Zeolit NEDÝR ?

[Bahcedanismani.com]

Zeolit


Zeolitler, sulu alumino-silika mineralleridir. Dünyada Zeolitlerin sekiz tanesi ticari önem taþýmaktadýr.

Tanýmý ve Genel Bilgiler

Yapýlarý bal peteði veya kafese benzeyen, deðiþebilir katyonlar ve su ihtiva eden, 2 - 12 Ao boyutlarýnda milyonlarca kanal ve boþluklardan ibarettir. Katyonlar zayýf baðla baðlý olduklarý için zeolitler iyonlarýný kolaylýkla deðiþtirebilirler. Gözeneklerdeki su molekülleri, ýsýtýldýðýnda zeolitik yapýyý kolaylýkla terk ederler veya tekrar adsorblanabilirler.
Zeolitin yapý birimi AlO4 veya SiO4 dörtlüsüdür.
Son 200 yýlda 50 tip doðal zeolit ve 200'den fazla sentetik zeolit tanýmlanmýþtýr.

Dünyada Zeolitlerin sekiz tanesi ticari önem taþýmaktadýr. Bunlar; Klinoptilolit, Çabasite, Analsim, Eriyonit, Ferrierit, Hoylandit, Laumontit, Mordenit, and Fillipsit'dir

Klinoptilolit, dünyada yaygýn olarak bulunmasý, geniþ uygulama alaný olmasý, ekonomik olarak iþletilebilirliði, homojenliði gibi yönleri ile doðal Zeolitlerin en önemli mineral gruplarýndan birisidir.
Türkiye'de de Klinoptilolit minerali, rezervi , oluþumu, homojenliði ve yüksek mineral kalitesi ile önem taþýmaktadýr.

Zeolitlerin önemli özellikleri:

* Katyon deðiþim özellikleri çok iyidir. Bu yönleri ile tarýmda toprak düzenleyici olarak, su, gaz, v.b. kirlilik arýtýmýnda aðýr metal iyonlarýnýn giderilmesinde yaygýn olarak kullanýlmaktadýrlar.
* Zeolitler, gözenekleri bal peteðine benzeyen mikro gözenekli malzemelerdir. Bazý maddeler bu gözenekler içine girebilir, bazýlarý giremez.Bu özellik zeolitlerin seçimli adsorbsiyon, moleküler elek ve katalitik kullaným alanlarý gibi uygulamalarda deðerlendirilmesini saðlar.
* Su adsorbsiyon kapasiteleri yüksektir, bu yönleriyle tarým ve diðer uygulamalarda sudan yararlanma etkinliðini artýrmaya yardým ederler.
* Adsorbsiyon özellikleri deðiþkendir ve böylelikle katalitik amaçlý kullanýlabilirler.
* Bazý radyoaktif maddeleri adsorblayabilirler, bu özellikleri ile radyoaktif yalýtým veya diðer çevresel radyoaktif arýtým uygulamalarýnda kullanýlýrlar.
* Çok geniþ bir yüzey alanýna sahiptirler, kirlilik arýtým uygulamalarýnda bulaþan ve diðer maddelerin giderilmesinde baþarýlý bir þekilde kullanýlýrlar.
* Hayvan yemi katkýsý uygulamalarý için iyi bir pellet baðlayýcý ve kekleþmeyi önleyici ajan olarak kullanýlýrlar.
* Zeolitler, bazý mikotoksinleri baðlayabilme özelliðine sahiptirler ve bu yönleriyle yem ve gýdalarda toksin baðlayýcý olarak kullanýlýrlar.
* Aktive-modifiye olarak antibakteriyel, antimikrobiyal v.b. bir çok alanda kullanýlýrlar.
* Nem ve koku adsorbsiyonu özellikleri ile zeolitler evsel ve diðer uygulama alanlarý için deðerlendirilirler. Zeolitler çok iyi bir amonyum adsorbent malzeme olarak bilinirler. Ahýrlar, evcil hayvan altlýðý gibi ortamlarda amonyumun giderilmesi için kullanýlýrlar.
* Bazý kil minerallerinden farklý olarak suda çözünmezler, Uygulandýklarý ortamda uzun süre kullanýlabilirler.
* Su arýtýmý gibi bir çok uygulamada, kolaylýkla geri kazanýlabilirler ve defalarca kullanýlabilirler.
* Isýl dayanýmlarý oldukça iyidir, böylelikle yüksek sýcaklýk þartlarýnda kullanýlabilirler.

