzel olur.İlinizi belirtiniz,sitemizde size yakın bu işi bilen biri çıkar inşallah. Başarılar dilerim.

[feritburak]

Cevap: Güllerde Budama

Ben istanbulda ikamet ediyorum bahçemde de güllerim var birkaç tane ve güzel bir budamaya ihtiyaçları var..

[selim.bay]

Cevap: Güllerde Budama

Güllerin budanması yukarıda da anlatıldığı gibi özen ve bilgi isteyen bir iş olup önemli püf noktaları vardır.Bu konuda değerli hocamıza ait bir çalışmayı aşağıda sizlerle paylaşıyorum.Umarım azami derecede faydalı olacaktır.
saygılarımla...

DIŞ MEKAN (BAHÇE) GÜLLERİNDE BUDAMA
GİRİŞMilattan 500 yıl önce Çinliler tarafından kültüre alınan güller, çiçeklerinin kokusu ve
güzelliği nedeniyle bahçıvanlar tarafından çiçeklerin kraliçesi olarak kabul edilmektedir.
Gül; çok yıllık, çalı formunda, yarı odunsu bir bitkidir. Dikildiği ilk yıldan itibaren
çiçeklendiği için güzelliğini hemen gösterir.
Bahçede grup veya tek olarak değerlendirilen çalı tipindeki güllerin yanı sıra; tırmanıcı,
sarılıcı, yayılıcı güller pergola, çit, duvar kenarlarında, girişlerde, kapı ve pencere
kenarlarında kullanılır. Son yıllarda ülkemizde de bulunabilen minyatür güller tüm yıl
boyunca çiçeklenebildiklerinden, iç mekanda kullanılabildiği gibi, dış mekanda grup olarak
ta dikilmektedir. Ağaç gülleri ise uzun bir gövde üzerine aşılanmış güllerdir, bahçelerde
geniş alanlarda kullanılır.
Bahçe düzenlemesinin en önemli bitkisel materyallerinden olan güller, farklı büyüklükteki
saksı ve kaplar içinde özellikle balkonların süslemesinde de yer almaktadır.
Her nerede ve ne amaçla yetiştirilirse yetiştirilsin, güllere uygulanan kültürel işlemler
içinde budama, üzerinde en çok konuşulan ve soru sorulan konulardan birisidir. Budama
dış mekan güllerinin büyüme ve gelişme özelliklerine göre farklılıklar gösterir. Bu
broşürde, dış mekan güllerinin budama şekli ve zamanı hakkında bilgi verilerek, bu
alanda amatör veya profesyonel olarak uğraşı verenlere yardımcı olunmaya çalışılmıştır.
BUDAMA
Budanmamış gül bitkisi; çok sayıda yoğun sürgün oluşturur, çiçekleri küçük ve
kalitesizdir. Uygun bir budama; verimsiz, yaşlı, hasta, kuru, zarar görmüş dalların
çıkartılması ile iyi bir çiçeklenme için birkaç dalın bırakılması işlemidir. Budama size,
bahçenize uyan arzu ettiğiniz gül şeklini yaratma fırsatını verir.
Budama ile kuvvetli ve sağlıklı bir bitki gelişimi sağlandığı gibi, bitki içine daha fazla ışık,
hava girmesi de sağlanır. Şekil yaratılmasının yanında daha iyi ve kaliteli çiçekler elde
edilir. Gülde yapılan her türlü kesme işlemi budama olarak adlandırılır. Budama işlemi
dikim aşamasında dikim budaması ile başlar, her yıl yapılan yıllık budamalar ile devam
eder.
Güllerde farklı niteliklere sahip fidanlar, üretim materyali olarak kullanılmaktadır. Gül
fidanları aşılı-aşısız veya tüplü (topraklı)-tüpsüz (çıplak köklü) fidan olarak sınıflandırılır.
Son yıllarda dış mekanda genellikle tüplü fidanlar kullanılmasına karşın çıplak köklü
fidanlarda kullanılmaktadır. Dikim budaması özellikle çıplak köklü fidanlarda uygulanır.
Aşırı uzun kökler kısaltılır. Kırılmış zarar görmüş kökler kesilir. Ayrıca bu kök sisteminin
besleyebileceği ölçüde sürgün bırakılmalıdır. Genelde toprak üstü aksam olarak, 15- 20
cm uzunlukta (üç beş göz içeren) farklı yönlere bakan üç-dört sürgün yeterlidir. Tüplü
fidanlarda aşırı uzun sürgünler varsa dikim sırasında bir parça kısaltılır.
GEREKLİ ALET VE EKİPMAN :
Gülün odunsu ve dikenli yapısı nedeniyle bitkiyi kolay, sağlıklı budamak ve budama
yapan kişinin de zarar görmemesi için keskin, kaliteli ve temiz aletlere gereksinim vardır.
Odunsu, sert, kalın dalları kesmek için iyi dişli bir testere kullanılmalıdır. Daha ince,
yumuşak dallar için kaliteli, keskin bir budama makası, ulaşılması zor olan yerler için ise
uzun saplı budama makasları tercih edilmelidir. Bunlara ilave olarak, dikenlerden elleri
