Tweet
Bitkisel ve hayvansal besinlerin kaynagi topraktir. Topragin verim gücü ise içindeki besin maddelerinin yeteri miktarda bulunmasina baglidir. Eger verimli bir toprak istiyorsak topraktaki eksik besin maddelerini gübrelemek suretiyle tamamlamamiz gerekir.
Bu besin maddelerinin basinda azot gelir. Azot ürün verimine etki eden en önemli besin maddesidir. bu nedenle dünyada azotlu gübrelerin üretimi ve tüketimi diger besin maddelerini tasiyan gübrelerden daha çoktur. Azotlu gübreler en çok üretilip ençok tüketilmesine ragmen bitkilerin topraktan aldiklari azot besin maddelerini karsilamaktan uzaktir. Iste toprakta eksik kalan azot besin maddesini havada bulunan serbest azotun topraga kazandirilmasi ile karsilayabiliriz. Biz bu havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasina biyolojik azot tesbiti diyoruz.
Bu yolla; yani havadaki azotun tespit edilmesiyle dünyadaki azot kazancinin 90 milyon ton oldugu tahmin edilmektedir.
BIYOLOJIK AZOT TESBITI NEDIR?
Kisaca; Biyolojik azot tesbiti:Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasidir. Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasi mikroorganizma dedigimiz canlilar araciligi ile gerçeklesmektedir.
NASIL TESPIT EDILIR
Toprakta biyolojik azot tesbitini gereklestiren mikroorganizma dedigimiz canlilar ya toprakta serbest yani bagimsiz yasayarak yada herhangi bir baklagil ile ortak yani birlikte yasarak havadaki azotu tespit ederler ve bitkiye verirler.
Baklagil bitkileri havadaki azotu kendi baslarina kullanamazlar. Havadaki azotun topraga kazandirilmasi baklagillerin köklerinde olusan, nodozite adi verilen yumrucuklarin içinde yasayan mikroorganizma dedigimiz canlilar sayesinde gerçeklesmektedir. Bu yüzden bitkinin havadaki serbest azottan yararlanmasi için; Baklagil bitkileri ekilirken bu canlilarin toprakta bulunmasi gerekir. Eger yoksa ekecegimiz baklagil tohumlarinin içinde bu canlilar bulunan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü dedigimiz bu maddelerle kaplanmasi gerekir. Yaptigimiz bu kaplama islemine ASILAMA denmektedir.
Baklagillerin asilanarak ekilmesi ile önemli miktarda azot kazaci saglanabilir. Yapilan çalismalara göre bu kazanç; ortalama olarak, yilda dekara;
Yonca ile 24 kg
Mercimek ile 13 kg
Fig ile 10 kg
Bezelye ile 9 kg
Soya fasulyesi ile 7 kg olabilmektedir.
Elde edilen bu azot kazancinin gübre olarak degeri ise, ekilen baklagilin cinsine bagli olarak 33-114 kg arasinda Amonyum sülfata 27- 92 kg arasinda Amonyum nitrat gübresinden saglanan azot miktarina esittir.
MIKROBIYOLOJIK GÜBRELERIN (NODOZITE BAKTERI KÜLTÜRLERININ) HAZIRLANMASI
Tüm dünyada oldugu gibi ülkemizde de mikrobiyolojik gübreler (nodozite bakteri kültürleri) hazirlanmakta çiftçilerimizin talep etmeleri halinde kendilerine verilmektedir.
Bu bakteri kültürlerinin hazirlanmasi için ilk önce baklagil ekimi yapilan degisik yerlerdeki tarlalardan baklagil bitkileri toplanir. Bunlarin köklerindeki nodazit denilen yumrucuklarin içinde yasayan mikroorganizma dedigimiz canlilar nodozitlerden yumrulardan ayristirilarak saflastirilir. saflastirilmis bu rnikroorganizmalar sera ve çesitli tarla kosullarinda denenir. Içinden azot tespit etme gücü yüksek olanlar alinir ve saklanir. Bu islemler her baklagil bitkisi için ayri ayri yapilir.
Sonra elimizdeki bu mikroorganizmalar ekilecek baklagilin cinsine göre yeteri kadar çogaltilir. Ve daha sonra da bunlar organik bir topraga emdirilerek gübre haline getirilir.
