Fesleğen ( Reyhan otu )

[ubeyd]

Haziran-eylül ayları arasında, pembemsi veya sarimsi-beyaz renkli çiçekler açan, 20-40 cm yüksekliğinde, çok senelik, kuvvetli kokulu, otsu bir bitkidir. Reyhan otu olarak da bilinir. Vatani Iran ve Hindistan’dır. Gövdeleri dik, tüysüz veya hafifçe tüylü, çok dallı ve yapraklıdır.Yapraklar karşılıklı ve uzunca saplı olup, hoş kokuludur. Çiçekler üst yaprakların koltuğunda ekseriya 6 çiçekli durumlar hâlinde toplanmıştır.Çanak ve taç yaprakları tüp seklinde ve 2 dudaklıdır.Meyveleri oval şekilli, küçük ve parlak siyah renklidir.

Türkiye’de yetiştiği yerler:
Yerli değildir. Süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Kullanıldığı yerler:
Bitkinin kullanılan kısımları, tâze çiçekli dalları ve tohumlarıdır. Uçucu yağ taşımaktadır. Bu yağ içinde estragol, linalol, cineol ve pinen vardır. Fesleğen midevî, yatıştırıcı ve bağırsaklarda gaz teşekkülüne mâni olucu özelliklerinden dolayı % 1-2 lik çay hâlinde kullanılır. Uçucu yağda da ayni hassalar vardır.İdrar yolları hastalıklarına karşı tesirlidir. Tohumlarından öksürük kesici olarak istifade edilir. Baharat olarak salata ve çorbalarda kullanılır. Ete, balığa ve sosise konur. Süte ve hardala karıştırılır.Anadolu’da aroma vermesi için pekmez yapılırken içine konulur. Uçucu yağı parfümeride de kullanılır. Ayrıca öksürüğü kesici, hazımsızlığı ve bas dönmeleri giderici özelliği de bilinir. arı sokmalarına karşı da faydalıdır.

[biomer]

Cevap: Fesleğen ( Reyhan otu )

FESLEĞEN (Ocimum basilicum)



Yöresel adları :Fesliyen, peslan, reyhanotu, ırıhan, rahan



Drog adı :Basilici herba / tüm bitki (kök hariç)



Eterli yağ :Basilici aetheroleum



Toplama/kurutma :Çiçeklenme aşamasında yapraklar ve çiçekli bölümler toplanır, gölge ve havadar bir yerde kurumaya bırakılır. Daha sonra ince kıyılır ve hava almayan kaplarda saklanır.


Ama saksıda yetiştirilen bitkinin taze yaprakları her zaman kullanılabilir.



Bileşim: Linalool, ve Methylchavicol içerikli eterli uçucu yağ, Cineol, tanen ve flavonlar.



Etkileri: Yatıştırıcı, gaz söktürücü, mideyi rahatlatıcı, sindirimi uyarıcı



Kullanım alanları: Fesleğen öncelikle sindirim sistemini ve sinir sistemini olumlu etkiler; şişkinlik, mide krampı, kolikler ve sindirim problemleri kullanım alanıdır. Mide bulantısını yatıştırır ve bağırsak parazitlerini öldürebilir.

Yatıştırıcı etkisi sayesinde, sinirlilik, depresyon, gerginlik ve uykusuzluk durumlarında yardımcı olur. Epilepsi, migren ve boğmacaya karşı da denenmelidir. Geleneksel olarak, anne sütünü arttırmada kullanılır.

Bitki özsuyu, sinek ve böcek ısırıklarının tedavisinde doğrudan ısırılan bölgeye sürülerek kullanılır. Fesleğen ayrıca antibakteriyel özelliğe de sahiptir.

Fesleğenin lezzetli bir baharat olarak her mutfakta bulunması gereği de anımsanmalıdır.



Kullanım biçimi: Yarım veya bir tatlı kaşığı ince kıyılmış fesleğen, orta boy bir su bardağı dolusu kaynar derecede sıcak suyla haşlanır, üstü kapalı olarak 10-15 dakika demlendikten sonra süzülür. Günde 2-3 bardak içilebilir.



Fesleğen, genellikle tıpta ve aynı zamanda yemeklik maksadıyla da kullanılır. Özellikle Fransa’da tüylü olarak 3 fut (90,4cm “1 fut = 30,4cm”dir) yüksekliğinde yetişir. Dalı, yayvan ve dörtgen biçimindedir, çiçekleri beyaz, yapraklar halka biçiminde dizilmiş sarmal şekildedir, üst tarafı toparlak ve gergin dallıdır. Yaprakların altı gri-yeşil ve siyah noktalı yağ hücreleri vardır. 1inç uzunluğunda ve 1/3inç genişliğindedir. Dokunulduğunda serinlik ve yumuşaklık hissi verir.



Farklı büyüklüklerde birkaç değişik şekilleri vardır. Yaprakları kokulu ve renklidir. Fesleğenin yaprakları çoğunlukla koyu yeşil renktedir. Kıvrık yapraklıdır ve çiçeklerinin kısa iğneleri vardır, kısa yapraklıdır ve kokusu rezeneye benzer.