korumak içinde deri eldivenlerden yararlanılmalıdır. Minyatür (saksı) güllerini budamak
için ise, sadece budama makası veya normal bir makasta yeterli olabilmektedir.
BUDAMA ZAMANI :
Bahçe gülleri için en iyi budama zamanı, güllerin dinlenmeye girdiği sonbahar sonu ile kış
bitimi arasındaki zamandır. Dinlenmeye giren gülde önce yapraklar azalır, kışı sert olan
yerde tamamen dökülür, sürgün ve çiçek faaliyeti durur, bitki kışa dayanabilmek için
hayatsal faaliyetlerini en alt düzeye indirir. Budama işlemi gözler uyanmadan, bitki aktif
büyümeye başlamadan tamamlanmalıdır. İklimsel faktörler budama zamanını belirleyen
temel faktörlerdir. Ilıman kış iklimine sahip olan yerlerde güller erken budanabilir. Erken
budanan bitkilerin erken uyanacağı ve soğuklardan zarar görebileceği unutulmamalıdır.
İzmir ve çevresinde en iyi budama zamanı Ocak-Şubat aylarıdır. Geç budamalar ise,
bitkide su yürümesi ve büyümenin başladığı döneme rastlar ve bu dönemde yapılacak
budama bitkide güç kaybına neden olur.
BUDAMADA UYGULANACAK GENEL KURALLAR :
1. Birbirine gölge yapan, birbiriyle rekabet içinde olan dallardan biri alınmalıdır.
2. Kışın soğuktan zarar görmüş dallar sağlıklı dokunun bulunduğu noktanın birkaç cm
altından kesilmelidir.
3. Hastalıklı, kuru, zayıf, ince sürgünler bitki üzerinde bırakılmamalıdır.
4. Bitkinin (çalının) orta kısmında daha fazla ışık ve hava girmesi için, ortada bulunan
dallar dipten çıkartılmalıdır.
5. Bu şekilde kesim ile çalıya bir vazo görünümü de sağlanmış olur. Vazo şekli hastalıkları
önleme açısından da yararlıdır.
6. Yaşlı bir dalın ucunda bir en fazla iki adet tek yıllık sürgün 2-3 göz üzerinden
budanarak bırakılmalıdır.
7. Uç kısımda yaşlı dal ile tek yıllık sürgünün birleştiği yerde çatal oluşturulmamalı, yaşlı
kısım birleşme yerinden tırnak bırakılmadan kesilmelidir (Şekil 1).
sekil1.gif
8. Bırakılan dal ve sürgünlerin yönleri gözler geliştiğinde birbiriyle karşılaşmayacak
doğrultuda olmasına özen gösterilmelidir.
9. Kesilen sürgünün iç rengi beyaz olmalı, eğer kahverengi veya siyah ise kesim beyaz
renge ulaşılan noktanın altından yapılmalıdır.
10. Aşılı güllerde aşı noktasının altından gelen dip sürgünleri dipten kesilmelidir.
KESİM İŞLEMİKesimler gözün 5- 6 mm üzerinden 30-45º derecelik açı ile düzgün bir şekilde
yapılmalıdır. Kesim gözün ters yönünde olmalı, göz üzerinde 5-6 (mm) milimetreden
büyük dal parçası (tırnak) bırakılmamalıdır (Şekil 2).
sekil2.gif
Büyük dal parçası kısa sürede canlılığını yitirir (ölür), hastalıklara ve zararlılara barınak
oluşturur.
Kesim yapılacak yerdeki gözün yönüne de dikkat edilmelidir. Göz çalının orta kısmına
doğru bakmamalı, dışarıya doğru yönelik olmalıdır. Genelde sürgünün en üstündeki göz
uyanarak yeni sürgünü oluşturacağı için gözün yönü önemlidir.
Kesim sırasında makasın kesim yapan ince kısmı aşağıda, bir başka deyişle bitki tarafında
olacak şekilde tutulmalıdır. Aksi tutuş durumunda kesim düzgün olmaz yüzey zedelenir,
parça (tırnak) kalır. Bu durumda bir kez daha kesim yapılarak yüzey düzeltilmelidir.
Budamanın Yapılışı :
Güller dikimden sonra birinci yıldan itibaren budanmaya gereksinim duyar. Eğer budama
yapılmaz ise bitki boyu yükselir, çalı şeklini kaybeder, önce çiçek sayısı artar daha sonra
hızla azalır, kalitesiz küçük çiçekler oluşur.
Bitki dinlenmeye girdiğinde bitkinin üst dallarında oluşan besin maddeleri köke ve yaşlı
odunsu kısma doğru taşınmaya başlar. Budama ile ne kadar çok göz uzaklaştırılır ise,
bitki üzerinde bırakılan gözlere o kadar fazla enerji kalacak, böylece daha kuvvetli sürgün
gelişmesi ve çiçeklenme sağlanacaktır.
Bahçe gülleri genellikle üç temel şekilde; sert, orta, hafif olarak budanır.
Sert Budama : Bitki 15- 25 cm boyda üç dört sürgün kalacak şekilde budanır. Fazla dallar
çıkartılır. Sert budama sonucu, az sayıda gösterişli çiçek oluşur. Zayıf bitkileri kuvvetli
