Tweet
Bu sulama yöntemi doðal yaðýþa benzediðinden bu yönteme yaðmurlama sulama denilmektedir. Sulama iþlemi istenen miktarda su , bitki kök bölgesinde yeteri miktarda depolanýncaya kadar sürdürülür.
Yaðmurlama sulama yöntemi , bütün toprak bünyelerinde, topografyasý bozuk . veya düzgün arazilerde ve yapraklarýnýn ýslanmasýndan dolayý hastalanan bitkilerin dýþýnda bütün bitkilerde kullanýla bilir Tuzlu topraklarý yýkadýðýndan bu gibi topraklarýn ýslahýnda yýkama suyu olarak mükemmel sonuç vermektedir. Yaðmurlama Sulama Yönteminin Üstünlükleri :
- Taban suyunun yüksek olduðu yüzler topraklarda taban suyunu yükseltmeden kontrollü sulama yapýlabilir.
- Yüzeyi düzgün olmayan arazide rahatlýkla kullanýlabilir.
- Sulanan arazinin her yerine daha eþ bir su daðýtýmý yapýlabildiðinden su uygulama randýmaný daha yüksektir. Bu sayede su ihtiyacý azalýr ve suyun kýsýtlý olduðu yerlerde daha fazla alan sulana bilir.
- Ýyi bir projeleme ve uygulama sonucunda erozyon sorunu ortadan kalkar.
- Kullanýlan borular kanallara göre daha dar olduðundan ekim alaný artmaktadýr.
- Sulama iþçiliði önemli oranda azalýr.
- Baðzý sebze ve meyve aðaçlarý dondan korunabilir.
- Gübreler su ile birlikte verilerek arazinin her noktasýna eþit oranda ve daha az gübre kullanýlýr.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ
Yüzeyi düzgün olmayan, eðimi fazla, infiltrasyon (su alma) hýzý yüksek arazilerde yüzey sulama yöntemlerinin uygulanmasý randýmanlý olmamaktadýr.
Yine su alma hýzý yüksek olan topraklarda, akýþ uzunluðunu azalmasý nedeniyle yüzey sulama ekonomik olmamaktadýr. Bu gibi topraklarda ideal sulama yaðmurlama sulamadýr.
Bunun gibi bazý durumlarda göz önünde bulundurularak ve saðladýðý bir çok avantajlardan dolayý yaðmurlama sulama yöntemi özellikle geliþmiþ ülkelerde geniþ uygulama alaný bulmuþtur.
Bu dersimizde "Yaðmurlama sulama yöntemi"nin özelliklerini, uygulama þekillerini ve önemini sizlere anlatmaya çalýþacaðýz.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ NEDÝR
Suyu toprak yüzeyine belirli bir basýnç altýnda ince damlacýklar biçiminde, yaðmur þeklinde püskürten meme veya baþlýklarýn yer aldýðý borulardan oluþan sisteme "Yaðmurlama Sulama Yöntemi" adý verilir.
Yaðmurlama sulamada su, basýnç altýnda yaðmurlama baþlýklarýna iletilerek yapay bir yaðmur halinde arazi yüzeyine uygulanýr.
Yöntemin uygulanabilmesi için ana boru ve lateral hatlardan oluþan bir su iletim sistemine ve basýncý saðlayan bir sisteme gerek vardýr. Basýnç genellikle pompaj birimi ile saðlanmaktadýr. Sistemi yaðmurlama baþlýklarý tamamlar. Sulanacak bitkiye, topraða ve ekonomik koþullara baðlý olarak deðiþik tiplerde yaðmurlama baþlýðý kullanýlýr. .
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝNÝN UYGULAMA KOÞULLARI NELERDÝR
Yaðmurlama sulama sistemleri uygun biçimde iþletilirse sulama suyu ihtiyaçlarý yüzey sulamalara göre önemli ölçüde az olmaktadýr. Özellikle yüzeyi düzgün olmayan, eðimli, sýzdýrma hýzý yüksek olanlarda, sýð köklü bitkilerin sulanmasýnda baþarýlý sonuçlar vermektedir.
Yaðmurlama sulama yönteminde, belirli bir ilk yatýrým ve enerji giderleri gereklidir. Bu giderler yöntem uygulanarak, tarýmsal ürün artýþýyla karþýlanabilirse yaðmurlama sulama sistemleri geliþebilir. Yaðmurlama sulama yöntemleri daha az iþçilik gerektirdikleri için, iþçiliðin pahalý olduðu yerlerde geniþ uygulama alaný bulmuþlardýr.