ASILAMA NEDIR?
Baklagil tohumlarinin havadaki azottan yararlanmayi saglayan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü dedigimiz maddelerle kaplanmasi islemidir.
ASILAMANIN FAYDALARI
Baklagil tohumlari asilanarak ekilirse bitki köklerinde, bitkinin gelismesinin erken dönemlerinde nodozite dedigimiz yumrucuklar olusur ve içindeki canlilar havanin serbest azotunu topraga tespit ederler. Böylece topraktaki azot besin maddesi miktari arttigindan bitki gelismesini gayet iyi tamamlar.
Bu besin maddelerinin basinda azot gelir. Azot ürün verimine etki eden en önemli besin maddesidir. bu nedenle dünyada azotlu gübrelerin üretimi ve tüketimi diger besin maddelerini tasiyan gübrelerden daha çoktur. Azotlu gübreler en çok üretilip ençok tüketilmesine ragmen bitkilerin topraktan aldiklari azot besin maddelerini karsilamaktan uzaktir. Iste toprakta eksik kalan azot besin maddesini havada bulunan serbest azotun topraga kazandirilmasi ile karsilayabiliriz. Biz bu havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasina biyolojik azot tesbiti diyoruz.
Bu yolla; yani havadaki azotun tespit edilmesiyle dünyadaki azot kazancinin 90 milyon ton oldugu tahmin edilmektedir.
BIYOLOJIK AZOT TESBITI NEDIR?
Kisaca; Biyolojik azot tesbiti:Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasidir. Havadaki serbest azotun topraga kazandirilmasi mikroorganizma dedigimiz canlilar araciligi ile gerçeklesmektedir.
NASIL TESPIT EDILIR
Toprakta biyolojik azot tesbitini gereklestiren mikroorganizma dedigimiz canlilar ya toprakta serbest yani bagimsiz yasayarak yada herhangi bir baklagil ile ortak yani birlikte yasarak havadaki azotu tespit ederler ve bitkiye verirler.
Baklagil bitkileri havadaki azotu kendi baslarina kullanamazlar. Havadaki azotun topraga kazandirilmasi baklagillerin köklerinde olusan, nodozite adi verilen yumrucuklarin içinde yasayan mikroorganizma dedigimiz canlilar sayesinde gerçeklesmektedir. Bu yüzden bitkinin havadaki serbest azottan yararlanmasi için; Baklagil bitkileri ekilirken bu canlilarin toprakta bulunmasi gerekir. Eger yoksa ekecegimiz baklagil tohumlarinin içinde bu canlilar bulunan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü dedigimiz bu maddelerle kaplanmasi gerekir. Yaptigimiz bu kaplama islemine ASILAMA denmektedir.
Baklagillerin asilanarak ekilmesi ile önemli miktarda azot kazaci saglanabilir. Yapilan çalismalara göre bu kazanç; ortalama olarak, yilda dekara;
Yonca ile 24 kg
Mercimek ile 13 kg
Fig ile 10 kg
Bezelye ile 9 kg
Soya fasulyesi ile 7 kg olabilmektedir.
Elde edilen bu azot kazancinin gübre olarak degeri ise, ekilen baklagilin cinsine bagli olarak 33-114 kg arasinda Amonyum sülfata 27- 92 kg arasinda Amonyum nitrat gübresinden saglanan azot miktarina esittir.
MIKROBIYOLOJIK GÜBRELERIN (NODOZITE BAKTERI KÜLTÜRLERININ) HAZIRLANMASI
Tüm dünyada oldugu gibi ülkemizde de mikrobiyolojik gübreler (nodozite bakteri kültürleri) hazirlanmakta çiftçilerimizin talep etmeleri halinde kendilerine verilmektedir.
Bu bakteri kültürlerinin hazirlanmasi için ilk önce baklagil ekimi yapilan degisik yerlerdeki tarlalardan baklagil bitkileri toplanir. Bunlarin köklerindeki nodazit denilen yumrucuklarin içinde yasayan mikroorganizma dedigimiz canlilar nodozitlerden yumrulardan ayristirilarak saflastirilir. saflastirilmis bu rnikroorganizmalar sera ve çesitli tarla kosullarinda denenir. Içinden azot tespit etme gücü yüksek olanlar alinir ve saklanir. Bu islemler her baklagil bitkisi için ayri ayri yapilir.