gelişmeye yöneltmek için sert budamaya gerek vardır (Şekil 3).
sekil3.gif
Orta Budama : Bitki üzerinde beş ile on adet sürgün bırakılır, bitkinin yerden yüksekliği
45-60 (cm) santimetredir. Orta şiddette budama birçok bahçe gülü için uygun olan bir
yöntemdir, sert budamaya göre daha çok sayıda ancak daha küçük çiçekler meydana
gelir (Şekil 4).
sekil4.gif
Hafif budama : Tek yıllık sürgünler sadece uzunluğunun üçte biri kadar kesilir. Bu tarz
budama kısa saplı güller demektir. Genellikle dikimden sonraki ilk yılda uygulanması
önerilir.
Budama yapacak kişi öncelikle gül çalısını yakından incelemeli bitkinin gelişme kuvvetini
saptamaya çalışmalıdır. Daha sonra budamada uygulanacak genel kurallarda belirtildiği
üzere şekli bozan, hasta, kuru ve fazla dallar çıkartılmalı, dipten kesilmelidir. Bir sonraki
aşamada uygulanacak budama yöntemine göre yine fazlalık gösteren sürgünler alınmalı,
önümüzdeki yıl çiçekleri ve bitkiyi oluşturacak dallar budama yönteminde belirtilen
yükseklikte kesilmelidir. Kesme işlemi daha önce verilen bilgiler doğrultusunda
yapılmalıdır. Budama bittiğinde bitki vazo görünümünü almalı, yeni sürgünler tek yıllık
sürgünlerden daha kolay meydana geldiğinden bırakılan dalların tek yıllık sürgünlerden
olmasına veya yaşlı dalın ucunda tek yıllık sürgünlerin bulunmasına özen gösterilmelidir.
Gül bitkisinin yaşlı kısımlarında bulunan uyur gözler gerektiğinde sürerek sürgün
oluşturabilme yeteneğindedir. Bu nedenle yukarıda anlatılan yöntemlerin dışında kışı çok
sert geçen yerlerde bitki 10- 15 cm yüksekten kesilerek toprakla örtülür ve kışı zarar
görmeden geçirmesi sağlanır. Bahar aylarında yeni sürgünler toprak altında kalan yaşlı
kısımdan meydana gelir. Diğer bir uygulama da, bitki kışı geçirdikten sonra soğuktan
zarar gören dallar budama şekli gözetilmeksizin sağlıklı dokuya ulaşıncaya kadar (yaşlı
kısımda olsa) kısaltılır. Burada önemli olan bitkiyi kurtarabilmektedir.
TIRMANICI-SARILICI GÜLLERİN BUDANMASI
Tırmanıcı güller dikimden sonra 2-3 yıl budanmaz. Yalnız cansız, hastalıklı, kuru dallar
varsa onlar kesilir.
Sürekli çiçeklenen, kuvvetli melez tırmanıcı güller yine dinlenme döneminde budanır.
Yaşlı olan, çiçeklenmiş dallar çıkarılır, 4-5 kuvvetli sürgün bırakılır, bunlar bağlanır. Çok
uzun olan sürgünler çiçeklenmeyi teşvik etmek için kısaltılır.
MİNYATÜR (SAKSI) GÜLLERİNİN BUDANMASI
Çok az bir budamaya gereksinim duyarlar. Şekli bozan, uzayan, sıkışıklık yaratan
sürgünler alınır. Dipten gelen sürgünler uzunluğunun yarısından budanır. Çiçek geçtikten
sonra yeni sürgünler oluşturacak göz üzerinden budanmalıdır.
AÇAN ÇİÇEKLERİN ALINMASI
Bahçe güllerinde yapılan önemli yanlışlardan birisi de açmış, geçmiş, solmuş çiçeklerin
bitki üzerinde bırakılmasıdır. Bu şekilde uygulama, yeni çiçeklerin oluşumunu engellediği
gibi bitkinin kuvvetinin de azalmasına neden olur. Bu nedenle açmış, solmaya başlayan
çiçek, çiçek sapı alt kısmında iki adet beş parçalı yaprak bırakılarak kesilmelidir. Bu
işlemde temel olarak yıl içinde yapılan bir budamadır.
SONUÇ
Budama, kişiden kişiye farklılık gösteren bir işlemdir. Bu konuda uzman olan kişiler farklı
görüşlere sahip olup, değişik uygulamalar yapabilir. Önemli olan budamada uygulanacak
genel kurallar çerçevesinde budama işlemini gerçekleştirmektir. Özellikle ilk yılarda sert
kesimlerden mümkün olduğunca kaçınarak, orta şiddette budama yöntemi tercih
edilmelidir. Genelde yaşlanan ve zayıf bitkilerde gençleştirme için sert kesimlere
başvurulmalıdır. Zaman içinde kazanılacak tecrübelerle kişinin, güllerine uyan budama
yöntemini geliştirmesi, yaptığı işten keyif almasını sağlayan en doğru uygulamadır.
Bahçe ile uğraşmanın en önemli yararı, kişileri günlük hayatın sıkıntılarından kurtarması,
onları mutlu etmesidir.
Prof.Dr. Ercan ÖZZAMBAK
E.Ü. Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü

