Tweet
Yabani Otlardan Salata ve Sebzeler
Sebzeler pazardan alınırken her ev hanımı veya aşçı ne yapmak istediğine önceden karar verir. Yabancı otlarda sebzelerden farklı bir işlem görmezler. Bu otlar çok yönlü değerlendirilebilir. Bu ne istediğimize bağlı olarak değişir. Salata mı, yoksa herhangi bir sebze yemeği mi düşünülüyor? Her ikisini de yapmak mümkündür.
Genellikle insan doğada ot toplamaya giderken bakkalda veya pazarda olduğu gibi alış veriş listesi yapmaz. Önüne beğendiği ne çıkarsa onu toplar. Liste yapsa dahi gerçekleştirme olanağı azdır. Doğadan taze toplanmış yeşil bitkiler hem sağlıklı, hem de doğal ortamda yetiştiklerinden daha uygun ve daha besleyici özellik taşırlar. Unutulmamalıdır ki bizim dışımızda bu bitkilerden yararlanan birçok canlı da olup hayatlarının devamı bunlara bağlıdır.Bazı yabancı otlardan gıda olarak yararlanma şekilleri çizelge 2. de gösterilmiştir.
Salatalar
Esas olarak bütün yabani formdaki bitkiler hoş koku, tat ve sağlıklı oluşları bakımından bahçede yetiştirilen sebze ve salatalardan çok farklıdır. Bunları kullanırken acılıklarını ve yabanilikten gelen tatlarını değiştirmek için bazı işlemler yapılması gerekir.
Salata için kullanılacak aslan dişi (Taraxacum officinale), sinir otu (Plantago lanceolata), karahindiba (Cichorium intybus), yabani marul (Lactuca serriola)gibi bitkiler kısa bir süre ılık suya konur ve sonra soğuk su ile yıkanır. Yabancı otlarla yapılan salatalar servis yapılmadan 30 dakika kadar önce yağı, sirkesi ve tuzu veya önceden hazırlanmış salata sosu ile iyice karıştırılır. Bu işlem salatanın tadını ve sert olan yapraklarını belli ölçüde yumuşatır.
İyi hazırlanmış sos salatanın tadını yükseltir. Bu soslar yoğurt ve kaymakla da yapılır. Örneğin: İngeborg Karsten Özer'den(ev hanımı) birkaç tarif verelim
1-1/4 litre yoğurt + 2 çorba kaşığı limon suyu +1 tatlı kaşığı şeker ve yeteri kadar tuz bir kap içerisinde iyice çalkalandıktan sonra hazırlanan salatanın üstüne dökülür.
2- 0,25 litre yoğurt + 1 çorba kaşığı hardal ve bir çorba kaşığı kurutulmuş dereotu veya
4-5 taze dereotu doğranarak iyice karıştırılır. Bu karışım hazırlanan salataya ilave edilerek
tekrar karıştırılır.
3- Maydanoz, yeşil soğan, dereotu ve reyhan aynı miktarda kıyılıp karıştırılır. İyi
pişmiş 2 adet yumurta doğrandıktan sonra bu karışıma konur. Karışıma 1/8 litre sıvı yağ, 2
çorba kaşığı sirke (limon veya nar ekşisi), biraz şeker ve yeteri kadar tuz eklenir ve iyice
karıştırılarak hazırlanan salataya ilave edilir.
4 -Maydanoz, dereotu ve reyhan aynı miktarda kıyılıp karıştırılır. Küçük 1 kuru soğan, 4 kapari ve 4 adet küçük salatalık turşusu da iyice doğranarak ot karışımına ilave edilir. Bunları üzerine 1/8 litre sıvı yağ, 3 çorba kaşığı sirke, tuz ve karabiber ilave edilerek salata ile iyice karıştırılır.
Bütün salata yapılan yabancı otlar birbiriyle karıştırılabilinir. Salataya bu bitkilerin çiçekleri konabilir. Çiçekler sadece iştah açıcı olmayıp, aynı zamanda kendine özgü tat da verirler. İlkbaharda yapılan bu salatalar tadının güzelliği yanında, sağlık açısından da çok yararlıdır. İlkbahar başlangıcında sık yenen bu salatalar bahar yorgunluğunu önleyici etkiye sahiptir.