Zeolit Diger Kullaným Alanlarý

TARIM

Zeolitli tüfler gübrelerin kötü kokusunu giderilmesi, içeriðini kontrol edilmesi ve asit volkanik topraklarýn pH'ýnýn yükseltilmesi amacýyla uzun yýllardýr kullanýlmaktadýr. Gübreleme ve Toprak Hazýrlanmasý Doðal zeolitler yüksek iyon deðiþtirme ve su tutma özellikleri nedeniyle topraðýn tarým için hazýrlanmasýnda, çoðunlukla kil bakýmýndan fakir topraklarda yaygýn biçimde kullanýlmaktadýr. Ayrýca yüksek anomyum seçiciliði nedeniyle gübre hazýrlanmasýnda taþýyýcý olarak klinoptilolit kullanýlmasýyla amonyumun bitkiler tarafýndan daha etkin kullanýlmasý ve gübre tasarrufu saðlanmaktadýr. Klinoptilolit nem fazlasýný adsorbladýðý için gübrelerde depolama sýrasýnda oluþan piþme ve sertleþmeyi de önlemektedir. Ayrýca fazla sulama nedeniyle oluþan mantari hastalýklarýn da önüne geçtiði belirlenmiþtir.

Toprak Kirliliðinin Kontrolü

Doðal zeolitlerin katyon seçme ve deðiþtirme özelliklerinden sadece besleyici iyonlarýn bitkiye aktarýlmasýnda faydalanýlmayýp, ayný zamanda besin zincirlerinde Pb-Cd-Zn-Cu (kurþun,kadmiyum,çinko,bakýr) gibi istenmeyen bazý aðýr metal katyonlarýnýn tutulmasýnda da yararlanýlabilir. Bu alanda kullanýlan klinoptilolitin radyoaktif kirlenmenin söz konusu olduðu topraklara ilave edilmesi ile bitki tarafýndan alýnan Sr90 miktarýnýn büyük ölçüde azaldýðý da saptanmýþtýr.

Tarýmsal mücadele

Doðal zeolitlerden iyon deðiþtirme ve adsorplama kapasitelerinin yüksekliðinden dolayý tarýmsal mücadele ve ilaç taþýyýcý olarak yaralanýlmaktadýr.

Çim Saha ve Alan Uygulamalarý

Zeolitler yeni çim sahalar oluþturulurken veya mevcut çim sahalarýn ýslahýnda baþarý ile kullanýlmaktadýr. Çim sahalar oluþturulurken topraðýn havalandýrýlmasý aþamasýnda çimin köklerinin bulunacaðý derinliðe maksimum miktarda zeolit karýþtýrýlýr. Mevcut çim sahalarda ise daha ince tanecikli zeolit yüzeyden uygulanýr. Uygulanan bu zeolit çimlerin köklerinde biriktikçe topraða ilave edilen besi maddelerinin daha etken kullanýmýný saðlamaya baþlar.Topraktaki azot ve potasyumun suyla yýkanarak uzaklaþtýrýlmasý azalýr ve topraktaki suyun çimin kök bölgesinde birikmesi ve besi maddelerinin kontrollü salýnýmý saðlanýr.

Zeolit kullanýlarak ve kullanýlmadan hazýrlanan çim sahalarda yapýlan incelemelerde, zeolit içeren sahalarda çimin köklerinin 7-14 cm derinlikte, çok kuvvetli ve pek çok besleme kökü içerecek þekilde geliþtiði; buna karþýlýk zeolit içermeyen sahalardaki çimlerin köklerinin 1.5-5 cm derinlikte, oldukça zayýf ve yetersiz sayýda besleme kökü içerecek þekilde geliþtiði belirlenmiþtir. Zeolit kullanýmý özellikle eðimli yamaçlarýn çimlendirilmesinde daha da yararlý olmaktadýr. Zira; zeolitýn kullanýlmadýðý durumlarda, kullanýlan gübre, sulama ve yaðmur sularýyla yýkanarak yamacýn yüksek bölümlerinden alçak bölümlerine taþýnabilmektedir. Bunun sonucu olarak yamacýn yüksek bölümleri kötü bir biçimde çimlenmis gözükürken alçak bölümleri daha yeþil ve saðlýklý çimlerle kaplanmýþ bir görüntü vermektedir. Kötü toprak yapýsý, topraðýn zamanla sýkýþmasý, toprakta yeterli havalanma ve buharlaþma olmamasý, topraðýn istenildiði gibi su tutmamasý gibi nedenler baþarýlý bir çimlendirme yapamamanýn baþlýca nedenleridir.