Sonra elimizdeki bu mikroorganizmalar ekilecek baklagilin cinsine göre yeteri kadar çogaltilir. Ve daha sonra da bunlar organik bir topraga emdirilerek gübre haline getirilir.
ASILAMA NEDIR?
Baklagil tohumlarinin havadaki azottan yararlanmayi saglayan mikrobiyal gübre veya nodozite bakteri kültürü dedigimiz maddelerle kaplanmasi islemidir.
ASILAMANIN FAYDALARI
Baklagil tohumlari asilanarak ekilirse bitki köklerinde, bitkinin gelismesinin erken dönemlerinde nodozite dedigimiz yumrucuklar olusur ve içindeki canlilar havanin serbest azotunu topraga tespit ederler. Böylece topraktaki azot besin maddesi miktari arttigindan bitki gelismesini gayet iyi tamamlar.
Asilama ile daha fazla ve daha kaliteli ürün alinmasi mümkündür. Eger topraklarda diger besin maddeleri yeteri kadar varda azot eksikligi görülüyorsa asilamanin etkisi belirli bir sekilde görülür.
Asilama sonucu tespit edilen azotun önemli bir kismi, tarladaki bitkinin hasad edilmesiyle topraktan kaldirilmis olur. Ancak tespit edilen azotun % 20 si kökler ve alt yapraklar vasitasi ile toprakta kalabilir.
Bazi baklagil bitkilerinin örnegin yoncanin yesil gübre olarak topraga gömülmesi halinde tespit edilen azotun tümü topraga ilave edilmis olur. Böylece toprak hem azot hemde organik madde miktari bakimindan zenginlesmis olur. Ayni zamanda topragin fiziksel özellikleri de düzelir. Iste bu nedenlerle baklagil bitkileri, uygulanan ekim sistemi içerisinde münavebeye girmesi gereken bitkilerin basinda gelir.
ASILAMANIN GEREKLI OLDUGU DURUMLAR
Genellikle yeni bulunmus çesitler ekilirken veya tarlamiza her zaman ektigimizin disinda yeni bir baklagil çesidi ekiyorsak bu topraklarda o bitki ile ilgili bakteriler bulunmaz. Bu durumlarda baklagil tohumlarinin asilanarak ekilmesi, bitki köklerinde nodozite dedigimiz yumrucuklarin olusmasi için çok yararli olur.
Bazi durumlarda da toprakta dogal olarak bulunan nodozite bakterileri kalitesiz olabilir. Tarlamizda bulunan bu bakterilerin iyi veya kötü kaliteli oldugunu kabaca su sekilde anlamamiz mümkündür.
KALITELI NODOZIT BAKTERISI NASIL ANLASILIR
Bitki çiçeklenme devresinde kökü ile birlikte topraktan çikarilir. Topraktan kökü ile birlikte çikardigimiz bitkinin ana kök civarinda BÜYÜK ve içi PEMBE RENKLI nodozitler yani yumrucuklar varsa bunlarin kalitesi iyidir.
Eger, bütün kök üzerine dagilmis UFAK ve BEYAZ RENKLI nodozitler yani yumrucuklar görülürse tarlamizdaki bakterilerin kalitesi iyi degildir. Böyle durumlarda tohumlarin asilanmasi azot tespitinin garanti altina alinmasi için gereklidir.
Ancak ayni baklagil bitkisi bölgede uzun süreden beri yetistiriliyorsa ve köklerinde yaptigimiz kontrolde kaliteli nodozitler yani yumrucuklar görülüyorsa asilama yapilmasina gerek yoktur.
Asilama islemi fazla masrafli olmayan ve fazladan yapilirsa da zararli olmayan bir islemdir. Bu nedenle kesin karar veremedigimiz durumlarda asilama yapilmasi faydali olur.
TOHUMLARIN ASILANMASI VE EKILMESINDE DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR
Asilamanin dolayisi ile azot tespitinin basarili olmasini etkileyen pek çok faktör vardir. Bu nedenle asilama yapmak için aldigimiz gübreyle birlikte verilen tavsiyelere iyi bir sekilde uymamiz ve uygulamayi buna göre yapmamiz gerekir.
