Tweet
FOLAT YETERSÝZLÝÐÝ
Folat besinlerde doðal olarak bulunan B grubu bir vitamindir. Yeþil yapraklý sebzeler, turunçgiller ve kurubaklagiller folatýn zengin kaynaklarýdýr. Besin desteklerinde folik asit olarak bulunur.
Folat yetersizliðinde görülen sorunlar
• Gebelik öncesinde annenin folik asit yönünden zenginleþtirilmiþ besinleri tüketmesi ve folat desteði sonucu doðumsal anormallikler (omuriliðin dýþarýda oluþumu-nöral tüp defekti (NTD) ve spina bifida olgularý) bebeklerde önlenebilmektedir. Ülkemizde folat yetersizliðine baðlý doðumsal anomaliler (nöral tüp defekti) görülme sýklýðý 10 bin doðumda 30 çocukta saptanmýþtýr. Folik asit yetersizliði de 15-49 yaþ grubu kadýnlar için önemli bir halk saðlýðý sorunu olarak görülmektedir.
• Bu sorunlarýn gebeliðin ilk 4. haftasýnda (28 günde) daha gebelik tanýsý kesinleþmeden önce oluþtuðu bilinmektedir Ancak geliþmekte olan ülkelerde planlý gebelikler söz konusu olmamakta, hatta saðlýk merkezine baþvurular da daha geç aylarda olmakta ve folik asidin etkin kullanýmý için geç kalýnmaktadýr. Gebelikte günlük folat alýnýmýnýn arttýrýlmasý gerekmektedir. Halkýn beslenmede bilinçlendirilmesi ve eðitimi de bu doðrultuda büyük önem taþýmaktadýr. Eðitimin etkinliðinin saðlanabilmesi için sürekliliði, istendik davranýþ deðiþikliði oluþturmasý büyük önem taþýr. Planlý gebelikler desteklenmelidir.
• Yetiþkin kadýnlarda folat yetersizliði bir çeþit kansýzlýða da (megaloblastik anemi) neden olmaktadýr.
• Bebeklerde düþük doðum aðýrlýðý riskinin 3 kez artýðý rapor edilmektedir.
• Diyetle folat alýmýnýn tüm toplumda arttýrýlmasýnýn diðer bir yararý ise kalp damar hastalýklarý riskini de azaltmasýdýr. Folat yetersizliðinde kanda homosistein amino asidinin kanda düzeyinin artmasý kalp damar hastalýklarý için risk oluþturmaktadýr.
• Folatýn vitamin B12 ile olan etkileþimi de unutulmamasý gereken bir konudur. Özellikle yaþlýlarda B12 emiliminde yetersizlik sýk görülmektedir. Uzun süre vitamin B12 eksikliðinin pernisiyöz anemi ile sinir sisteminde bozukluklara, aðýr düzeyde yeteneklerde azalmaya neden olduðu bilinmektedir.
Sonuç olarak;
• Gebelerde folat yetersizliði sorunlarýnýn önlenmesinde etkin olabilmek için hedef tüm doðurganlýk çaðýndaki kadýnlarda gebelik öncesine yönelik olmalýdýr. Bu doðrultuda çalýþmalarýn yapýlmasý ve ülke politikasýnýn oluþturulmasý gerekmektedir.
• Adolesan çaðýndan itibaren genç kýzlara folatýn önemi ve gebelik öncesi dönemde folik asit yönünden zengin besinlerle beslenmenin önemi konusunda bilgiler verilmelidir.
• Gebelik öncesinden baþlayarak folat desteði verilmelidir.
• Folat yönünden bazý besinlerin zenginleþtirilmesi saðlanmalýdýr.
Folat besinlerde doðal olarak bulunan B grubu bir vitamindir. Yeþil yapraklý sebzeler, turunçgiller ve kurubaklagiller folatýn zengin kaynaklarýdýr. Besin desteklerinde folik asit olarak bulunur.
Folat yetersizliðinde görülen sorunlar
• Gebelik öncesinde annenin folik asit yönünden zenginleþtirilmiþ besinleri tüketmesi ve folat desteði sonucu doðumsal anormallikler (omuriliðin dýþarýda oluþumu-nöral tüp defekti (NTD) ve spina bifida olgularý) bebeklerde önlenebilmektedir. Ülkemizde folat yetersizliðine baðlý doðumsal anomaliler (nöral tüp defekti) görülme sýklýðý 10 bin doðumda 30 çocukta saptanmýþtýr. Folik asit yetersizliði de 15-49 yaþ grubu kadýnlar için önemli bir halk saðlýðý sorunu olarak görülmektedir.
• Bu sorunlarýn gebeliðin ilk 4. haftasýnda (28 günde) daha gebelik tanýsý kesinleþmeden önce oluþtuðu bilinmektedir Ancak geliþmekte olan ülkelerde planlý gebelikler söz konusu olmamakta, hatta saðlýk merkezine baþvurular da daha geç aylarda olmakta ve folik asidin etkin kullanýmý için geç kalýnmaktadýr. Gebelikte günlük folat alýnýmýnýn arttýrýlmasý gerekmektedir. Halkýn beslenmede bilinçlendirilmesi ve eðitimi de bu doðrultuda büyük önem taþýmaktadýr. Eðitimin etkinliðinin saðlanabilmesi için sürekliliði, istendik davranýþ deðiþikliði oluþturmasý büyük önem taþýr. Planlý gebelikler desteklenmelidir.
• Yetiþkin kadýnlarda folat yetersizliði bir çeþit kansýzlýða da (megaloblastik anemi) neden olmaktadýr.
• Bebeklerde düþük doðum aðýrlýðý riskinin 3 kez artýðý rapor edilmektedir.
• Diyetle folat alýmýnýn tüm toplumda arttýrýlmasýnýn diðer bir yararý ise kalp damar hastalýklarý riskini de azaltmasýdýr. Folat yetersizliðinde kanda homosistein amino asidinin kanda düzeyinin artmasý kalp damar hastalýklarý için risk oluþturmaktadýr.
• Folatýn vitamin B12 ile olan etkileþimi de unutulmamasý gereken bir konudur. Özellikle yaþlýlarda B12 emiliminde yetersizlik sýk görülmektedir. Uzun süre vitamin B12 eksikliðinin pernisiyöz anemi ile sinir sisteminde bozukluklara, aðýr düzeyde yeteneklerde azalmaya neden olduðu bilinmektedir.
Sonuç olarak;
• Gebelerde folat yetersizliði sorunlarýnýn önlenmesinde etkin olabilmek için hedef tüm doðurganlýk çaðýndaki kadýnlarda gebelik öncesine yönelik olmalýdýr. Bu doðrultuda çalýþmalarýn yapýlmasý ve ülke politikasýnýn oluþturulmasý gerekmektedir.
• Adolesan çaðýndan itibaren genç kýzlara folatýn önemi ve gebelik öncesi dönemde folik asit yönünden zengin besinlerle beslenmenin önemi konusunda bilgiler verilmelidir.
• Gebelik öncesinden baþlayarak folat desteði verilmelidir.
• Folat yönünden bazý besinlerin zenginleþtirilmesi saðlanmalýdýr.