Enerji maliyetlerinin yüksekliði ve bakým-onarým yönünden bazý sorunlar bulunmasý sistemin en önemli dezavantajlarýdýr.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMLERÝNÝN ÝÞLETME SÝSTEMLERÝ NELERDÝR
1. Taþýnabilir Sistemler
Bu sistemde motopomp ünitesi ana boru ve lateraller taþýnabilmektedir. Yurdumuzda en yaygýn uygulanan bu sistemdir
2. Yarý Taþýnabilir Sistemler
Motopomp ünitesi ve anaboru hattý sabit, lateraller hareketlidir. Genelde anaboru hattý toprak altýna gömülüdür. Bu sistem meyve ve sebzeliklerin sulanmasýnda geniþ ölçüde kullanýlmaktadýr.
3. Taþýnmayan (Sabit) Sistemler
Bu sistemde motopomp, anaboru ve lateraller sabittir.
Son yýllarda yaðmurlama sulama unsurlarýndan boru hatlarý ve yaðmurlama baþlýklarýnda önemli deðiþiklikler olmuþtur. Kullanýlan sistem daha ucuza mal edilmeðe baþlanmýþ, kullaným kolaylýðý saðlanmýþ böylece de daha yaygýn uygulamaya baþlanmýþtýr.
Yaðmurlama sulama yönteminin uygulanmasýnda yaðmurlama baþlýklarý da çok önemlidir. Geniþ ýslatma çaplarýna sahip olan büyük (gün) yaðmurlama baþlýklarý uygulamada tercih edilirler. Ancak bunlar yüksek iþletme basýnçlarýnda iyi sonuç vermektedirler. Ýþletme basýncý yüksek olmayan olanlarda uygulanýrsa toprak ve bitkide zararlý etkenler ortaya çýkabilmektedir.
Enerji maliyetlerinin çok yükselmesi sonucu, düþük basýnçla çalýþabilecek biçimde Sprink denilen küçük yaðmurlama baþlýklarý geliþtirilerek kullanýlmaða baþlanmýþtýr. Meyve bahçeleri, bað, sera bitkilerinin sulanmasýnda yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Suyun yalnýz küçük baþlýklar çevresine uygulanmasý ile su tasarrufu saðlarlar.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ UYGULAMASINDA NELER BÝLÝNMELÝDÝR
Yaðmurlama sulama yöntemlerinin özellikle projelendirilmesiyle gerekli olan bilgiler þunlardýr:
1. Topraklarýn kullanýlabilir su tutma kapasitesi.
Bitkiler, toprakta tarla kapasitesi ile devamlý solma noktasý arasýnda bulunan sudan yararlanabilirler. Bu nem miktarýna, topraklarýn "kullanýlabilir su tutma kapasitesi" veya "elveriþli kapasite"denir. Buda topraðýn bünyesine göre deðiþmektedir.
2. Bitkilerin Etkili Kök Derinlikleri:
Bitkilerin normal geliþmeleri için ihtiyaç duyduklarý suyun % 80 inin alýndýðý kök derinliðine "Etkili Kök Derinliði" denir. Bu deðer sulamada ýslatýlacak toprak derinliðini oluþturur ve bitki çeþidine göre genellikle 30- 180 santimetre arasýnda deðiþir.
3. Ürünler için sulama suyu ihtiyaçlarý
Ürünler
Bir Defada Verilecek Su Miktarý
Sulama
(Ha/mm)
(Ha/m3)
Sulama Sayýsý
aralýklarý (gün)
Tahýllar
100-150
1000-1500
2-3
20-30
Sebzeler
20-70
200-700
12-20
5-10
Meyvelikler
70-100
700-1000
4-5
20-25
Fidanlýklar
50-80
500-800
8-10
10-15
Yonca
100-125
1000-1250
4-8
20-30
4. Topraklarýn Su Alma (Ýnfiltrasyon) Hýzlarý
Topraklarýn su alma hýzýnýn bilinmesi sulamada önemlidir. Topraðýn su alma hýzýna; topraðýn yapý ve bünyesi, topraktaki organik madde miktarý, nem miktarý, bitki örtüsü, arazinin eðimi, uygulanan sulama yöntemi, topraðýn sýkýþmasý ve çatlamasý, toprakta ve suda bulunan tuzlarýn cinsi ve miktarý gibi sebepler etki eder.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝNÝN YARARLARI VE SAKINCALARI NELERDÝR
Yaðmurlama sulama metodunun, yüzeysel sulama metotlarýna göre üstünleri þunlardýr.