BUNLAR NELERDIR ?
Gölgede sakla
Bakteri kültürü dedigimiz gübre serinlikte ve gölgede tasinmali ve yine serin bir yerde saklanmalidir. Çünkü yüksek isi ve kuruma, gübrenin içinde yasayan bakteri dedigimiz canlilarin ölümüne neden olur.
Yetecek kadar gübre kullan
Asilama için alinan gübre belirlenen miktardan daha az kullanilmamalidir. Normal sartlarda 1 kg bakteri kültürü 50 kg. yonca tohumu için yine 1 kg bakteri kültürü 100 kg nohut tohumlugunun asilanmasi için yeterlidir.
Iyi karistir
Asilama yapilacak gübrenin tohuma iyice karismasi saglanmali, tohumlar gerektiginden fazla nemlendirilmemelidir. Fazla nemlilik tohumlarin birbirine yapisarak topakçiklar meydana getirmesine neden olur. 100 kg tohum için 1 It su yeterlidir.
Asilanmis tohumu hemen ek
Asilama islemi serin ve gölge bir yerde yapilmali, asilanmis tohumlar günes altina birakilmamalidir. Eger asilama yaptigimiz tohumlari 24 saat içinde ekmediysek asilama islemini yeniden yapmaliyiz.
Tohum yatagi nemli olsun
Asilanmis tohumlar, nemli tohum yatagina ekilmelidir. zirai ilaçlardan uzak tut.
Asilama yapilan tohumlar, azotlu ticari gübrelerle, ot öldürücü, mantar öldürücü ve böcek öldürücü ilaçlara bulastirilmamalidir.
Ekecegin topragi iyi seç
Asilanmis tohumlari asitli veya çok tuzlu topraklara ekme.
Topragini havalandir
Asilama yaptigin gübrenin içindeki canlilarin yasayabilmesi için havaya ihtiyaci vardir. Bu nedenle topragin havalanmasi iyi olmalidir.
Topragin tahlil ettirmeden asilanmis tohumu kullanma.
BAKTERI KÜLTÜRÜNÜ "GÜBREYI" NEREDEN TEMIN EDECEGIZ
Bu bakteri kültürleri diger ticari gübreler gibi piyasada satilmamaktadir. Eger bir üretici bu bakteri kültürünü almak istiyorsa;
- Ekimden 1-2 ay önce
- Hangi baklagil bitkisini ekecegini
- Ekecegi tohum miktarini
- Ekim zamanini
Çiftçiler bu konuda daha genis bilgi ve yardimi bölgelerindeki Köy Hizmetleri Arastirma Enstitülerinden saglayabilirler.
Asilama sonucu tespit edilen azotun önemli bir kismi, tarladaki bitkinin hasad edilmesiyle topraktan kaldirilmis olur. Ancak tespit edilen azotun % 20 si kökler ve alt yapraklar vasitasi ile toprakta kalabilir.
Bazi baklagil bitkilerinin örnegin yoncanin yesil gübre olarak topraga gömülmesi halinde tespit edilen azotun tümü topraga ilave edilmis olur. Böylece toprak hem azot hemde organik madde miktari bakimindan zenginlesmis olur. Ayni zamanda topragin fiziksel özellikleri de düzelir. Iste bu nedenlerle baklagil bitkileri, uygulanan ekim sistemi içerisinde münavebeye girmesi gereken bitkilerin basinda gelir.
ASILAMANIN GEREKLI OLDUGU DURUMLAR
Genellikle yeni bulunmus çesitler ekilirken veya tarlamiza her zaman ektigimizin disinda yeni bir baklagil çesidi ekiyorsak bu topraklarda o bitki ile ilgili bakteriler bulunmaz. Bu durumlarda baklagil tohumlarinin asilanarak ekilmesi, bitki köklerinde nodozite dedigimiz yumrucuklarin olusmasi için çok yararli olur.
Bazi durumlarda da toprakta dogal olarak bulunan nodozite bakterileri kalitesiz olabilir. Tarlamizda bulunan bu bakterilerin iyi veya kötü kaliteli oldugunu kabaca su sekilde anlamamiz mümkündür.
