Tweet
KALSİYUM
Toprakta genellikle bitki ihtiyacım karşılamaya yetecek düzeyde kalsiyum bulunur. Özellikle Türkiye gibi kurak ve yarı kurak bölge topraklarında yıkanma olmadığı için bazla doygunluk oranı yüksektir. Toprakta bulunan bazik elementler içinde kalsiyum baş¬ta gelmektedir. Kireçli ana materyal üzerinde oluşmuş kurak bölge topraklarında kalsi¬yum diğer bazı besin elementlerinin, özellikle mikro elementlerin alınmasında antagonis-tik etki yaratacak kadar fazla bulunabilmektedir. Türkiye topraklan da bu özellikler taşı¬dığından, topraktan kalsiyumlu gübreleme yapılmasına pek gerek duyulmamaktadır. An¬cak asit karakter taşıyan yerlerde kireçleme amacıyla kalsiyumlu bileşiklerin kullanılma¬sı söz konusu olmaktadır.
Bununla birlikte bazı faktörlerin etkisiyle bitkilerde kalsiyum noksanlıkları görül¬mektedir. Bitkilerin meyve ve depo organlarına kalsiyum akışında ortaya çıkan azalmalar kalsiyum noksanlığına bağlı problemler yaratır. Örneğin elmalarda görülen acı benek; do¬mates, biber, patlıcan gibi sebzelerde görülen çiçek burnu çürüklüğü; kerevizde meyve içinin kararması; brüksel lahanasında içten kahverengileşme kalsiyum noksanlığının meydana getirdiği zararlardır. Bütün bu bitki dokularına kalsiyum iyonları transpirasyo-na bağlı olarak ksilem borularda oluşan aşağıdan yukarı doğru su hareketi ile taşınır. Ksi-lem suyunda kalsiyum iyonları konsantrasyonu düşük ise veya meyveden terleme (trans-pirasyon) düşük ise, meyvelere ulaşan kalsiyum iyonları miktarı yetersiz kalır ve simp-tomlar ortaya çıkar. Yüksek oranda amonyum azotu ile beslenme, toprakta su yetersizli¬ği ve yüksek tuz konsantrasyonu ksilem suyundaki kalsiyum miktarını azaltır. Bu neden¬le bu faktörler domatesde çürümelere yol açan faktörler olarak bilinir.
Toprak çözeltisinden kalsiyum iyonlarının alınıp yukarı taşınması kök uçları vası¬tasıyla olmaktadır. Bu nedenle yeni köklerin oluşumunu engelleyen düşük sıcaklık, yeter¬siz havalanma gibi faktörler kalsiyum alımım engelleyerek noksanlığa neden olabilir. Floem dokularda bulunan kalsiyum immobildir. Bu nedenle daha önce absorbe edilmiş olan kalsiyumun meyve olumu döneminde floemde taşınarak meyveye ulaşması güçtür. Meyve olumu devresinde topraktan kalsiyum iyonları alınarak ksilem yolu ile meyveye ulaşmadığı takdirde meyvelerde kalsiyum noksanlığı zararları görülebilecektir. Aynı ne¬denle, kalsiyum beslenmesi durumunu saptamak için bitki yapraklarının analiz edilmesi herhangi bir yarar sağlamamaktadır. Çünkü yapraklarda bulunan kalsiyumun meyveye ta¬şınması gerçekleşmemektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, bitkilerin meyvelerinde görülen kalsiyum noksan¬lığı zararlarını önlemek için en uygun yöntem, kalsiyum içeren çözeltilerin doğrudan meyveye püskürtülmesidir. Ancak bu işlem, döllenmeden sonra meyvelerin büyüme dö¬neminde yapılmalı ve birkaç kez tekrarlanmalıdır. Bu şekilde meyvelerde kalsiyum nok¬sanlığına bağlı zararların ortaya çıkması önlenebilir. Noksanlık zararları meyvede görül¬dükten sonra bunun tedavisi mümkün değildir. Yer fıstığı, patates gibi meyve ve depo or¬ganları toprak içinde gelişen bitkilerde, bu organlar kalsiyum iyonlarını doğrudan absor¬be edebilirler. Bu bitkilerde meyveye kalsiyum sağlanması transpirâSyona ve ksilem ta¬şınmasına bağlı değildir.
Toıf üzerinde yetiştirilen süs bitkilerinde de kalsiyum noksanlığı sık görülen bes¬lenme problemlerinden birini oluşturur.
Kalsiyum noksanlığında meristem dokuların büyümesi yavaşlar, noksanlık belirti¬leri önce büyüme noktalarında ve genç yapraklarda kendini gösterir. Genç yapraklar de¬forme olur ve yaprak kenarlarında siyah ve kahverengi nekrozlar oluşur. Noksanlıktan za¬rar gören dokularda hücre duvarları eridiğinden buraları yumuşak bir yapı alır.