1. Su kullanma randýmaný yüksektir. Sulama suyunun az olduðu yerlerde bu sudan azami yararlanýlabilir.
2. Meyilli, arazi þekilleri (topoðrafya) bozuk yerlerde erozyona neden olmadan sulama yapýlabilir.
3. Tohum çimlenme zamanýnda topraðýn kaymak baðlamasý nedeniyle bitkinin toprak üstüne çýkmama durumunu ortadan kaldýrýr.
4. Ýþletme masrafýndan ve iþçilikten tasarruf saðlanýr.
5. Toprak derinliði az ve sýð, geçirgen topraklarda en uygun sulama sistemidir.
6. Özellikle denize yakýn yerlerde rüzgarla taþýnan tuzlu sularýn
bitkilere býraktýðý tuz zerreleri, tozlar ve zararlý haþereler, yaðmurlama ile yýkanabilir.
7. Yaðmurlama sulama ile kontrollü su verme imkaný olduðundan; taban suyu yüksek, drenaj sorunu olan yerlerde en uygun sulama metodu olmaktadýr.
8. Tarla hendeklerine gerek kalmadýðýndan, ekim alaný artmakta ve tarýmsal iþletmeler kolay yürütülmektedir.
9. Eriyebilir suni gübreler; sulama suyu ile birlikte iþçiliðe gerek kalmadan bitkilere verilebilir.
10. Sebze, narenciye bað ve diðer meyvelikler dondan ve sýcaktan korunabilmektedir.
Bütün bu yararlarýnýn yanýnda yaðmurlama sulama yönteminin:
1. Ýlk tesis masrafý özellikle sabit sistemlerde çok yüksektir.
2. Su daðýlýmýna rüzgarýn olumsuz etkisi vardýr.
3. Pompaj için güç gereklidir. Bu da yakýt sarfiyatý ve masraf gerektirir.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ ÝLE TOPRAK NASIL GÜBRELENÝR
Yaðmurlama yoluyla yapýlan sulamada ticari gübreler sulama suyu ile birlikte bitkilere verilebilir. Bu þekilde gübrelerin sulama suyuyla topraða aktarýlmasý uygulamada çeþitli kolaylýklar ve avantajlar saðlamaktadýr. Bunlarý þöyle özetleyebiliriz.
- Ýþçiliði azaltýr
- Gübrenin topraða homojen olarak daðýlýmýný saðlar
- Alet ve ekipmanlarýn daha ekonomik olarak kullanýlmasýný saðlar
- Uygun zamanda ve miktarda gübreleme imkaný saðlar
- Ürünün kalite ve miktarýnýn artmasýný saðlar
Resim 6. Yaðmurlama sisteminde ticari gübreler sulama suyu ile birlikte topraða verilebilir.
Bu düzenle gübre atýldýktan sonra sulamaya devam edilerek boru ve baþlýklardaki gübreler temizlenir. Ayný zamanda yapraklar üzerinde biriken gübre çözeltileri de yýkanmýþ olur.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ YERLEÞTÝRMEDE NELERE DÝKKAT EDÝLMELÝDÝR
- Ana boru hattý hâkim eðim doðrultusunda yerleþtirilmelidir
- Yaðmurlama lateralleri hakim meyile dik ve imkan nispetinde tesviye eðrilerine paralel doðrultuda olmalýdýr.
- Rüzgar hýzýnýn fazla olduðu yerlerde lateraller hakim rüzgar yönüne dik gelecek biçimde yerleþtirilmelidir.
- Çok uzun yaðmurlama laterallerinin kullanýlmasýndan kaçýnýlmalýdýr. Laterallerin kýsa olmasý iþçiliði azaltýr ve eþit su daðýlýmý saðlar.
- Laterallerin ana hat üzerinde ki hareketi en az iþ gücüne ihtiyaç gösterecek biçimde düzenlenmelidir.
- Lateral hareketlerinin kolay ve birlikte çalýþan baþlýk sayýlarýnda ki deðiþimin az olmasý için sistem imkan oranýnda kare veya dikdörtgen þeklinde düzenlenmelidir.