Çim sahalardan giderek artan üstün özellikler beklendiðinden, çimlendirilecek topraðýn uygun hale getirilmesi de giderek önem kazanmaktadýr. Yapýlmasý gereken, topraðýn fiziksel özelliklerini deðiþtirerek, çimin suya ve besin maddelerine daha iyi ve düzenli ulaþýmýný ve topraðýn daha iyi ve sürekli havalanmasýný saðlayarak, çimin daha güçlü ve saðlýklý kökler oluþturarak daha iyi görünümlü hale getirilmesidir. Bu hususlarýn dengeli bir biçimde gerçekleþtirilmesi ile çimlerin bakým onarým ve buna baðlý olarak iþçilik ve madde kullaným maliyetleri düþürülebilecektir.Zira bu durumda daha az su ve gübreye ihtiyaç duyulacaktýr.

[sevdayakici]

Fidan Yetiþtiriciliðinde Ve Aðaçlandýrmada zeolit mineral kullanýmý

Fidan Yetiþtiriciliði ve Aðaçlandýrma Çalýþmalarýnda Zeolit Mineralinin Kullanýmý
Zeolitler, 1756 yýlýnda Ýsveç’li mineralog Frederich Cronstdet tarafýndan bulunmuþtur. 1750’lerden beri bir mineral türü olarak bilinmesine karþýn kristal yapýlarý ancak, 1930’larda çözümlenebilmiþtir. Ticari olarak ancak, 1960’lardan sonra üretilip pazarlanmaya baþlanan zeolitin, ülkemizdeki varlýðý ilk defa 1971 yýlýnda tespit edilmiþtir
Uygulama alanlarý itibari ile bir çok sektörü ilgilendiren zeolitler, gerek bilimsel gerekse ticari uygulamalar açýsýndan yer-bilimleri, kimya, fizik, ziraat, hayvancýlýk ve inþaat disiplinlerinin, hatta týbbýn ilgi alanýndadýr.
Türkiye’de yaygýn olarak bulunan zeolit, hayvancýlýkta yem katký maddesi, hayvan altlýðý, bitki üretiminde yetiþtirme ortamý, gübre katkýsý olarak, ayrýca; toksik atýklarýn tutulmasý, atýk ve kullanma suyu arýtýmýnda geniþ kullaným alaný bulmaktadýr.
Doðal zeolitin özellikle, orman aðacý fidan üretimi için fidanlýklarda, kumlu fakir topraklarda ve kurak alanlardaki aðaçlandýrma alanlarýnda ise plantasyon baþarýsýný artýrmak düþüncesiyle, kullanýlabilirliði incelenerek ormancýlýk sektörüne olasý katkýlarý irdelenmiþtir.

Doðal Zeolitlerin fiziksel Özellikleri

Fizikokimyasal özelliklerinden dolayý, bitki yetiþtirme ortamý ve toprak düzenleyici olarak, tarýmcýlarýn uzun zamandýr ilgisini çeken ve doðada pek çok çeþidi olan zeolitin, tarýmda yalnýz klinoptilolit türü kullanýlmaktadýr Klinoptilolitin yüksek bir amonyum absorpsiyon kapasitesine sahip olduðu bilinmektedir

Klinoptilolit, dünyadaki zeolit tüfleri arasýnda en yaygýn olan ve yüksek oranda silis içeren bir mineraldir. Yüksek absorpsiyon, iyon deðiþimi, kataliz ve dehidrasyon özelliklerine sahiptir. Bitki besin maddesi desteðinin yaný sýra ortama bitki yetiþmesine için elveriþli fiziksel özellikler kazandýrmaktadýr. Belirtilen özelliklerinden dolayý, klinoptilolit saf veya karýþým olarak bitki yetiþtirme ortamýnda ve toprak özelliklerinin düzenlenmesinde kullanýlabilecek uygun bir materyal kabul edilmektedir


Özetle;

• Zeolit minerallerinin en önemli özelliði; bünyesindeki boþluklara kolayca girebilen ve yer deðiþtirebilen sývý ve gaz molekülleri ile toprak alkali iyonlarýndan ileri gelen “moleküler elek’’ olmasýdýr
  