KALITELI NODOZIT BAKTERISI NASIL ANLASILIR
Bitki çiçeklenme devresinde kökü ile birlikte topraktan çikarilir. Topraktan kökü ile birlikte çikardigimiz bitkinin ana kök civarinda BÜYÜK ve içi PEMBE RENKLI nodozitler yani yumrucuklar varsa bunlarin kalitesi iyidir.
Eger, bütün kök üzerine dagilmis UFAK ve BEYAZ RENKLI nodozitler yani yumrucuklar görülürse tarlamizdaki bakterilerin kalitesi iyi degildir. Böyle durumlarda tohumlarin asilanmasi azot tespitinin garanti altina alinmasi için gereklidir.
Ancak ayni baklagil bitkisi bölgede uzun süreden beri yetistiriliyorsa ve köklerinde yaptigimiz kontrolde kaliteli nodozitler yani yumrucuklar görülüyorsa asilama yapilmasina gerek yoktur.
Asilama islemi fazla masrafli olmayan ve fazladan yapilirsa da zararli olmayan bir islemdir. Bu nedenle kesin karar veremedigimiz durumlarda asilama yapilmasi faydali olur.
TOHUMLARIN ASILANMASI VE EKILMESINDE DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR
Asilamanin dolayisi ile azot tespitinin basarili olmasini etkileyen pek çok faktör vardir. Bu nedenle asilama yapmak için aldigimiz gübreyle birlikte verilen tavsiyelere iyi bir sekilde uymamiz ve uygulamayi buna göre yapmamiz gerekir.
BUNLAR NELERDIR ?
Gölgede sakla
Bakteri kültürü dedigimiz gübre serinlikte ve gölgede tasinmali ve yine serin bir yerde saklanmalidir. Çünkü yüksek isi ve kuruma, gübrenin içinde yasayan bakteri dedigimiz canlilarin ölümüne neden olur.
Yetecek kadar gübre kullan
Asilama için alinan gübre belirlenen miktardan daha az kullanilmamalidir. Normal sartlarda 1 kg bakteri kültürü 50 kg. yonca tohumu için yine 1 kg bakteri kültürü 100 kg nohut tohumlugunun asilanmasi için yeterlidir.
Iyi karistir
Asilama yapilacak gübrenin tohuma iyice karismasi saglanmali, tohumlar gerektiginden fazla nemlendirilmemelidir. Fazla nemlilik tohumlarin birbirine yapisarak topakçiklar meydana getirmesine neden olur. 100 kg tohum için 1 It su yeterlidir.
Asilanmis tohumu hemen ek
Asilama islemi serin ve gölge bir yerde yapilmali, asilanmis tohumlar günes altina birakilmamalidir. Eger asilama yaptigimiz tohumlari 24 saat içinde ekmediysek asilama islemini yeniden yapmaliyiz.
Tohum yatagi nemli olsun
Asilanmis tohumlar, nemli tohum yatagina ekilmelidir. zirai ilaçlardan uzak tut.
Asilama yapilan tohumlar, azotlu ticari gübrelerle, ot öldürücü, mantar öldürücü ve böcek öldürücü ilaçlara bulastirilmamalidir.
Ekecegin topragi iyi seç
Asilanmis tohumlari asitli veya çok tuzlu topraklara ekme.
Topragini havalandir
Asilama yaptigin gübrenin içindeki canlilarin yasayabilmesi için havaya ihtiyaci vardir. Bu nedenle topragin havalanmasi iyi olmalidir.
Topragin tahlil ettirmeden asilanmis tohumu kullanma.
BAKTERI KÜLTÜRÜNÜ "GÜBREYI" NEREDEN TEMIN EDECEGIZ
Bu bakteri kültürleri diger ticari gübreler gibi piyasada satilmamaktadir. Eger bir üretici bu bakteri kültürünü almak istiyorsa;
- Ekimden 1-2 ay önce
- Hangi baklagil bitkisini ekecegini
- Ekecegi tohum miktarini
- Ekim zamanini
Çiftçiler bu konuda daha genis bilgi ve yardimi bölgelerindeki Köy Hizmetleri Arastirma Enstitülerinden saglayabilirler.