- Sistemin boru büyüklükleri ve tertibi, yýllýk masraflarý en aza indirecek biçimde olmalýdýr.
- Ýmkanlarýn izin vermesi durumunda, uygun ve ekonomik boru çaplarý seçimine imkan vereceðinden, pompaj ünitesi alanýn ortasýna yerleþtirilmelidir.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝNÝN ÝÞLETÝLMESÝ VE BAKIMINDA DÝKKAT EDÝLECEK HUSUSLAR NELERDÝR
- Sabit ve yarý sabit sistemlerde, basýnç denemesi yapýlýp daha sonra borularýn üstü kapatýlmalýdýr.
- Sabit ve yarý sabit sistemlerde borular kýþý hafif geçen yörelerde en az 40, aðýr geçen yörelerde en az 70 cm. derinliðe gömülmektedir.
- Motor elektrikle çalýþýyorsa mutlaka toprak hattý yapýlmalýdýr.
- Borular taþýnýrken elektrik tellerine dokunmamasýna dikkat edilmelidir.
- Sistemi önce küçük debide çalýþtýrýp Lateral ve ara borular su ile doldurulmalý, körtapayý çok kýsa bir süre açarak boru hattýnýn temizlenmesi saðlanmalýdýr.
- Yabancý maddelerin girmemesi ve yaðmurlayýcý memelerin týkanmamasý için pompa emme borusuna süzgeç takýlmalýdýr.
- Laterallerin yer deðiþtirme zamaný mutlaka belirlenmelidir.
- Yaðmurlama daðýlýmýnýn uygun olmasý için rüzgar durumuna göre laterallerin konum durumlarý iyi ayarlanmalýdýr. ;
- Borularýn ve yaðmurlama baþlýklarýnýn yaðlanmasýnda gres veya benzeri yaðlar kullanýlmalýdýr.
- Sulama iþi bittiðinde contalar kurulanarak bir kutuda saklanmalýdýr.
- Sabit sistemlerde sezon sonunda borularýn suyu boþaltýlmalýdýr.
- Borularýn kolay sökülüp takýlmasý için borular birbirine takýlýrken ek yerleri ve contalarý sabunlu bezle silinmelidir.
Yaðmurlama sulama yöntemi , bütün toprak bünyelerinde, topografyasý bozuk . veya düzgün arazilerde ve yapraklarýnýn ýslanmasýndan dolayý hastalanan bitkilerin dýþýnda bütün bitkilerde kullanýla bilir Tuzlu topraklarý yýkadýðýndan bu gibi topraklarýn ýslahýnda yýkama suyu olarak mükemmel sonuç vermektedir. Yaðmurlama Sulama Yönteminin Üstünlükleri :
- Taban suyunun yüksek olduðu yüzler topraklarda taban suyunu yükseltmeden kontrollü sulama yapýlabilir.
- Yüzeyi düzgün olmayan arazide rahatlýkla kullanýlabilir.
- Sulanan arazinin her yerine daha eþ bir su daðýtýmý yapýlabildiðinden su uygulama randýmaný daha yüksektir. Bu sayede su ihtiyacý azalýr ve suyun kýsýtlý olduðu yerlerde daha fazla alan sulana bilir.
- Ýyi bir projeleme ve uygulama sonucunda erozyon sorunu ortadan kalkar.
- Kullanýlan borular kanallara göre daha dar olduðundan ekim alaný artmaktadýr.
- Sulama iþçiliði önemli oranda azalýr.
- Baðzý sebze ve meyve aðaçlarý dondan korunabilir.
- Gübreler su ile birlikte verilerek arazinin her noktasýna eþit oranda ve daha az gübre kullanýlýr.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ
Yüzeyi düzgün olmayan, eðimi fazla, infiltrasyon (su alma) hýzý yüksek arazilerde yüzey sulama yöntemlerinin uygulanmasý randýmanlý olmamaktadýr.
Yine su alma hýzý yüksek olan topraklarda, akýþ uzunluðunu azalmasý nedeniyle yüzey sulama ekonomik olmamaktadýr. Bu gibi topraklarda ideal sulama yaðmurlama sulamadýr.
Bunun gibi bazý durumlarda göz önünde bulundurularak ve saðladýðý bir çok avantajlardan dolayý yaðmurlama sulama yöntemi özellikle geliþmiþ ülkelerde geniþ uygulama alaný bulmuþtur.