• Plaisance ve Cailleux (1958)’e atfen; zeolitin kafes yapýsý içerisinde sayýsýz su molekülleri ve deðiþebilir metalik iyonlar içerdiði, kuru zamanlarda, zeolit tarafýndan tutulan suyun serbest hale geçtiði, yaðýþlý zamanlarda ise su bünyede tutularak daha fazla suyun kabul edilmediði belirtilmektedir

• Doðal zeolitlerin önemli derecede nem çekme eðilimi bulunmaktadýr. Bu nedenle, kolaylýkla su absorbe edebilmektedirler. Ayrýca, kristal yapýlarý ve nem çekme özellikleri bozulmadan absorbladýklarý suyu geri verebilmektedirler. Bu özellikleri nedeniyle, aktive edilmiþ doðal zeolitler, desikant (nem çekici) olarak yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Ayrýca; zeolitlerin düþük baðýl nemlerde bile nem çekme özelliklerini yitirmemeleri, zeolitlere özgü çok önemli bir özellik olarak ön plana çýkmaktadýr
  

• Zeolitin bilinen özelliklerinden dolayý topraða eklenmesi sonucunda su rejimini düzelttiði, bitki besin maddelerinin yýkanmasýný engellediði belirtilmektedir

• Toprakta azotlu gübrenin yýkanma ve NH3 gazý þeklinde yitirildiði bilinmektedir. Buna karþýn, zeolitin amonyaða olan yüksek seçiciliði ve amonyum deðiþim kapasitesi yüksekliði nedeniyle azotlu gübrenin yýkanmasýný azalttýðý ifade edilmektedir

• Zeolit; N ve K temin eden, yavaþ-verici olarak deðerlendirilir. Ayrýca, fazla miktarý toksik etki yapabilecek NH4’u kanallarýna alarak topraktan uzaklaþtýrýr ve amonyum zehirlenmesini azaltýr
  

• Sodyumca zengin zeolitlerin topraðýn düzenlenmesinde iyi sonuç vermediði, zira serbest kalan fazla miktardaki Na iyonlarýnýn toprakta alkaliliðe neden olmasýnýn yaný sýra, ozmotik problemler oluþturduðu tespit edilmiþtir.

Zeolit Rezervleri :

Dünya zeolit rezervleri tam olarak tespit edilmiþ deðildir. Ancak, 1950’den beri yapýlan araþtýrmalar sonucunda tüm dünyada yaygýn olarak bulunduðu belirtilmektedir. Dünya ülkeleri arasýnda önemli zeolit üreticisi olan Küba, eski SSCB, ABD, Japonya, Ýtalya, Güney Afrika, Macaristan ve Bulgaristan’ýn önemli rezervlere sahip olduðu bilinmektedir .

Dünya zeolit tüketimi yýlda 750 000 ton olup, bu tüketimin %70’inin deterjanlarda, %10’unun katalizör ve adsorban üretiminde, %8’inin desikan üretiminde ve kalan %8’ininde diðer alanlarda olduðu belirtilmektedir

Doðal zeolit kaynaklarý bakýmýndan Türkiye’nin zengin bir ülke olduðu belirtilmektedir Mevcut zeolit rezervlerinin 45.8 milyar ton gibi büyük hacimlerde olduðu tespit edilmiþtir

Türkiye’nin mevcut zeolit yataklarý Ankara (Polatlý, Nallýhan, Beypazarý), Kütahya-Saphane, Manisa-Gördes, Ýzmir-Urla, Balýkesir-Bigadiç ve Kapadokya Bölgesinde bulunmaktadýr. Bu bölgelerde; zeolitin analsim, klinoptilolit türleri baþta olmak üzere sabazit, erionit türleri önemli yer tutmaktadýr
KULLANIM ALANLARI
Son yýllarda önemli bir endüstriyel hammadde durumuna gelen doðal zeolitler; kirlilik kontrolü, enerji, tarým-hayvancýlýk, maden-metalürji ve diðer alanlar olmak üzere, farklý sektörlerde kullanýlmaktadýr. Örneðin, Japonya 1960’lý yýllarda, mevcut olan 100 000 tonluk zeolit üretiminin büyük kýsmýný kaðýt sanayisi ve tarýmda, Küba 1982 yýlýnda 20 000 ton zoliti tarým sektöründe, ABD 1990 yýlýndaki 15 500 ton’luk zeolit üretiminin çoðunu yem katký maddesi olarak su kültürlerinde ve tarýmda kullanmýþtýr (1).
Tarým Sektörü