Yabancı otlarla yapılan salatalarda her karışımdan sonra tat ve hoş koku kontrolü yapılmalıdır. Zira her insanın damak tadı değişiktir. Bazıları baharatı bol salatayı severken, bazısı daha az baharat ve daha yumuşak özellikteki salataları severler. Salatalarda kullanılacak yabani otlar taze toplanmış olmalı ve aynı gün içerisinde kullanılmalıdır. Salataların yapılmasında otların bekletilmemesi esastır. Yalınız, iyi temizlenmiş salata materyali olarak toplanmış otlar buzdolabı sebzeliğinde 1-2 gün bekletile bilinir.
Baharatlı otları salataya koyarken aşırıya kaçılmamalıdır. Ekşi labada (Rumex acetosella), civan perçemi (Achillea millefolium), yabani sarımsak (Allium ursinum), limon otu ( Oğul otu) ( Melissa officinalis) gibi. Buna karşılık serçe dili (Stellaria media),şahtere( Fumaria officinalis), küçük turna gagası (Erodium cicutarium) salataya yumuşak bir tat verir. Bazı insanlar bir kase dolusu sarımsaklı salatayı severken , bir kısmı da aslan dişi karışımlı soğanlı salatayı sever. Bu her insanın damak tadına bağlı olarak değişir.
Kaynak: Otların Beslenmede ve Sağlıktaki Rolü
Prof. Dr. Zeki Özer (Emekli Öğretim Üyesi) / Öğr. Gör. Emine Arzu Elibüyük (GOP.Üniv.Tokat Meslek Yüksek Okulu)/ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Önen (GOP. Üniv. Zir. Fak. Bitki Koruma Bölümü)/ Araş. Gör. Dr. Oğuz Tekelioğlu (GOP. Üniv. Zir. Fak. Makine Bölümü)
Sebzeler pazardan alınırken her ev hanımı veya aşçı ne yapmak istediğine önceden karar verir. Yabancı otlarda sebzelerden farklı bir işlem görmezler. Bu otlar çok yönlü değerlendirilebilir. Bu ne istediğimize bağlı olarak değişir. Salata mı, yoksa herhangi bir sebze yemeği mi düşünülüyor? Her ikisini de yapmak mümkündür.
Genellikle insan doğada ot toplamaya giderken bakkalda veya pazarda olduğu gibi alış veriş listesi yapmaz. Önüne beğendiği ne çıkarsa onu toplar. Liste yapsa dahi gerçekleştirme olanağı azdır. Doğadan taze toplanmış yeşil bitkiler hem sağlıklı, hem de doğal ortamda yetiştiklerinden daha uygun ve daha besleyici özellik taşırlar. Unutulmamalıdır ki bizim dışımızda bu bitkilerden yararlanan birçok canlı da olup hayatlarının devamı bunlara bağlıdır.Bazı yabancı otlardan gıda olarak yararlanma şekilleri çizelge 2. de gösterilmiştir.
Salatalar
Esas olarak bütün yabani formdaki bitkiler hoş koku, tat ve sağlıklı oluşları bakımından bahçede yetiştirilen sebze ve salatalardan çok farklıdır. Bunları kullanırken acılıklarını ve yabanilikten gelen tatlarını değiştirmek için bazı işlemler yapılması gerekir.
Salata için kullanılacak aslan dişi (Taraxacum officinale), sinir otu (Plantago lanceolata), karahindiba (Cichorium intybus), yabani marul (Lactuca serriola)gibi bitkiler kısa bir süre ılık suya konur ve sonra soğuk su ile yıkanır. Yabancı otlarla yapılan salatalar servis yapılmadan 30 dakika kadar önce yağı, sirkesi ve tuzu veya önceden hazırlanmış salata sosu ile iyice karıştırılır. Bu işlem salatanın tadını ve sert olan yapraklarını belli ölçüde yumuşatır.