Bu dersimizde "Yaðmurlama sulama yöntemi"nin özelliklerini, uygulama þekillerini ve önemini sizlere anlatmaya çalýþacaðýz.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ NEDÝR
Suyu toprak yüzeyine belirli bir basýnç altýnda ince damlacýklar biçiminde, yaðmur þeklinde püskürten meme veya baþlýklarýn yer aldýðý borulardan oluþan sisteme "Yaðmurlama Sulama Yöntemi" adý verilir.
Yaðmurlama sulamada su, basýnç altýnda yaðmurlama baþlýklarýna iletilerek yapay bir yaðmur halinde arazi yüzeyine uygulanýr.
Yöntemin uygulanabilmesi için ana boru ve lateral hatlardan oluþan bir su iletim sistemine ve basýncý saðlayan bir sisteme gerek vardýr. Basýnç genellikle pompaj birimi ile saðlanmaktadýr. Sistemi yaðmurlama baþlýklarý tamamlar. Sulanacak bitkiye, topraða ve ekonomik koþullara baðlý olarak deðiþik tiplerde yaðmurlama baþlýðý kullanýlýr. .
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝNÝN UYGULAMA KOÞULLARI NELERDÝR
Yaðmurlama sulama sistemleri uygun biçimde iþletilirse sulama suyu ihtiyaçlarý yüzey sulamalara göre önemli ölçüde az olmaktadýr. Özellikle yüzeyi düzgün olmayan, eðimli, sýzdýrma hýzý yüksek olanlarda, sýð köklü bitkilerin sulanmasýnda baþarýlý sonuçlar vermektedir.
Yaðmurlama sulama yönteminde, belirli bir ilk yatýrým ve enerji giderleri gereklidir. Bu giderler yöntem uygulanarak, tarýmsal ürün artýþýyla karþýlanabilirse yaðmurlama sulama sistemleri geliþebilir. Yaðmurlama sulama yöntemleri daha az iþçilik gerektirdikleri için, iþçiliðin pahalý olduðu yerlerde geniþ uygulama alaný bulmuþlardýr.
Enerji maliyetlerinin yüksekliði ve bakým-onarým yönünden bazý sorunlar bulunmasý sistemin en önemli dezavantajlarýdýr.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMLERÝNÝN ÝÞLETME SÝSTEMLERÝ NELERDÝR
1. Taþýnabilir Sistemler
Bu sistemde motopomp ünitesi ana boru ve lateraller taþýnabilmektedir. Yurdumuzda en yaygýn uygulanan bu sistemdir
2. Yarý Taþýnabilir Sistemler
Motopomp ünitesi ve anaboru hattý sabit, lateraller hareketlidir. Genelde anaboru hattý toprak altýna gömülüdür. Bu sistem meyve ve sebzeliklerin sulanmasýnda geniþ ölçüde kullanýlmaktadýr.
3. Taþýnmayan (Sabit) Sistemler
Bu sistemde motopomp, anaboru ve lateraller sabittir.
Son yýllarda yaðmurlama sulama unsurlarýndan boru hatlarý ve yaðmurlama baþlýklarýnda önemli deðiþiklikler olmuþtur. Kullanýlan sistem daha ucuza mal edilmeðe baþlanmýþ, kullaným kolaylýðý saðlanmýþ böylece de daha yaygýn uygulamaya baþlanmýþtýr.
Yaðmurlama sulama yönteminin uygulanmasýnda yaðmurlama baþlýklarý da çok önemlidir. Geniþ ýslatma çaplarýna sahip olan büyük (gün) yaðmurlama baþlýklarý uygulamada tercih edilirler. Ancak bunlar yüksek iþletme basýnçlarýnda iyi sonuç vermektedirler. Ýþletme basýncý yüksek olmayan olanlarda uygulanýrsa toprak ve bitkide zararlý etkenler ortaya çýkabilmektedir.