Zeolitli tüfler, gübrelerin kötü kokusunu gidermek, nem içeriðini kontrol etmek ve asit topraklarýn pH’ýnýn yükseltilmesi amacýyla, uzun yýlardan beri kullanýlmaktadýr.

a-Gübreleme ve Toprak Hazýrlýðý
Doðal zeolitler, yüksek iyon deðiþtirme ve su tutma özellikleri nedeniyle, topraðýn tarým için hazýrlanmasýnda, çoðunlukla kil bakýmýndan fakir topraklarda yaygýn biçimde kullanýlmaktadýr. Ayrýca; yüksek amonyum seçiciliði nedeniyle, gübre hazýrlanmasýnda taþýyýcý olarak klinoptilolit kullanýlmasýyla, amonyumun bitkiler tarafýndan daha etkin biçimde kullanýlmasý saðlanmaktadýr. Klinoptilolitin nem absorblama özelliðinden dolayý, gübrelerde depolama sýrasýnda oluþan piþme ve sertleþme de önlenmektedir

b-Tarýmsal Mücadele
Doðal zeolitlerin iyon deðiþtirme ve absorblama kapasitelerinin yüksekliðinden dolayý tarýmsal mücadelede, ilaç taþýyýcý olarak yararlanýlmaktadýr

c-Toprak Kirliliðinin Kontrolü
Doðal zeolitlerin katyon seçme ve deðiþtirme özelliklerinden, sadece besleyici iyonlarýn bitkiye aktarýlmasýnda faydalanýlmayýp, ayný zamanda beslenme zincirlerinde Pb-Cd-Zn-Cu gibi istenmeyen bazý aðýr metal katyonlarýnýn tutulmasýnda da yararlanýlabilir

d-Organik Atýklarýn Muamelesi
Doðal zeolitler dýþkýlarýn kötü kokusunun giderilmesinde, nem içeriklerinin kontrolünde ve dýþkýlarýn oksijensiz ortamda çürümesiyle oluþan metan gazýnýn diðer gazlardan ayrýlmasýnda kullanýlmaktadýr

Peyzaj Planlamalasýnda

Park-bahçe düzenlemesinde dikim yapýlacak noktalarda zeolit kullanýmýyla;
- Çalý veya aðacýn kök zonunun fiziksel özelliklerini ýslah eder,
- Porozite, infiltrasyon ve toprak sýkýþmasýna karþý mukavemeti artýrýr,
- Dikim þokuna karþý bitkinin mücadelesinde bitkiye emniyetli bir þekilde besin maddesi saðlar
Çim sahalarý tesis edilirken veya mevcut çim sahalarýnýn ýslahýnda zeolitlerin baþarý ile kullanýldýðý belirtilmektedir. Çim sahalar oluþturulurken topraðýn havalandýrýlmasý aþamasýnda, çimin köklerinin bulunacaðý derinliðe maksimum miktarda zeolit karýþtýrýlýr. Mevcut çim sahalarda ise, daha ince tanecikli zeolit yüzeyden uygulanýr. Uygulanan zeolit çimlerin köklerinde biriktikçe topraða ilave edilen besin maddelerinin daha etkin kullanýmý saðlanmaya baþlar
Çim sahalarýnda zeolit kullanýmýnýn baþlýca avantajlarý;
- Çimler için gerekli suyun daha uzun süre toprakta kalmasýný saðlar,
- Topraðýn katyon deðiþtirme kabiliyetini artýrýr,
- Topraðýn su ve hava geçirgenliðini artýrýr,
- Tarým ilacý kullaným miktarýný azaltýr,
- Topraðýn fiziksel özelliklerini artýrýr,
- Çim köklerinin oluþumunu hýzlandýrýr ve iyileþtirir,
- Gübrenin ve besin maddelerinin suyla yýkanýp uzaklaþmasýný dolayýsýyla yer altý sularýna karýþmasýný azaltýr,
- Gübre kullanýmýný azaltarak çevre kirliliðinde önleyici fonksiyon görür
ZEOLÝTÝN ORMANCILIKTA KULLANIM OLANAKLARININ ÝRDELENMESÝ