[akcabey]

Cevap: Güllerde Budama

tesekkurler sayın selim.bay

[TABİATCI]

Cevap: Güllerde Budama

kardeşimiz Güzel bir yazı hazırlamış;Emeğine sağlık, teşekkür ediyoruz.Bizde bu işin tuzu, biberi olsun amacıyla;Bir kaç tecrübemizi aktaralım istedik.Bu yazılanlar çok doğru ve isabetli ancak;Tecrübeli ve işi bilen bir budamacıdan görülerek yapılsa ve pratik olarak uygulansa daha iyi olur kanısındayım.Zira görsel yapılan işler, nazari olarak daha iyi akılda kalır.Diğer bir husus;Bu iş sadece budamayla olmuyor.Şu an tam zamanı,Dökilen yapraklar toplanmalı ve usulünce imha edilmeli.Ayrıca kuru dallar alınmalı.Bunun yanında boğazları açılıp, Gübrelendikten sonra hemen kapatılmalı.Özellikle bir yıllık bitkiler odunsu özellik kazanmadığından,Ahır gübresi ve toprak karışımıyla en az iki göz karışım altında kalmak kaydıyla,kümbet yapılarak kapatılmalıdır.Aşılı güllerde ise aşı yeri,kış mevsiminde mutlaka kümbet altında kalmalıdır.Ayrıca gerekli ilaçlamalar rutin olarak mutlaka yapılmalıdır.Her Konuda şunu unutmamalıdır.Özen,itina ve bakım her zaman başarıyı getirecektir.Esen kalınız.