Toprakta genellikle bitki ihtiyacım karşılamaya yetecek düzeyde kalsiyum bulunur. Özellikle Türkiye gibi kurak ve yarı kurak bölge topraklarında yıkanma olmadığı için bazla doygunluk oranı yüksektir. Toprakta bulunan bazik elementler içinde kalsiyum baş¬ta gelmektedir. Kireçli ana materyal üzerinde oluşmuş kurak bölge topraklarında kalsi¬yum diğer bazı besin elementlerinin, özellikle mikro elementlerin alınmasında antagonis-tik etki yaratacak kadar fazla bulunabilmektedir. Türkiye topraklan da bu özellikler taşı¬dığından, topraktan kalsiyumlu gübreleme yapılmasına pek gerek duyulmamaktadır. An¬cak asit karakter taşıyan yerlerde kireçleme amacıyla kalsiyumlu bileşiklerin kullanılma¬sı söz konusu olmaktadır.
Bununla birlikte bazı faktörlerin etkisiyle bitkilerde kalsiyum noksanlıkları görül¬mektedir. Bitkilerin meyve ve depo organlarına kalsiyum akışında ortaya çıkan azalmalar kalsiyum noksanlığına bağlı problemler yaratır. Örneğin elmalarda görülen acı benek; do¬mates, biber, patlıcan gibi sebzelerde görülen çiçek burnu çürüklüğü; kerevizde meyve içinin kararması; brüksel lahanasında içten kahverengileşme kalsiyum noksanlığının meydana getirdiği zararlardır. Bütün bu bitki dokularına kalsiyum iyonları transpirasyo-na bağlı olarak ksilem borularda oluşan aşağıdan yukarı doğru su hareketi ile taşınır. Ksi-lem suyunda kalsiyum iyonları konsantrasyonu düşük ise veya meyveden terleme (trans-pirasyon) düşük ise, meyvelere ulaşan kalsiyum iyonları miktarı yetersiz kalır ve simp-tomlar ortaya çıkar. Yüksek oranda amonyum azotu ile beslenme, toprakta su yetersizli¬ği ve yüksek tuz konsantrasyonu ksilem suyundaki kalsiyum miktarını azaltır. Bu neden¬le bu faktörler domatesde çürümelere yol açan faktörler olarak bilinir.
Toprak çözeltisinden kalsiyum iyonlarının alınıp yukarı taşınması kök uçları vası¬tasıyla olmaktadır. Bu nedenle yeni köklerin oluşumunu engelleyen düşük sıcaklık, yeter¬siz havalanma gibi faktörler kalsiyum alımım engelleyerek noksanlığa neden olabilir. Floem dokularda bulunan kalsiyum immobildir. Bu nedenle daha önce absorbe edilmiş olan kalsiyumun meyve olumu döneminde floemde taşınarak meyveye ulaşması güçtür. Meyve olumu devresinde topraktan kalsiyum iyonları alınarak ksilem yolu ile meyveye ulaşmadığı takdirde meyvelerde kalsiyum noksanlığı zararları görülebilecektir. Aynı ne¬denle, kalsiyum beslenmesi durumunu saptamak için bitki yapraklarının analiz edilmesi herhangi bir yarar sağlamamaktadır. Çünkü yapraklarda bulunan kalsiyumun meyveye ta¬şınması gerçekleşmemektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, bitkilerin meyvelerinde görülen kalsiyum noksan¬lığı zararlarını önlemek için en uygun yöntem, kalsiyum içeren çözeltilerin doğrudan meyveye püskürtülmesidir. Ancak bu işlem, döllenmeden sonra meyvelerin büyüme dö¬neminde yapılmalı ve birkaç kez tekrarlanmalıdır. Bu şekilde meyvelerde kalsiyum nok¬sanlığına bağlı zararların ortaya çıkması önlenebilir. Noksanlık zararları meyvede görül¬dükten sonra bunun tedavisi mümkün değildir. Yer fıstığı, patates gibi meyve ve depo or¬ganları toprak içinde gelişen bitkilerde, bu organlar kalsiyum iyonlarını doğrudan absor¬be edebilirler. Bu bitkilerde meyveye kalsiyum sağlanması transpirâSyona ve ksilem ta¬şınmasına bağlı değildir.
Toıf üzerinde yetiştirilen süs bitkilerinde de kalsiyum noksanlığı sık görülen bes¬lenme problemlerinden birini oluşturur.
Kalsiyum noksanlığında meristem dokuların büyümesi yavaşlar, noksanlık belirti¬leri önce büyüme noktalarında ve genç yapraklarda kendini gösterir. Genç yapraklar de¬forme olur ve yaprak kenarlarında siyah ve kahverengi nekrozlar oluşur. Noksanlıktan za¬rar gören dokularda hücre duvarları eridiğinden buraları yumuşak bir yapı alır.
Comment