• Kompoze gübrelerde dolgu maddesi olarak kullanýlmasý sonucu, iki yönlü yarar saðlandýðý belirtilmektedir;

Yavaþ yarayýþlý gübre olarak etkili olmasý,
Ürenin bozulmasý ile oluþan amonyaðý kanallarýna alarak bakteriyel azotlama iþlemini yavaþlatmasý ve amonyum ve nitrat zehirlenmesini önlemesidir

Zeolitin belirtilen her iki özelliðinin de, Enso tipi fidan üretiminin yapýldýðý ve aþýrý yaðýþ, fertigasyon yöntemiyle sürekli-yoðun besleme tekniðine dayalý üretim sisteminden kaynaklanan bazý sorunlara çözüm olabileceði düþünülmektedir. Yetiþtirme ortamýnda biriken aþýrý su (yaðmur ve gübrelemenin fertigasyon yöntemiyle yapýlýyor olmasý sebebiyle) nedeniyle fidan köklerindeki çürüme olasýlýðýna karþý zeolitin nem absorblama özelliði, söz konusu çürüme problemlerini azaltabilir. Ayrýca, yoðun gübrelemeden kaynaklanan, bitkide toksik etki yapan besin maddelerinin tutulmasýnda, rol üstlenebilecektir.

• Japon çiftçiler azotlu gübrelere doðal zeolit ekleyerek, azotun topraktan yýkanmasýna engel olmaya çalýþmýþlardýr Bu uygulama ile yukarýda belirtilen dýþarýdan beslemeye dayalý yoðun gübreleme rejimi uygulanan fidanlýklar için, ciddi gübre tasarrufu saðlanacaðý tahmin edilmektedir. Ayrýca kum aðýrlýklý topraklarý olan fidanlýklarda, zeolit kullanýmýyla, su ve gübre ekonomisi dýþýnda ayrýca, kültürlerde kullanýlan pestisitlerin toprak içerisindeki yararlý mikroorganizmalara, fidanlýk çevresindeki su-karasal ortamdaki canlýlara, olabilecek kirletici etkileri azaltýcý yönde, olumlu etkileri olabilecektir.

• Aktive edilmiþ doðal zeolitlerin katyon deðiþtirme özelliklerinden yararlanýlarak, bitkisel üretim alanýnda uygulamalar gerçekleþtirilmektedir. Zeolitler, toprakta kullanýlan diðer maddelere kýyasla en yüksek katyon deðiþtirme kapasitesine sahiptir. Bu özellik sayesinde, zeolit kullanýmý topraktan besin maddelerinin kaybýný önleyerek, söz konusu besin maddelerinin kontrollü olarak salýnýmý ile en etkin bir biçimde gübre kullanýmýný saðlamaktadýr. Bu etki kumlu topraklarda daha da belirgin hale gelmektedir
  

• Zeolit kullanýmý ile deðiþik toprak türlerinde, yaðmur sularý veya sulama sularýyla yýkanarak uzaklaþtýrýlan NH4 iyonlarý kaybedilmeden uzun süreler toprakta muhafaza edilmekte ve bitkilerin yararýna sunulmaktadýr

• Ayrýca, zeolitlerin NH4 iyonunu tutmalarý ile toprak bu açýdan tamponlanmakta ve NH4 fazlalýðýnýn yaratabileceði sakýncalar önlenebilmektedir. Böylece aþýrý gübre kullanýmý önlenerek tasarruf saðlanmakta, çevre kirliliði açýsýndan daha emniyetli bir çalýþma gerçekleþtirildiði gibi, gübrenin etkin kullanýmý nedeni ile verimi de artmaktadýr
  

• Zeolitin nem absorblama ve desorblama özelliði; yüksek eðimli, fakir-kumlu topraklardaki ve kurak mýntýka aðaçlandýrmalarýnda fidan performansýný ve dikim baþarýsýný artýrýcý etki yapabileceði kanaatini oluþturmaktadýr. Söz konusu sahalardaki, tüplü fidan harçlarýnda veya dikim çukuru içerisine, zeolitin belirli oranda karýþtýrýlmasý, nem absorplama/desorplama fonksiyonunu aktif hale getirebilir.

• Yetiþtirme ortamý olarak kullanýlan perlit ve diðer volkanik kökenli agregatlar gibi hafif ve sýkýþma-aþýnmaya dayanýklý olmasý yanýnda tüp içerisinde uzun üretim periyoduna ihtiyaç gösteren orman aðacý türü fidanlarýnýn yetiþtirilmesinde stabilitesi yüksek agregat kullanýmý gerekmektedir. Bu amaca yönelik olarak, uygun tür ve tane boyutundaki zeolit kullanýlabilir.