Enerji maliyetlerinin çok yükselmesi sonucu, düþük basýnçla çalýþabilecek biçimde Sprink denilen küçük yaðmurlama baþlýklarý geliþtirilerek kullanýlmaða baþlanmýþtýr. Meyve bahçeleri, bað, sera bitkilerinin sulanmasýnda yaygýn olarak kullanýlmaktadýr. Suyun yalnýz küçük baþlýklar çevresine uygulanmasý ile su tasarrufu saðlarlar.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ UYGULAMASINDA NELER BÝLÝNMELÝDÝR
Yaðmurlama sulama yöntemlerinin özellikle projelendirilmesiyle gerekli olan bilgiler þunlardýr:
1. Topraklarýn kullanýlabilir su tutma kapasitesi.
Bitkiler, toprakta tarla kapasitesi ile devamlý solma noktasý arasýnda bulunan sudan yararlanabilirler. Bu nem miktarýna, topraklarýn "kullanýlabilir su tutma kapasitesi" veya "elveriþli kapasite"denir. Buda topraðýn bünyesine göre deðiþmektedir.
2. Bitkilerin Etkili Kök Derinlikleri:
Bitkilerin normal geliþmeleri için ihtiyaç duyduklarý suyun % 80 inin alýndýðý kök derinliðine "Etkili Kök Derinliði" denir. Bu deðer sulamada ýslatýlacak toprak derinliðini oluþturur ve bitki çeþidine göre genellikle 30- 180 santimetre arasýnda deðiþir.
3. Ürünler için sulama suyu ihtiyaçlarý
Ürünler
Bir Defada Verilecek Su Miktarý
Sulama
(Ha/mm)
(Ha/m3)
Sulama Sayýsý
aralýklarý (gün)
Tahýllar
100-150
1000-1500
2-3
20-30
Sebzeler
20-70
200-700
12-20
5-10
Meyvelikler
70-100
700-1000
4-5
20-25
Fidanlýklar
50-80
500-800
8-10
10-15
Yonca
100-125
1000-1250
4-8
20-30
4. Topraklarýn Su Alma (Ýnfiltrasyon) Hýzlarý
Topraklarýn su alma hýzýnýn bilinmesi sulamada önemlidir. Topraðýn su alma hýzýna; topraðýn yapý ve bünyesi, topraktaki organik madde miktarý, nem miktarý, bitki örtüsü, arazinin eðimi, uygulanan sulama yöntemi, topraðýn sýkýþmasý ve çatlamasý, toprakta ve suda bulunan tuzlarýn cinsi ve miktarý gibi sebepler etki eder.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝNÝN YARARLARI VE SAKINCALARI NELERDÝR
Yaðmurlama sulama metodunun, yüzeysel sulama metotlarýna göre üstünleri þunlardýr.
1. Su kullanma randýmaný yüksektir. Sulama suyunun az olduðu yerlerde bu sudan azami yararlanýlabilir.
2. Meyilli, arazi þekilleri (topoðrafya) bozuk yerlerde erozyona neden olmadan sulama yapýlabilir.
3. Tohum çimlenme zamanýnda topraðýn kaymak baðlamasý nedeniyle bitkinin toprak üstüne çýkmama durumunu ortadan kaldýrýr.
4. Ýþletme masrafýndan ve iþçilikten tasarruf saðlanýr.
5. Toprak derinliði az ve sýð, geçirgen topraklarda en uygun sulama sistemidir.
6. Özellikle denize yakýn yerlerde rüzgarla taþýnan tuzlu sularýn
bitkilere býraktýðý tuz zerreleri, tozlar ve zararlý haþereler, yaðmurlama ile yýkanabilir.
7. Yaðmurlama sulama ile kontrollü su verme imkaný olduðundan; taban suyu yüksek, drenaj sorunu olan yerlerde en uygun sulama metodu olmaktadýr.
8. Tarla hendeklerine gerek kalmadýðýndan, ekim alaný artmakta ve tarýmsal iþletmeler kolay yürütülmektedir.
9. Eriyebilir suni gübreler; sulama suyu ile birlikte iþçiliðe gerek kalmadan bitkilere verilebilir.
10. Sebze, narenciye bað ve diðer meyvelikler dondan ve sýcaktan korunabilmektedir.
Bütün bu yararlarýnýn yanýnda yaðmurlama sulama yönteminin:
1. Ýlk tesis masrafý özellikle sabit sistemlerde çok yüksektir.