[botanik06]

Cevap: Güllerde Budama

merhabalar, bu güzel bilgiler için teşekkür ediyorum, bende güllerle ilgili bir iki şey sormak istiyorum yardımcı olursanız sevinirim, ben geçen sene bu aylarda antalyadan bir adet gül getirdim kalem halinde onuda diktim ve tuttu ve yaza doğru gül açtı, daha sonra hiç çiçek açmadı, şuandada saksıda duruyor ve yaklaşık 1mt. kadar uzadı ve çeşitli yerlerinden sürgün verdi benim bu durumda ne yapmam gerekiyor, yukarıda her ne kadar budama işi açıklanmış olsada yine sizlerin dediği gibi bilen bir kişi tarafından işlem yapılmasının yararlı olacağını düşünüyorum,
Başka bir sorumda şu yine yaklaşık 1 ay kadar önce evde büyük bir saksının içerisine yaklaşık 10 kadar kalem şeklinde gül fidesi diktim ve bunların 6 tanesinden yapraklar çıktı buda hayırlısı ile bunların tuttuğunu gösteriyor ileriki zamanlarda bunlara ne gibi işlem yapmam gerekecek yani saksıdan ayırmam gerektiğinde bu konuda bana yardımcı olursanız sevinirim.Şimdiden sizlere teşekkürlerimi sunuyorum,( not, bu mesajı ankaradan yazıyorum)

[TABİATCI]

Cevap: Güllerde Budama

Sn Botanik06:Öncelikle ilk diktiğiniz gül bitkisinin saksısı küçükse değiştiriniz,şayet saksı yeterli büyüklükteyse gübreleme yapınız.Bu arada gül sarmaşık gül değilse,yukarıdaki budama sistemine uyunuz.Gül çiçek açıp, bitdikten sonra tohuma benzer yuvarlağı kesip atınız. O zaman tekrar açacaktır.Bu arada sürgünler biraz uzadığında, yaprak bitleri ve diğer zararlılarla mücadele ediniz.Diktiğiniz çelikler patlama yapabilir fakat bu tumuş anlamına gelmez;Soüuktan korunmak için ve nemi muhafaa için, plastik pet şişe'nin ucu kesilerek ters şekilde kapatınız ve sulayınız. Kolay gelsin,başarılar dilerim.

[botanik06]

Cevap: Güllerde Budama

teşekkürler verdiğiniz bilgi için elinize sağlık.

[tolga somay]

Cevap: Güllerde Budama

Gül bitkisinin üstündeki kurumuş Gülleri kaç cm aşağıdan kesmeliyiz acaba?Teşekkürler.

[tolga somay]

Cevap: Güllerde Budama

Benim bir gülüm var .Bu çok fazla (aşırı)çiçek açtı ama çiçekleri küçücüktü.Sonra hepsi kurudu şimdi sayıları hızla azaldı.Ben bu gülü 2.5 yıldır budamamıştım.Herhalde budamam gerek.Acaba sonbahara budasam olurmu???????Eylül sonu gibi.Ve ya Şuan budasam olur mu??Çok güzel kokulu çiçekli gül bitkisinden hiç verim alamıyorum.Lütfen yardım ediniz.Teşekkürler.

[tolga somay]

Cevap: Güllerde Budama

Biraz acele ediyorum budama konusunda bu yazı çiçeksiz geçirmek istemiyorum.

[tolga somay]

Cevap: Güllerde Budama

Gülümü Eylül ayında budasam olur mu?Veya şimdi budasam?Vakti mi?