İyi hazırlanmış sos salatanın tadını yükseltir. Bu soslar yoğurt ve kaymakla da yapılır. Örneğin: İngeborg Karsten Özer'den(ev hanımı) birkaç tarif verelim
1-1/4 litre yoğurt + 2 çorba kaşığı limon suyu +1 tatlı kaşığı şeker ve yeteri kadar tuz bir kap içerisinde iyice çalkalandıktan sonra hazırlanan salatanın üstüne dökülür.
2- 0,25 litre yoğurt + 1 çorba kaşığı hardal ve bir çorba kaşığı kurutulmuş dereotu veya
4-5 taze dereotu doğranarak iyice karıştırılır. Bu karışım hazırlanan salataya ilave edilerek
tekrar karıştırılır.
3- Maydanoz, yeşil soğan, dereotu ve reyhan aynı miktarda kıyılıp karıştırılır. İyi
pişmiş 2 adet yumurta doğrandıktan sonra bu karışıma konur. Karışıma 1/8 litre sıvı yağ, 2
çorba kaşığı sirke (limon veya nar ekşisi), biraz şeker ve yeteri kadar tuz eklenir ve iyice
karıştırılarak hazırlanan salataya ilave edilir.
4 -Maydanoz, dereotu ve reyhan aynı miktarda kıyılıp karıştırılır. Küçük 1 kuru soğan, 4 kapari ve 4 adet küçük salatalık turşusu da iyice doğranarak ot karışımına ilave edilir. Bunları üzerine 1/8 litre sıvı yağ, 3 çorba kaşığı sirke, tuz ve karabiber ilave edilerek salata ile iyice karıştırılır.
Bütün salata yapılan yabancı otlar birbiriyle karıştırılabilinir. Salataya bu bitkilerin çiçekleri konabilir. Çiçekler sadece iştah açıcı olmayıp, aynı zamanda kendine özgü tat da verirler. İlkbaharda yapılan bu salatalar tadının güzelliği yanında, sağlık açısından da çok yararlıdır. İlkbahar başlangıcında sık yenen bu salatalar bahar yorgunluğunu önleyici etkiye sahiptir.
Yabancı otlarla yapılan salatalarda her karışımdan sonra tat ve hoş koku kontrolü yapılmalıdır. Zira her insanın damak tadı değişiktir. Bazıları baharatı bol salatayı severken, bazısı daha az baharat ve daha yumuşak özellikteki salataları severler. Salatalarda kullanılacak yabani otlar taze toplanmış olmalı ve aynı gün içerisinde kullanılmalıdır. Salataların yapılmasında otların bekletilmemesi esastır. Yalınız, iyi temizlenmiş salata materyali olarak toplanmış otlar buzdolabı sebzeliğinde 1-2 gün bekletile bilinir.
Baharatlı otları salataya koyarken aşırıya kaçılmamalıdır. Ekşi labada (Rumex acetosella), civan perçemi (Achillea millefolium), yabani sarımsak (Allium ursinum), limon otu ( Oğul otu) ( Melissa officinalis) gibi. Buna karşılık serçe dili (Stellaria media),şahtere( Fumaria officinalis), küçük turna gagası (Erodium cicutarium) salataya yumuşak bir tat verir. Bazı insanlar bir kase dolusu sarımsaklı salatayı severken , bir kısmı da aslan dişi karışımlı soğanlı salatayı sever. Bu her insanın damak tadına bağlı olarak değişir.
Kaynak: Otların Beslenmede ve Sağlıktaki Rolü
Prof. Dr. Zeki Özer (Emekli Öğretim Üyesi) / Öğr. Gör. Emine Arzu Elibüyük (GOP.Üniv.Tokat Meslek Yüksek Okulu)/ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Önen (GOP. Üniv. Zir. Fak. Bitki Koruma Bölümü)/ Araş. Gör. Dr. Oğuz Tekelioğlu (GOP. Üniv. Zir. Fak. Makine Bölümü)