2. Su daðýlýmýna rüzgarýn olumsuz etkisi vardýr.
3. Pompaj için güç gereklidir. Bu da yakýt sarfiyatý ve masraf gerektirir.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ ÝLE TOPRAK NASIL GÜBRELENÝR
Yaðmurlama yoluyla yapýlan sulamada ticari gübreler sulama suyu ile birlikte bitkilere verilebilir. Bu þekilde gübrelerin sulama suyuyla topraða aktarýlmasý uygulamada çeþitli kolaylýklar ve avantajlar saðlamaktadýr. Bunlarý þöyle özetleyebiliriz.
- Ýþçiliði azaltýr
- Gübrenin topraða homojen olarak daðýlýmýný saðlar
- Alet ve ekipmanlarýn daha ekonomik olarak kullanýlmasýný saðlar
- Uygun zamanda ve miktarda gübreleme imkaný saðlar
- Ürünün kalite ve miktarýnýn artmasýný saðlar
Resim 6. Yaðmurlama sisteminde ticari gübreler sulama suyu ile birlikte topraða verilebilir.
Bu düzenle gübre atýldýktan sonra sulamaya devam edilerek boru ve baþlýklardaki gübreler temizlenir. Ayný zamanda yapraklar üzerinde biriken gübre çözeltileri de yýkanmýþ olur.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝ YERLEÞTÝRMEDE NELERE DÝKKAT EDÝLMELÝDÝR
- Ana boru hattý hâkim eðim doðrultusunda yerleþtirilmelidir
- Yaðmurlama lateralleri hakim meyile dik ve imkan nispetinde tesviye eðrilerine paralel doðrultuda olmalýdýr.
- Rüzgar hýzýnýn fazla olduðu yerlerde lateraller hakim rüzgar yönüne dik gelecek biçimde yerleþtirilmelidir.
- Çok uzun yaðmurlama laterallerinin kullanýlmasýndan kaçýnýlmalýdýr. Laterallerin kýsa olmasý iþçiliði azaltýr ve eþit su daðýlýmý saðlar.
- Laterallerin ana hat üzerinde ki hareketi en az iþ gücüne ihtiyaç gösterecek biçimde düzenlenmelidir.
- Lateral hareketlerinin kolay ve birlikte çalýþan baþlýk sayýlarýnda ki deðiþimin az olmasý için sistem imkan oranýnda kare veya dikdörtgen þeklinde düzenlenmelidir.
- Sistemin boru büyüklükleri ve tertibi, yýllýk masraflarý en aza indirecek biçimde olmalýdýr.
- Ýmkanlarýn izin vermesi durumunda, uygun ve ekonomik boru çaplarý seçimine imkan vereceðinden, pompaj ünitesi alanýn ortasýna yerleþtirilmelidir.
YAÐMURLAMA SULAMA YÖNTEMÝNÝN ÝÞLETÝLMESÝ VE BAKIMINDA DÝKKAT EDÝLECEK HUSUSLAR NELERDÝR
- Sabit ve yarý sabit sistemlerde, basýnç denemesi yapýlýp daha sonra borularýn üstü kapatýlmalýdýr.
- Sabit ve yarý sabit sistemlerde borular kýþý hafif geçen yörelerde en az 40, aðýr geçen yörelerde en az 70 cm. derinliðe gömülmektedir.
- Motor elektrikle çalýþýyorsa mutlaka toprak hattý yapýlmalýdýr.
- Borular taþýnýrken elektrik tellerine dokunmamasýna dikkat edilmelidir.
- Sistemi önce küçük debide çalýþtýrýp Lateral ve ara borular su ile doldurulmalý, körtapayý çok kýsa bir süre açarak boru hattýnýn temizlenmesi saðlanmalýdýr.
- Yabancý maddelerin girmemesi ve yaðmurlayýcý memelerin týkanmamasý için pompa emme borusuna süzgeç takýlmalýdýr.
- Laterallerin yer deðiþtirme zamaný mutlaka belirlenmelidir.
- Yaðmurlama daðýlýmýnýn uygun olmasý için rüzgar durumuna göre laterallerin konum durumlarý iyi ayarlanmalýdýr. ;
- Borularýn ve yaðmurlama baþlýklarýnýn yaðlanmasýnda gres veya benzeri yaðlar kullanýlmalýdýr.
- Sulama iþi bittiðinde contalar kurulanarak bir kutuda saklanmalýdýr.
- Sabit sistemlerde sezon sonunda borularýn suyu boþaltýlmalýdýr.
- Borularýn kolay sökülüp takýlmasý için borular birbirine takýlýrken ek yerleri ve contalarý sabunlu bezle silinmelidir.