• Zeolitin bünyesindeki Na iyonlarý nedeniyle toprakta alkaliliðe neden olmasý, pH’ýn düþük olduðu fidanlýk topraklarýnda (asidik toprak) pH’ý dengeleyici/yükseltici etki yaparak, ýslah edici bir rol üstlenebilir.

SONUÇ ve ÖNERÝLER
Zeolit, ülkemizde bir çok bölgede bol ve ucuz olarak saðlanabilecek ve önemli bir hazýrlýk iþlemi gerektirmeden yetiþtirme ortamý ve toprak düzenleyici olarak kullanýlabilecek bir materyaldir. Çoðu ekonomik, fiziksel ve kimyasal özellikleri, halen kullanýlmakta olan perlite ve diðer mineral bitki yetiþtirme ortamlarýna yakýn ve/veya daha üstündür.
Sonuç olarak zeolitin, Türkiye’deki mevcut potansiyeli dikkate alýnarak, geniþ kullaným alanlarý yanýnda ormancýlýkta da deðerlendirme olanaklarýna iliþkin araþtýrmalara baþlanmalýdýr.

[anadolu]

Cevap: Zeolit NEDÝR ?

Merhabalar! Mikronize zeolit sektörüne giriþ yapmak istiyorum.Konuyla ilgili her türlü bilgi desteðinizi rica ederim.

[erdinchalim]

Cevap: Zeolit NEDÝR ?

Zeolitler kristal yapýda hidrasyona uðramýþ aluminyum silikatlardýr. Milyonlarca yýl evvel, volkanlarýn patlamasý ile ortaya çýkan kül ve lavlarýn, göl veya deniz sularý ile kimyasal reaksiyona girmesi sonucu oluþmuþlardýr. Zeolitlerin oluþumu sýrasýndaki sýcaklýk - jeolojik konum - su/kül oraný gibi deðiþiklikler, onlarýn kompozisyonlarýna benzersiz özellikler katar. Farklý kompozisyonlara sahip 42 zeolit türü vardýr. Klinoptilolit, endüstriyel boyutta en çok kullanýlan ve en fazla ticari öneme sahip türüdür. Manisa/Gördes havzasýnda bulunan Klinoptilolit %95 saflýk oranýna sahiptir.
Zeolitlerin kafes þeklindeki yapýsý, iyon deðiþimi ve kimyasal reaksiyonlar için geniþ iç ve dýþ yüzey alaný oluþturmaktadýr. Ýçindeki gözenekler hacminin %50’sini kaplar. Bu gözenekler moleküler elek iþlevi görürler. Zeolitler doðal olarak negatif yüklüdür ve yüksek iyon deðiþtirme kapasitesine sahiptir. Gözenekli yapýsý ve yüksek iyon deðiþtirme kapasitesi sayesinde birçok çeþit gazý ve kokuyu; suyu ve nemi; petrokimyasal maddeleri, düþük düzeyde radyoaktif elementleri, amonyumu, toksinleri, aðýr metalleri ve pek çok solüsyonu tutma ve soðurma özelliðine sahiptir. Çevre dostu yapýsý ve düþük maliyeti ile zeolit (klinoptilolit) günümüzde birçok endüstriyel alanda ve çeþitli çevre projelerinde kullanýlmaktadýr.

KULLANIM ALANLARI
Tarým – Toprak Düzenleyici, Su Tutucu, Havalandýrýcý
Peyzaj ve Bahçe Düzenlemesi
Hayvancýlýk – Yem Katký Maddesi, Hayvan Altlýðý
Arýtma – Mekanik ve Kimyasal Filtreleme
Havuz ve Spa Filtre Malzemesi

Akvaryum Malzemesi
Kedi Kumu
Ýnþaat Sektörü – Çimento, Asfalt
Temizlik Malzemeleri
Tekstil Sektörü
Sebze ve Meyvelerin Taþýnmasý ve Depolanmasý
Kaðýt Sektörü
Enerji
Saðlýk – Toksin Baðlayýcý, Pudra
Su Ürünü Yetiþtiriciliði
Kimya da katalizör olarak da kullanýlýr.

Zeolit - Vikipedi