Kimyasal Maddeler



Fesleğenler, farklı çeşitlerde olduğu gibi kokuları da farklıdır. Çünkü bu şifalı ot, diğerlerine oranla farklı bir sayıda temel yağlar içerir. Tatlı Reyhan’ın, eugenolden gelen güçlü bir karanfil kokusu vardır. Bu kimyasalın kokusu aynı karanfile benzer. Bu narenciyenin kokusu, limonlu reyhan ve misket limonuna benzer. Afrikan mavisi reyhanda keskin bir nane kokusu vardır. Çünkü içerisinde yüksek oranda camphene ve nane ruhu vardır. Meyan fesleğeni anethol içerir ve aynı meyanda bulunan anason kimyasalın verdiği meyanın kokusuna benzer. Ve bu sebeple kimi zaman fesleğene, anason fesleğeni de denilir.



Birçok fesleğeni kokusuyla birbirinden ayıran, oluşumunda yardımcı diğer kimyasal maddeler ve her bir fesleğen türüne özgü olan içeriği :



· cinnamate (tarçınla aynıdır)

· citronellol (citronella, sardunyalar ve güller)

· geraniol (sardunyadaki gibi)

· linalool (bir çiçek kokusu aynı zamanda kişnişteki koku)

· methyl chavicol (tarhunun verdiği koku)

· myrcene (defne ağacı, myrcia)

· pinene ( adı üstünde, kimyasal olarak çam yağının verdiği koku)

· ocimene

· ocimene

· terpineol



sağlık sorunları bakımından



fesleğen, rezene ve tarhun gibi, diğer aromatik bitkilere benzer. İçerdiği Estragole’nin fare ve sıçanlarda kanserojen ve teratogen olarak etkileri biliniyor. Şimdilerde insanlar üzerindeki etkileri, kemirgenler üzerinde 100 - 1000 arasında deney yapılarak, normal olan ve beklenen sonuç alındı. fesleğenin, kanser riskini azalttığı keşfedildi.



Fesleğen, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından Ocimum cinsini oluşturan tek yıllık ve genellikle ılıman bölgelerde yetişen bir bitki türleri.

Yemeklerde kullanılmak üzere tarımı yapılan fesleğenin kökeni Asya'nın dönenceler arasında kalan bölgelerine dayansa da, günümüzde yeryüzünün öteki ılıman bölgelerine de yayılmıştır.

Yetişkin fesleğenlerin boyları genellikle 20 ile 60 cm arasında değişir. Renkleri açık yeşilden koyu yeşile kadar değişen yaprakları yumuşak olup, bir ile beş cm arasında uzunlukta ve bir ile üç cm arasında genişlikte olurlar. Soğuğa karşı çok duyarlı olan fesleğen bitkisi, en çok sıcak, kuru ortamları sever.



Fesleğenin yemeklerde kullanımı

Kurutulmuş fesleğen

Hem taze, hem de kurutularak kullanılan fesleğen, pişirilerek ya da çiğ yenilen yemeklerde yaygın olarak kullanılır. Kendisi pişirildiğinde tadını çabuk yitirdiği için, genellikle yemeklere son anda katılır.



Türk yemeklerinde yaygın olarak kullanılan fesleğen, öteki Akdeniz ülkelerinin ve kökeninin dayandığı güney, güneydoğu Asya ülkelerinin (özellikle de Tayland) yemeklerinde de önemli yer tutar.



Uyarı: Fesleğenin bilinen herhangi bir yan etkisi yoktur, ama bitkinin eterli yağı içten kullanılmaz.

[selsarac]

Fesleğen sayesinde yaz aylarında rahat uyuyun


Fesleğen sayesinde yaz aylarında rahat uyuyun
Yaz aylarının gelmesiyle sivrisinekler de ortaya çıktı.
Özellikle gece uyumak sivrisinekler nedeniyle çok zor oluyor.
Ancak fesleğen bitkisi sayesinde yaz aylarının kabusu haline gelen sivrisineklerden kurtulabilirsiniz.

Havaların ısınmasıyla sivrisineklerde ortaya çıktı. Özellikle sahil kesiminde oturanlar ve etrafında göl, dere gibi su kaynağı bulunanlar daha da fazla sivrisineklerden etkileniyor. Ancak güzel kokusuyla bilinen fesleğen diğer adıyla reyhan bitkisiyle evinizden sivrisinekleri uzak tutabilirsiniz.
İnsanları uykusundan eden ve soktukları yeri yara edercesine kaşınmasına neden olan sivrisinekler özellikle bebekleri hedef seçiyor. Eminönü'nde fesleğen satan esnafsa bu günlerde artan işlerden memnun.
Sivrisineklerin bir çok hastalığı da yaydığı biliniyor. Özellikle sıtma hastalığı sivrisineklerin mikrop taşıması sonucu meydana geliyor. Fesleğenler hem evi güzel kokutuyor hemde sivrisinekleri kovarken cebi de yakmıyor.
Sinek kovucu elektrikli cihazlar, spreylerle ya da kimyasal ilaçlarla sivrisinekler öldürülerek mücadele edilebiliyor. Ancak fesleğen bitkisi hem bir canlıyı öldürmüyor, ayrıca kimyasal maddelerin zehirleme riski de fesleğende bulunmuyor hem de çok daha ucuza sineklerle mücadele ediliyor.
Bazı vatandaşların fesleğenin sinekleri evlerden uzak tuttuğundan haberi varken bir çok vatandaşsa fesleğenin sivrisinek kovucu özelliğini bilmiyor.
Sivrisineklerle en doğal ve en etkili mücadele fesleğen bitkisiyle sağlanıyor. Evinizde bulunan fesleğen sivri sineklere karşı doğal bir koruma bunun yanında güzel kokusuyla da ortamı değiştiriyor.